Hoe een groeispurt PSV-goalie Matej Kovar in de Europese top afleverde

Matej, wist je meteen dat je naar Eindhoven wilde toen PSV belde?

‘Ik wilde de goede keuze maken, want de afgelopen twee jaar waren vol ups-and-downs. Ik zocht naar een plek waar ik me comfortabel zou voelen, waar mensen zouden zijn die me verder kunnen ontwikkelen in mijn carrière. Dat gevoel kreeg ik bij PSV. Ik sprak ook met Michal Sadílek, die hier lang gespeeld heeft en me adviseerde om deze stap te maken’

Voor ons was het opmerkelijk om te zien dat je bij je vorige club Bayer Leverkusen reservedoelman was, maar wél in Europa keepte. Je hebt Champions League-wedstrijden en ook de Europa League-finale gespeeld.

‘Ja, het idee was om geleidelijk een transitie plaats te laten vinden tussen Lukas Hradecky en mij. Hij nadert het einde van zijn loopbaan en ik was het opkomende talent. Ze zagen het als een project waarin ik de kans zou krijgen in wedstrijden en me moest laten zien op trainingen. In die jaren eindigde Bayer Leverkusen meestal rond de vijfde of zesde plek en had ik constant het gevoel dat een échte kans wel eens zou kunnen komen, bijvoorbeeld als we minder zouden presteren.

‘In die zin was het ongelukkig voor mij, maar gelukkig in het algemeen dat we één van de beste seizoenen hadden in misschien wel de hele voetbalwereld. We wonnen de dubbel en haalden de Europa League-finale. Er was voor Xabi Alonso natuurlijk ook geen reden om wijzigingen aan te brengen. En ook het jaar erop was goed genoeg om het niet anders te doen. Balen voor mij, maar ook de realiteit. Aan het einde hoorde ik dat Bayer Leverkusen met een andere doelman bezig was (Mark Flekken, red.) en dat was voor mij een duidelijk signaal dat ik niet verder wilde in deze rol. Ik wilde naar een andere club met een grote kans om te spelen en te ontwikkelen, want ik wil natuurlijk ook doelman van het Tsjechische nationale elftal blijven.’

Hier bij PSV wachtte ook weer een concurrentiestrijd met Nick Olij, waarbij het tot voor kort ook niet duidelijk was wie zou gaan keepen.

‘Klopt. Waar ik ook had gegaan: er zou altijd concurrentie zijn geweest. Dat is voor mij geen verrassing, als je bij clubs als Sparta Praag, Manchester United en Bayer Leverkusen hebt gespeeld. Ik had een goed gevoel bij de gesprekken met PSV en gelukkig krijg ik nu het vertrouwen.’

Laten we even terug naar het begin gaan. Je bent opgegroeid in Uherské Hradiště in Tsjechië. Wat is dat voor plek? Was het van jongs af aan al duidelijk dat je doelman zou worden?

‘Het is een kleine stad en er is een voetbalteam, FC Slovácko, dat op het hoogste niveau speelt. Ik ben er geboren en mijn familie woont er nog altijd. Ik begon met voetballen toen ik zes of zeven was en ik bleef daar tot mijn zeventiende. Ik stond al sinds mijn negende of tiende onder de lat. Toen ik veertien of vijftien was, groeide ik in één zomer tijd opeens ongeveer twintig centimeter. Ik kwam weer op school en mijn klasgenoten vroegen zich af wat er was gebeurd, haha. Mensen maakten zich zorgen of die groeispurt geen invloed zou hebben op mijn botten. Ik was mager, maar ineens heel lang. Daar kreeg ik tabletten voor. Mijn ouders letten daar heel erg op en beschermden me goed. Ik bleef keepen, schoof steeds een lichting op en toen ging ik naar Manchester United.’

Was je vader ook doelman?

‘Nee, hij had meer met ijshockey, al deed hij daar zelf niet aan. Heb ik ook nooit echt geprobeerd. Voor mij was het altijd voetbal. Mijn ouders zijn mijn voorbeeld buiten het veld. Ze hebben me altijd gesteund.’

Was je altijd al de golden boy in je lichtingen?
‘Ik denk het niet, om eerlijk te zijn. Toen ik jong was, merkte ik natuurlijk wel dat mensen om me heen vertelden dat ik talent had. Daar luisterde ik niet naar. Je doet je ding en maakt plezier. Voetbal was het belangrijkste en in mijn vrije tijd pakte ik een bal en ging ik voetballen met vrienden, of in de tuin. Ik hield vanaf dag één van voetbal. Toen ik ouder werd, gingen vrienden de club in en dat soort dingen. Voor mij bleef de passie voor voetbal er altijd. Het werd zelfs sterker, omdat je ook gehecht raakt aan het proces waarin je zit. Ik wilde zorgen dat ik er álles uit zou halen.’

© Pro Shots

En toen kwam Manchester United. Leg uit.
‘Volgens mij speelden we met het nationale jeugdteam ergens in Spanje. Het was in de Onder 19 en we speelden drie wedstrijden. Eén tegen Nederland trouwens, die we met 4-1 wonnen. Ik had het gevoel dat ik aardig keepte. We wonnen dat toernooi ook. Na weken belde mijn agent en die vertelde dat er een scout van Manchester United aanwezig was die me voor een stage wilde uitnodigen. Geweldig, natuurlijk. Na die stage kwam ik thuis en later kreeg ik opeens een belletje van mijn zaakwaarnemer. Manchester United wilde me hebben. Dat was natuurlijk een absolute droom. Ik speelde voor FC Slovácko, een klein team uit Tsjechië en nu mocht ik naar één van de grootste clubs in de wereld. Een no-brainer. Mijn ouders vonden het spannend, maar ze wisten dat voetbal alles voor me was en wilden me steunen in mijn dromen. Ze konden niet mee. Ik heb twee, drie jaar in een gastfamilie gewoond, bij geweldige mensen die goed voor me zorgden.’

