Falende Oranje Leeuwinnen: vier redenen voor een mislukt EK

1. De KNVB

Allereerst de KNVB. Absolute hoofdschuldige. In meerdere opzichten mag de bond zich het fiasco aanrekenen. Natuurlijk was daar de bekendmaking van het nieuws dat Andries Jonker na het EK plaats moest maken. In januari deelde de bond dit nieuws, ruim vijf maanden voor het toernooi begon. Zoals Louis van Gaal het afgelopen week zei: ‘Hoe kun je dat nu doen?’ Niet de beslissing op zich, maar het niet delen van de redenen voor het besluit en met name de timing van de bekendmaking waren beroerd.

Technisch directeur Nigel de Jong weigerde een uitleg te geven en wrong zich in allerlei bochten om nog enige duiding te geven. Dat lukte niet, totaal niet zelfs. Wie een dergelijk ingrijpend besluit neemt, wetende dat er nog een EK aan komt, moet met een beargumenteerd verhaal komen. Nu zorgde de daad vanuit Zeist voor speculaties en onrust die niet nodig was. Dat Jonker graag door had gewild en dat hij het niet-verlengen van zijn contract niet begreep, doet er niet toe. De KNVB had echter moeten begrijpen dat het communiceren vragen opriep en ruis veroorzaakte. De relatie KNVB-Jonker liep onherstelbare schade op, de bondscoach besloot te blijven ondanks zijn twijfels, maar dat er wat broeide was duidelijk.

Ook de relatie tussen de speelsters en de coach liep een deuk op. De eerste geluiden waren dat de Oranje-speelsters achter hun coach stonden, maar al snel werd duidelijk dat de spelersraad wel degelijk was bevraagd en dat onder meer uit die hoek het advies kwam niet door te gaan met Jonker. Ook dat kan en mag, maar zeg het dan. Geen speelster die dat bevestigde overigens, de angst het EK mis te lopen zal ongetwijfeld een rol gespeeld hebben.

© Pro Shots

Nigel de Jong en Andries Jonker in één beeld gevangen.

Had de KNVB bij het krijgen van dergelijke signalen niet direct in moeten grijpen? Het antwoord luidt niet alleen achteraf ja, ook op dat moment zou het ja moeten zijn. Het verval in de laatste maanden heeft zonder meer te maken met de afname van het vertrouwen in elkaar. Ook al wordt het ontkend en wordt de suggestie weggewoven, het is onontkomelijk en ook logisch. Het siert de KNVB op menselijk gebied dat ze Jonker zijn karwei af lieten maken, maar een professionele bond als de KNVB had in moeten grijpen. Als iets kennelijk is uitgewerkt, moet er iets gedaan worden om het EK te redden. Dan had een interim-coach voor een impuls kunnen zorgen. Dat is niet gebeurd en daar is de KNVB verantwoordelijk voor.

Daar komt nog bij dat de KNVB in april Arjan Veurink aanstelde als de nieuwe bondscoach, Terwijl De Jong bij de bekendmaking van het niet verlengen van het contract van Jonker nog stelde er weinig over te willen zeggen vanwege het aankomende op EK, verstoorde het Veurink-nieuws die aanloop kennelijk niet. Los van de keuze – die best te verdedigen valt – is ook hier de timing beroerd. De KNVB heeft het de bondscoach en de trainer kortom niet makkelijk gemaakt. Sterker nog, ze hebben de staf en de ploeg opzichtig laten zwemmen.