Rebound

Terug naar de avond met Jomanda, een van de kleurrijkste fans van Nederland

6 juni 2025 om 20:32

Dave Aalbers

Journalist VI

Telstar is terug in de Eredivisie, maar verliest zijn grootste fan. Peter Zoontjes, die bekendstond als Jomanda, is op 86-jarige leeftijd overleden. Hij zorgde tijdens ieder thuisduel voor rock-’n-roll in Velsen-Zuid. Eind 2023 nam Jomanda VI een avondje mee naar zijn grote liefde. Na het overlijden van Zoontjes bieden we dit verhaal aan iedere lezer van Voetbal International aan.

Het is hondenweer in Velsen-Zuid. Het komt met bakken uit de hemel en de regen waait bijna horizontaal over het veld. Tot overmaat van ramp komt Telstar op een 1-5 achterstand tegen Willem II. Plotseling kruipt een oud mannetje van zijn plek. Hij waggelt van de trap naar beneden. Stapt over een paar plassen heen en neemt plaats voor de tribune. Hij zet een kleine toeter tegen zijn lippen aan en blaast er ferm op. Dan pakt hij een kartonnen bordje met de tekst: C’Mon Everybody! Hij zwaait ermee in de lucht. Ondanks de ruime achterstand gaan de Telstar-supporters compleet uit hun dak.

Na het laatste fluitsignaal stiefelt de oude man langs de Oosttribune en wordt hij door iedereen toegezongen: ‘Jomanda ohooooo, Jomanda ohooooo.’

Peter Zoontjes komt al zestig jaar bij cultclub Telstar, geen hoekje van het stadion is hem onbekend. Hoe slecht het ook ging met De Witte Leeuwen, altijd zorgde hij voor leven in de brouwerij. Dat deed hij door te zwaaien met ‘billboards’, zoals hij ze zelf noemt, door te rennen met een vlag, door met een pistooltje te schieten of door luchtgitaar te spelen. Het heeft Zoontjes een heilige status opgeleverd in het 711 Stadion.

Eerder die avond opent Zoontjes de deur van zijn flat in IJmuiden. ‘Normaal zou ik de wedstrijd met dit weer wel laten lopen’, lacht hij. ‘Maar omdat jullie meekomen, ga ik natuurlijk wel!’ Hij loopt door zijn gang, waar een fotocollage hangt met mooie momenten van zijn levenslange supporterschap. Aan een spijkertje iets verderop bungelt een Telstar-kalender, die is opengeslagen op de maand juni, terwijl het al bijna december is.

''Ik heb altijd drie hobby’s gehad: internationale politiek, rock-’n-roll en Telstar''

Hij maakt een bakje oploskoffie en ploft neer op zijn grijze stoel. In de woonkamer tikt een ouderwetse klok en overal zijn verwijzingen naar rock-’n-roll-muziek. Aan de muur hangt een zilveren schilderijtje van Elvis Presley en in de kast staat een platenhoes van gitarist Duane Eddy. ‘Ik heb altijd drie hobby’s gehad: internationale politiek, rock-’n-roll en Telstar.’

Hij wipt overeind uit zijn stoel en loopt richting de muziekinstallatie. Hij drukt op wat knopjes, maar in eerste instantie is er geen geluid te horen. ‘Hoe ken dat nou weer?’

Dan komt er toch keiharde rockabilly uit. Hij droomt even weg over zijn jeugd: ‘Daar kon je lekker rock-’n-roll op dansen. Je lichaam bewegen zoals Presley. Van dat snelle voetenwerk, weet je wel? Helaas ken ik dat nu niet meer.’

Op de salontafel ligt de IJmuider Courant. Op de cover staat een juichende Ruud Geels, de legendarische spits die eerder die week is overleden. De vijfvoudig topscorer van de Eredivisie begon zijn profcarrière in 1964 in het maagdelijke wit van Telstar. Zoontjes komt al zo lang bij Telstar dat hij Geels nog met eigen ogen heeft gezien. ‘Vijf goals in acht wedstrijden. Toen ging-ie alweer naar Feyenoord...’ Zoontjes staat op en pakt een ‘billboard’ in zijn hand met de tekst: Especially for the topscorer van het logogebied. Forever Ruud Geels! Zoontjes: ‘Ik had deze graag meegenomen naar het sportpark, maar dan waait hij over de hele tribune heen. Zonde, man!’

