Tactische longread

Zo speelt het PSG van Luis Enrique

4 juni 2025 om 19:00

Update: 21 augustus 2025 om 11:49

Stan Spoel

Journalist VI

Hoe voetbalt het Paris Saint-Germain van Luis Enrique? VI PRO ontleedt het strategische en tactische plan van de PSG-manager in een longread waarin alle aspecten van de speelstijl uitgebreid aan bod komen.

'Je wint de Champions League als je dat niet van tevoren hebt gepland', dat was de les die Karl-Heinz Rummenigge na de finale in 2020 tussen Bayern München en Paris Saint-Germain meegaf aan Nasser Al-Khelaïfi (president van PSG).

Die uitspraak valt direct te plotten op dit seizoen van PSG.

In de afgelopen jaren vertrokken sterspelers als Lionel Messi, Neymar en Kylian Mbappé, wat van tevoren deed lijken alsof Paris Saint-Germain een kleurloos seizoen in ging. De wedstrijden van de Ligue 1 werden nauwelijks nog uitgezonden in het buitenland en de verwachtingen daalden aanzienlijk.

Hoe anders is dat een jaar later? PSG heeft in de recente historie nog nooit zoveel goodwill opgebouwd bij de gemiddelde voetbalsupporter en liet liefhebbers watertanden met het verfrissende voetbal. Tijd om uit te zoeken hoe PSG de Champions League dit seizoen heeft kunnen winnen en welke tactieken Luis Enrique in de ploeg geslepen heeft.

Aanvallen

Luis Enrique heeft balbezitsvoetbal naar een nieuw niveau gelift met PSG dit seizoen. Dat valt niet los te zien van de trend in het voetbal zonder bal. Steeds meer teams zijn namelijk naar een mandekking-georiënteerde structuur gegaan. Dat heeft alles te maken met trainers als Pep Guardiola, Luis Enrique en Roberto de Zerbi die hun teams dusdanig goed maakte in het vinden van de vrije man, dat tegenstanders die niet meer geven.

Steeds vaker wordt in de eerste lijnen in het druk zetten gekozen voor mandekking, zodat geen enkele speler vrij staat en teams moeilijker kunnen opbouwen.

Daar heeft Enrique iets op bedacht: positiewisselingen.

Indien tegenstanders de spelers van PSG willen volgen, komen zij op de meest vreemde plekken terecht. Zo husselen de aanvallers van de Fransen voortdurend door elkaar.

Daarnaast wisselt ook de rest van het elftal constant van positie. Zo komt (op papier) spits Ousmane Dembélé soms zelfs uit als controleur.

Dembélé is de speler met veruit de meeste vrijheid binnen de selectie. Hij moet zorgen dat het elftal rondom de bal altijd een overtal heeft, zodat ploegen achter de bal aan blijven lopen.

Dit moet doen lijken alsof het aanvalsspel van PSG een grote chaos is, maar dat blijkt allerminst waar.

Want de spelers van PSG weten precies waar en wanneer ze op welke positie moeten lopen. Dat is hét antwoord gebleken om het gemis van sterspeler Mbappé op te vangen.

'Vorig jaar wilde hij (Luis Enrique red.) niet te veel positiewisselingen. We hadden het wel, maar het was gecontroleerder', zegt Vitinha over zijn trainer tegenover Rio Ferdinand. 'Dit jaar waren wij als team al bekender met de principes, waardoor hij heeft geprobeerd om ons dynamischer te maken.'

Die principes waar Vitinha over spreekt, zijn niet veranderd ten opzichte van vorig jaar. De manier waarop deze verschillende uitgangspunten worden ingevuld, wél.

Een aantal van Enrique's vaste regels in balbezit:

Regel 1. Aan beide kanten moet een speler staan die het veld extreem breed houdt

Voor de eerste regel is het belangrijk dat slechts één speler het veld breed houdt. De backs moeten vooral goed opletten waar de buitenspelers bewegen, zodat zij hun positie daarop kunnen bepalen.

