Toen Van Gaal zijn bewondering uitsprak voor teamspeler Beckham

Van Gaal had een uiterst bewogen jaar achter de rug. In het voorjaar kondigde de oefenmeester na drie seizoenen zijn vertrek aan bij Barcelona, waarna hij in de zomer werd aangesteld als bondscoach. Een droomstart kende hij niet: Oranje presteerde stroef onder zijn leiding en rond de jaarwisseling 2000/2001 leek WK-deelname in gevaar. Alle reden dus voor VI's Ted van Leeuwen om bij te praten met Van Gaal in de rubriek Gast in Gouda.

Is Nederland een journalistieke oase vergeleken bij Spanje?

'Nee. Over het algemeen is de Spaanse journalist beter gedocumenteerd en omdat hij iedere training volgt, beter geïnformeerd. Het gaat er vervolgens om hoe het nieuws wordt geïnterpreteerd. Dan blijken ze deel uit te maken van concerns die de media beheersen. Grupa Zeta bijvoorbeeld. Dat is een multimedia-conglomeraat dat onder meer TV3, een radiostation, het dagblad El Periódico en de sportkrant Sport bezit. De top van dit soort concerns geeft journalisten soms de opdracht in een bepaalde richting te schrijven. Uit allerlei belangen. Het bewijs wordt nu geleverd in Barcelona. Spel en resultaten laten te wensen over, maar het blijft opvallend rustig. Omdat de media geregeerd worden door een groep die tegen (de inmiddels afgetreden president, red.) Núñez was.'

Zinédine Zidane is door de bondscoaches tot Wereldspeler van het Jaar gekozen.

'Hoewel ik hem de beste voetballer vind, heb ik niet op hem gestemd. Hij heeft in de Champions League twee rode kaarten gehad, hij is op een tegenstander gaan staan en heeft een kopstoot uitgedeeld. Dat telt voor mij zwaar, omdat de Voetballer van het Jaar ook een identificatiefiguur is. Mijn keuze was: 1) David Beckham, 2) Gaizka Mendieta, 3) Luís Figo. Daarbij heb ik niet alleen naar voetbalkwaliteiten gekeken, maar het winnen van een prijs als criterium toegevoegd. Beckham en Mendieta zijn heel bepalend geweest voor de successen van Manchester United en Valencia. Figo won geen titel. Daarom heb ik hem niet als nummer één genomineerd, hoewel ik een Figo-adept ben. Pff, nou. Ie-de-re wedstrijd is-ie er. Fantastische mentaliteit, fantastisch voetbalvermogen. Hij kan zich alleen niet altijd schikken in een bepaald systeem. Rivaldo had dat ook, John van 't Schip tien jaar geleden al.'

Waarmee hebben ze problemen?

'Dat ze aan de lijn moeten blijven. Dat ze soms helemaal met een opkomende back mee moeten. Dat ze te weinig in het spel betrokken worden. In dat geval wordt het spel niet goed uitgevoerd, of staan ze niet goed opgesteld, maar het gevolg is dat ze de bal gaan zoeken. Soms heeft het ook met de cultuur te maken, dat ze zich willen profileren in het team of ten opzichte van andere spelers. Het gevolg is dat ze uit hun positie gaan lopen. En dat verstoort de veldbezetting en daarmee de kans de wedstrijd te winnen.'

Wat bewondert u zo in Beckham, dat u hem boven aan uw topdrie gezet heeft?

'Beckham voert al zijn taken uit, houdt het veld breed - heel belangrijk voor de positionele veldbezetting - gaat naar binnen om rugdekking te geven aan Paul Scholes, helpt Gary Neville meeverdedigen. Op zijn moeilijke positie kan hij ook nog de wedstrijd bepalen, de voorzetten geven. Beckham stelt zijn specifieke kwaliteiten in dienst van het elftal. Daardoor is hij zelfs in staat een wedstrijd vanaf de rechterkant te bepalen.'

Opmerkelijk voor een speler zonder snelheid en passeerbeweging.

'Inderdaad. Dat heb ik ook altijd tegen mijn backs gezegd: dek hem kort, hij passeert je niet. Hij heeft niet de snelheid. Wie de bagage heeft van Reiziger, Bogarde of Sergi, die gaat toch op hem staan? En toch konden ze de voorzet er niet uithalen. Beckham kan een bal om de speler heen voorgeven, hij hóeft niet eens te passeren. En dat doet hij ook nog op het juiste moment, met de juiste snelheid aan de bal, in het raakgebied van de bewegende spits. Bovendien schiet hij de vrije trappen erin, tien keer per seizoen, altijd op belangrijke momenten.'

© Pro Shots

Er wordt weleens gezegd dat er geen ruimte meer is voor het individu.

'In het team is geen ruimte voor de individualist, maar wel voorspelers met specifieke kwaliteiten. In een goed team worden die juist geaccentueerd, dat bewijst Beckham. Er zijn veel getalenteerde voetballers die geen goede teamspelers zijn omdat ze voor hun eigen bevrediging gaan. De problemen ontstaan zodra spelers zich groter gaan voelen dan de club of het team. Als ze onderdeel zijn van een collectief, worden de specifieke kwaliteiten optimaal benut als ze op elkaar worden afgestemd. Daarom mijn keuze voor Beckham, Mendieta en Figo. Teamspelers, die bovendien op de moeilijkste positie in het elftal spelen.'

Wat is daaraan zo moeilijk?

'Dat ze ruimte moeten creëren voor zichzelf. Wie dat kan, kan overal spelen. In het midden kun je letterlijk alle kanten op, aan de flank is een lijn, die je belemmert. Niemand wil er spelen, want het is hartstikke moeilijk en bovendien word je soms minder in het spel betrokken.'

Waarom hangt u het systeem met vleugelspelers dan nog aan?