Zoontjes werd in 1964 voor het eerst door wat vrienden meegenomen naar een wedstrijd van Telstar. In het stadion werd het nummertje Telstar van The Tornados gedraaid. Dat beviel hem wel, omdat hij dat plaatje ook thuis had liggen. Het was liefde op het eerste gezicht en Zoontjes werd meteen een opvallende verschijning op de tribune. Hij stond al snel bekend als The Billboard Man omdat hij regelmatig zelfgemaakte bordjes meenam. ‘Daar zette ik dan van die opzwepende rock-’n-roll-teksten op, zoals Let’s go with the Telstar.’

Hij laat verschillende exemplaren zien. Soms staan er ook teksten op die weinig tot niets met voetbal te maken hebben:

‘Go Cats Go
The Crazy
Man Crazy
Show! 1953’

Iedere keer verzon hij weer andere teksten om mee te nemen naar het stadion. Hij heeft er 163 gemaakt, die hij allemaal heeft bewaard. De verzamelwoede zorgde ervoor dat hij onlangs werd gedwongen tot een verhuizing. Hij verruilde een tweekamerflat voor een woning met drie ruimtes. ‘Ik kon mijn kont niet meer keren door die dingen.’

''Loste ik een schot, BAM! Mensen die het niet wisten, schrokken zich rot''

Zoontjes legt uit dat hij door de jaren heen verschillende bijnamen heeft gekregen. Eén daarvan is Peter Gunn. ‘Op de Heiligeweg in Amsterdam kon je van die alarmpistolen kopen die ze vaak bij het startschot van het schaatsen gebruiken. Dus ik dacht: Weet je wat ik ga doen? Bij een hoekschop of een doelpunt begin ik te schieten op die tribune. Loste ik een schot, BAM! Mensen die het niet wisten, schrokken zich rot, maar andere toeschouwers vonden het harstikke leuk.’

Daarna teleurgesteld: ‘Opeens mocht het niet meer, omdat mensen bankovervallen met die dingen gingen plegen. Die kwakzalvers hebben het verpest!’

De bijnamen wisselden elkaar in rap tempo af, maar één is toch wel bij alle supporters blijven hangen. Zoontjes zegt dat veel mensen in IJmuiden geen idee hebben hoe hij daadwerkelijk heet, omdat iedereen hem Jomanda noemt. ‘Ze was de grootste kwakzalver van de twintigste eeuw’, zegt Zoontjes over de vrouw die hem zijn geuzennaam opleverde. ‘Dan was er een man zo ziek als een hond en ging Jomanda zich ermee bemoeien… Was die man ineens weer beter. Dat ken natuurlijk niet.’

Zoontjes verspreidde 29 jaar geleden posters in het stadion van de gebedsgenezeres met voorspellende gaven en zette daarbij dat Telstar met 2-1 zou winnen van rivaal AZ ’67. ‘En wat denk je? In de laatste minuut schoot Walter Smak ’m met een kleregang in het doel. We wonnen met 2-1!’ Het publiek begon massaal de meestervoorspeller toe te zingen: ‘Jomanda ohooooo! Jomanda ohooooo!’ Dat lied is nooit meer uit het stadion verdwenen.

Dan gaat de bel en stapt de fotograaf binnen. Hij zet Zoontjes met verschillende billboards op de foto. ‘Misschien is het beter als je gaat zitten’, stelt de fotograaf voor. Zoontjes blijft zijn eigenzinnige zelf: ‘Ik ga wel even staan. Dat is beter.’

'Nu zet hij in zijn flatje de muziek weer keihard aan en imiteert de 84-jarige hoe hij vroeger voor de tribune tekeerging'

Jomanda haalt van alles tevoorschijn voor de shoot: posters, platen van Presley en een gigantische Telstar-vlag. Tot slot pakt hij zijn gitaar uit de hoek van de kamer. Met het rode instrument wist hij het publiek in het verleden ook regelmatig wakker te schudden voor een wedstrijd. Zoontjes maakte er dan een gigantische show van door een luchtgitaaroptreden te verzorgen. Nu zet hij in zijn flatje de muziek weer keihard aan en imiteert de 84-jarige hoe hij vroeger voor de tribune tekeerging. Hij zakt een stukje door zijn knieën en staat als een echte rock-’n-roll-muzikant in zijn woonkamer.