Het kwam nooit tot een debuut bij Manchester United. Doet dat nog pijn?
‘Dat had natuurlijk wel mooi geweest. In de voorbereiding, voordat ik naar Leverkusen verkaste, keepte ik twee oefenwedstrijden tegen Lyon en Leeds. Ik heb het shirt gedragen en met jongens als Jadon Sancho gespeeld. Dat gaf me veel energie. Het was niet officieel, maar ik ben er heel blij mee dat ik toch die minuten gemaakt hebt.’

Welke doelman is jouw inspiratiebron?
‘David de Gea, met wie ik ook bij Manchester United trainde. Het was ongelooflijk wat hij allemaal kon onder de lat. Voor mij was het alsof hij van een andere planeet was. Van hem heb ik het meest geleerd en tot de dag van vandaag hebben we contact. We sturen elkaar berichten over hoe het gaat, maar ook bijvoorbeeld over onze families. Gewoon, algemene gesprekken. En ik hou natuurlijk van Petr Cech. We zitten bij hetzelfde zaakwaarnemerskantoor en dus heb ik een paar keer de kans gekregen om hem te spreken. Hij is één van de beste doelmannen ooit.’

Van United ging je naar Leverkusen en nu naar PSV. Ben je eigenlijk bekend met PSV-keepers uit het verleden?
‘Ik heb nog geen tijd gehad om dat uit te zoeken, om eerlijk te zijn. Ik weet dat Walter Benitez hier de doelman was, maar over het verleden heb ik niet veel opgezocht. Wacht, is dat Hugo Gomes (Heurelho Gomes, red.) die daar aan de muur hangt, die ook bij Tottenham speelde en heel succesvol was? Ja? Nu ken ik er nog één. Hopelijk hang ik daar ook over een paar jaar.’

We hebben opeens twee Tsjechische doelmannen in de top van de competitie, jij bij PSV en Viteslav Jaros bij Ajax.
‘In de jeugd speelden we tegen elkaar, hij bij Liverpool en ik bij Manchester United. Het is mooi dat twee jonge Tsjechische doelmannen voor zulke grote clubs in zo’n grote competitie mogen keepen. Dat is een goed teken voor het Tsjechische voetbal.’

Jij bent optie één onder de lat bij het nationale team. Hoe eervol is dat?
‘Het moet vorig jaar of het jaar ervoor zijn geweest dat de bondscoach in de Nations League zei dat hij me de kans zou geven en dat ik het maar moest laten zien. We kwalificeerden ons vanuit de B-groep voor de A-groep en ik keepte goed. Daarna volgde de WK-kwalificatie, maar het lastige voor mij was dat er drie concurrenten waren die wél wekelijks speelden. Dat nam druk met zich mee en ik wist wel dat als ik niets zou veranderen, de bondscoach waarschijnlijk een andere beslissing gemaakt zou hebben onder de lat. Daarom ben ik blij dat ik nu speel, want het is belangrijk om je land te vertegenwoordigen.’

Hoe belangrijk is het om een tijdje op één plek te blijven? Het is nogal een reis geweest: FC Slovácko, Manchester United, op huurbasis naar Swindon Town, Burton Albion en Sparta Praag, een transfer naar Bayer Leverkusen en nu PSV.
‘Ik ben nu bij een club die in een goede competitie zit en Champions League speelt. Voetbal is onvoorspelbaar, maar voor nu is het mijn intentie om langer te blijven, zoals ik dat ook bij Bayer Leverkusen hoopte. Op die manier kun je uitgroeien tot de beste versie van jezelf.’

Je bent een doelman die goed is met zijn voeten en dat past in de filosofie van Peter Bosz. Hoe heb je dat ontwikkeld?
‘Ik had heel veel geluk met een jeugdtrainer FC Slovácko, die mij onder zijn hoede had vanaf het begin van mijn loopbaan tot ik ongeveer zestien was. Hij eiste altijd voetballende oplossingen van zijn keeper en ik denk dat het op die manier in mijn DNA is gekomen. Gedurende de jaren bleef ik het verder ontwikkelen en daarvoor dank ik hem nog steeds. Wat hij deed, was best revolutionair, want in – laten we zeggen – 2010 waren daar niet veel trainers en teams in de jeugd mee bezig. Hij wilde dat ik altijd de voetballende oplossing zocht, zelfs als daar risico bij kwam kijken.’

Over voetballende oplossingen gesproken… Bij je officiële debuut won je je eerste prijs, de Johan Cruijff Schaal tegen Go Ahead Eagles. Peter Bosz zei na afloop dat zijn hart het niet zou trekken als je te vaak een speler uitkapt, zoals je tegen Eagles deed…
‘Haha, het is ook niet iets dat ik graag doe, hoor. Soms kom je in dit soort situaties en moet je een oplossing zoeken. Dan volgen je voeten je brein, zonder dat je erbij stilstaat. Dat gebeurt gewoon, maar dat moet inderdaad niet té vaak. Het moderne voetbal is natuurlijk wel als een schaakspel, waar je soms wacht wat de tegenstander doet om dán een zet te doen. Dat zie je ook bij bijvoorbeeld City en Liverpool terug. Ik denk dat onze trainer ook zo wil spelen en dat betekent dat een doelman soms onder druk komt te staan. Dan is het handig dat die mee kan voetballen. Soms komt daar een risico bij kijken, maar het levert je veel meer op dan wanneer je alleen maar de lange bal speelt. Het verbaast me in elk geval niet dat heel veel trainers in deze tijd zo willen spelen en ik ben blij dat we dat bij PSV ook doen.’