
De voetbalvisie van Marco van Basten: 'Aanvallen is niet naïef'
Marco van Basten viert vandaag zijn 53ste verjaardag. Van Basten begon in 2004 zijn trainerscarrière met een sprong in het diepe: hij volgde Dick Advocaat op als bondscoach. Meer dan vijftig interlands (35 overwinningen, elf gelijke spelen, zes nederlagen) leidde hij Oranje. Met name de spelopvatting tijdens het EK 2008 baarde opzien, maar – net als twee jaar eerder op het WK – de triomftocht strandde al na vier wedstrijden.
© Pro ShotsToen VI hem eind december 2004 interviewde, zat hij net een half jaar bij het Nederlands elftal. Hij was nog op ‘ontdekkingsreis’. Tegenover Taco van den Velde en Peter Wekking ontvouwde Marco van Basten al wel zijn voetbalvisie. Hij noemde zich ‘een intuïtieve coach’ en gebruikte Johan Cruijff als klankbord. ‘De speelstijl waarin we als Nederlanders altijd zijn opgegroeid moeten we koesteren. Daarin kunnen wij ons onderscheiden.’
***
Bij zijn aanstelling vond hij de titel bondscoach eigenlijk maar vreemd. Liever zag Marco van Basten zichzelf als trainer van het Nederlands elftal. Vijf maanden verder is hij er nog steeds rotsvast van overtuigd: initiatiefrijk voetbal loont.
We willen beginnen met een uitspraak van een oud-trainer van u, Arrigo Sacchi: ‘Ik verlies liever met goed voetbal, dan dat ik win met slecht voetbal.’
‘In bepaalde fases kan dat best waar zijn, in de opbouw van een elftal bijvoorbeeld. Maar uiteindelijk gaat het om het resultaat, naarmate je dikker in de top zit wordt dat steeds belangrijker. Echter, als je daar op een gegeven moment je weg hebt gevonden en je gemanifesteerd hebt, kun je je grenzen gaan verleggen. En zeggen: Oké, we hebben nu een aantal wedstrijden gewonnen, maar uiteindelijk zul je ook het publiek en je spelers moeten kunnen vermaken. Het moet iets méér hebben dan winnen. Het is allemaal relatief.’
Hoe pragmatisch of juist idealistisch bent u?
‘Ik denk dat het goed is sowieso vanaf het begin een bepaald signaal af te geven. Wij willen ons bezighouden met attractief voetbal, een goede uitvoering en uiteindelijk moet dat leiden tot resultaat. Je hebt twee wegen. De één zegt: Ik ga eerst kijken waar ik vastigheid heb en daar probeer ik misschien het spel een beetje te verbeteren. Ik denk dat de andere kant op een handiger weg is.’
Als je kiest voor een bepaalde speelwijze, dominant voetbal in dit geval, dan doe je dat vanuit de overtuiging dat je op die manier de beste resultaten kunt behalen.
‘Zeker. In het begin zal het lastig zijn. Maar in de latere fase van het samenwerken zullen de zaken duidelijker moeten zijn en leiden tot resultaat. Mijn ervaring is dat je met de aanvallende manier van spelen uiteindelijk heel veel resultaat bereikt, meer dan met een verdedigende speelwijze. Bovendien is het veel leuker om te doen. Het heet gevaarlijk en naïef te zijn, maar Barcelona voert het goed uit. Die voetballen op het hoogste niveau. Als je ziet hoeveel doelpunten ze maken en hoe weinig ze er tegen krijgen, dan is het dus nog steeds mogelijk. Het ís niet naïef. Je moet het alleen goed uitvoeren. En dat kost veel energie.’