Over de huidige nummertjes in het stadion is hij lang niet altijd tevreden. ‘Vooral van die TikTok-muziek.’

De klok slaat. Het is een uur voor de aftrap van laagvlieger Telstar tegen koploper Willem II. Zoontjes veert overeind: ‘Het is tijd om die kant op te gaan.’ Hij bindt een Telstar-sjaal om zijn nek, trekt zijn jas aan en zet een pet op zijn hoofd van de Russische club Rubin Kazan. Hij legt uit dat hij vroeger een fascinatie had voor Rusland, in de tijden voordat president Vladimir Poetin een bloeddorstige oorlog begon.

Zoontjes waait onderweg naar de auto een paar keer bijna om. ‘Teringweer’, fluistert hij. Hij stapt in zijn kleine autootje en zet op de bijrijdersstoel een boodschappentas neer, waarin kartonnen borden, een toeter en wat andere spullen zitten. Hij drukt het gaspedaal in en binnen vijf minuten komen de stadionlampen in zicht. Door de heldenstatus die hij zich door de jaren heen verwierf, mag hij zijn auto recht naast het stadion parkeren.

Telstar weet sowieso wel hoe het zijn oersupporter moet behandelen. Toen Zoontjes 75 jaar werd, kreeg hij de status Supporter voor het Leven. Sindsdien gaat letterlijk iedere deur in het stadion voor hem open.

Hij loopt richting het spelershome, zoals hij voor iedere wedstrijd doet. Bestelt een koffie met twee suikerzakjes en twee melkcupjes. Aan de tafel zitten nog twee oude supporters die al hun hele leven bij Telstar komen.

Zoontjes zegt dat hij geen spanning meer voelt voor een duel van zijn club. ‘Nooit. Ik weet van tevoren toch al dat we verliezen.’

Hij steekt ineens twee armen in de lucht en schreeuwt: ‘Telstarrrrrrrr!’

Hij roert door zijn koffie: ‘Ik denk dat ik 1.763 wedstrijden heb gezien, waarvan we er 563 hebben gewonnen. De rest hebben we verloren of gelijkgespeeld. Ik heb, denk ik, één goede wedstrijd gezien hiero. Dat was Telstar - Ajax in 1974, die wonnen we met 2-1. Toen haalden we nota bene de zesde plaats in de Eredivisie.’

Een kwartier voor de aftrap staat hij op om richting zijn vaste plek op de Oosttribune te gaan. Mensen met Telstar-sjaals en -shirts staan netjes in de rij te wachten. ‘Volg mij maar’, zegt Jomanda. ‘Ik ga nooit in die rij staan, duurt veel te lang.’ Hij snelt langs alle wachtende supporters. Niemand haalt het in zijn hoofd om daar iets van te zeggen.

De eerste supporters zien hem al aan komen en beginnen hem toe te zingen. Ondertussen vertelt Zoontjes dat hij tussen 2003 en 2014 in de 63ste minuut – een verwijzing naar het oprichtingsjaar – met een grote vlag voor de Oosttribune rende. ‘Op een bepaald moment gingen er ook van die binkies van een jaar of veertien met me mee. Na een tijdje liepen er honderd man achter me aan.’

Zoontjes sprintte jarenlang met de vlag, totdat hij bang werd dat hij zou vallen en iets zou breken.

Ook de cameraman van ESPN kent de status van Jomanda. Zoontjes heeft nog geen stap op de tribune gezet of de camera draait zich om en brengt hem in beeld. Hij blaast op zijn toeter en het publiek scandeert zijn naam. Daarna neemt hij plaats op zijn stoeltje en zet de boodschappentas naast zich neer. Na een minuut stilte voor Geels fluit de scheidsrechter voor het begin van de wedstrijd.

‘Die scheids, daar zit wel muziek in.’ Een ondeugend lachje: ‘Hij heet Nachtegaal.’

‘Over drie minuten begin ik’, zegt hij plotseling. Dan trekt hij zich op aan de reling, draait zich om naar het publiek en zet de toeter tegen zijn mond. Hij heeft een stuk karton in z’n hand en slingert het van boven naar beneden. Het publiek juicht mee op zijn ritme en zingt Jomanda maar weer eens toe. Voordat hij gaat zitten, wil hij nog een keer extra hard op de toeter blazen. Hij raakt even uit balans, maar blijft overeind, wat hem een luid applaus oplevert.

De sfeer zit er goed in op de Oosttribune, maar al binnen tien minuten komt Telstar op achterstand.

‘Godverdomme’, murmelt Zoontjes.

Hij laat zich niet lang uit het veld slaan en blaast opnieuw op zijn toeter. Het weer is afgrijselijk en het voetbal van Telstar nóg erbarmelijker. Eén beweging op het veld zorgt ervoor dat het publiek opveert. Het is een zwarte plastic zak, die door de wind wordt meegenomen.

Het Rubin Kazan-petje waait bijna van zijn hoofd, maar Zoontjes is nog razendsnel om hem op de juiste positie te houden. Nog voor de rust valt de 0-2. ‘Zit geen muziek in vandaag’, verzucht hij. Daarna is hij snel optimistisch: ‘Als we er nou eentje maken, krijgen de spelers nieuwe moed.’

In de rust bibbert Zoontjes van de kou en loopt hij naar de binnenbar, waar hij zich opwarmt met een kopje koffie. Daar laat een man een filmpje op zijn telefoon zien, waarop Zoontjes in een eerdere wedstrijd het vuurtje onder de toeschouwers oppookt. ‘Jomanda maakt ze altijd helemaal gek’, zegt de Telstar-fan.

Even later vraagt Zoontjes wat voor titel er boven het artikel komt te staan. Hij doet direct een suggestie: ‘Wat denk je van Jomanda-mania in Velsen-Zuid? We hebben tenslotte het beste entertainmentpubliek van het westelijk halfrond.’

In de tweede helft is het weer even slecht en het voetbal ook. Binnen het uur maakt Willem II alweer de vierde van de avond. Bij iedere keer goal vloekt Jomanda kort, om daarna het publiek weer op te naaien met zijn toeter.

‘We kunnen beter op zondagmiddag spelen’, zegt hij. ‘Dan is het wat warmer. Maar goed, we zitten nog lang niet in de Eredivisie… We zitten al 45 jaar vast in de Eerste Divisie. Volgens mij zit alleen FC Eindhoven langer hiero. Dat zijn ook statistieken om trots op te zijn.’

Zoontjes springt enthousiast op als Telstar na een uur een eretreffer maakt: 1-4. De supporters gaan uit hun plaat alsof ze net de winnende hebben gemaakt. ‘Nu wordt het nog leuk’, zegt Zoontjes verwachtingsvol.

Het blijkt ijdele hoop: een kwartier later zet Nick Doodeman de 1-5 eindstand van op het scorebord. Een diepe zucht: ‘Godverdomme.’

Jomanda denkt niet dat hij Telstar nog met eigen ogen in de Eredivisie zal zien. Hij hoopt vanaf de tribune nog één keer een periodetitel of een vijfde plaats mee te maken. Ondertussen eindigt de laatste poging van de thuisploeg op de parkeerplaats.

'Jomanda blaast nog één keer gedecideerd op zijn toeter. Over de hele Oosttribune zingen mensen nog één keer zijn lied'

Na het eindsignaal verdwijnen de spelers onder een doodse stilte de catacomben in. Jomanda klautert van de trap af en blaast nog één keer gedecideerd op zijn toeter. Over de hele Oosttribune zingen mensen nog één keer zijn lied: ‘Jomanda ohooooo, Jomanda ohooooo!’ Zoontjes heeft geen woord te veel gezegd: het is inderdaad Jomanda-mania in Velsen-Zuid.

Zoontjes stapt het stadion uit en loopt de paar meter naar z’n auto. ‘Ik zie met de kerst wel wat je ervan gebakken hebt. Bedankt hoor!’