In onderstaand voorbeeld zijn Achraf Hakimi en Kvicha Kvaratskhelia de buitenste spelers en staan Desiré Doué en Nuno Mendes juist aan de binnenkant.

In andere situaties is dit omgedraaid.

Hierdoor is zowel de bezetting aan de flanken als in de as altijd optimaal.

Regel 2. Ten alle tijden staat minimaal een controleur voor de defensie

Daarnaast geldt voor de tweede regel van Enrique bijna hetzelfde.

Daar bepaalt Vitinha wanneer en op welke manier de spelers beginnen te roteren.

Indien de Portugees zijn positie verlaat, moet João Neves of Fabián Ruíz inzakken om toch een speler voor de defensie te houden.

Regel 3. Bouw met drie spelers op

Want Vitinha zakt ook geregeld uit naar de laatste lijn.

Op dat moment moet Nuno Mendes juist naar voren opstomen, zodat PSG genoeg spelers in de aanvalslinie heeft.

Zo lijkt PSG misschien wel op een elftal met veel positionele vrijheid, alleen is Dembélé eigenlijk het enige individu die de vrijwel complete vrijheid geniet. De rest van de spelers kijkt vooral goed wat de rest doet, zodat zij kunnen anticiperen op de positie van hun medespeler.

Omschakelen van aanvallen naar verdedigen

Niet alleen in balbezit is de ploeg van Enrique in staat gebleken om te opereren als collectief. Op de momenten dat PSG de bal verloor, viel te zien hoe de individuen massaal op de bal doken om hem zo snel mogelijk terug te winnen. Daarin viel vooral het tempo van aanlopen gigantisch op bij de Fransen. Tegenstanders hadden doorgaans nog een seconde de tijd om op adem te komen.

Dergelijke tactieken werken alleen als het hele team dit zonder twijfel uitvoert. Bij PSG is hier geen twijfel over ontstaan. Geen ploeg in de Ligue 1 staat gemiddeld zo weinig passes van een tegenstander toe als PSG (8,3).

Verdedigen

Sowieso is het druk zetten van PSG een van de belangrijkste stokpaardjes van dit seizoen geweest. Zonder een uitgesproken superster als Mbappé, wist Enrique dat zijn ploeg als coherent elftal beter kon verdedigen.

In een veelbesproken video is te zien hoe Enrique ook Mbappé al aan zijn verstand probeerde te brengen dat hij volle bak moest meeverdedigen. Toch is PSG dit seizoen verdedigend stabieler gebleken. Voor het eerst sinds jaren is de landskampioen ook de ploeg die het beste verdedigt. In de afgelopen vijf seizoenen kreeg PSG het niet één keer voor elkaar om de minste expected goals tegen te krijgen, tot dit seizoen.

Niet door een minder gewaagde tactiek te kiezen. PSG stapt nog altijd een-op-een over het hele veld door om de tegenstander geen ruimte te geven.

Het druk zetten begint bijna altijd met Dembélé. Het voorheen ietwat dromerige talent is dit seizoen veranderd in een pressingmonster.

Met zijn fanatieke sprint dwingt hij de doelman altijd naar een kant door vanuit de centrale verdediger aan te lopen.

In bovenstaand voorbeeld dwingt Dembélé Yann Sommer om de bal naar de linkerkant te spelen. Dat doet hij door de lijn naar Francesco Acerbi dicht te zetten.

Wanneer de bal richting de zijkant arriveert, stapt het hele elftal een-op-een door om Inter in de val te laten trappen.

Hierdoor wisten de Italianen bijna geen enkele keer onder de druk van PSG uit te voetballen, zoals dat bijna geen enkel elftal gelukt is dit seizoen.

Want niet alleen voorwaarts zijn de spelers van PSG erg fanatiek in het pressen. Indien nodig gaan ze net zo hard in de achteruit.

In bovenstaand voorbeeld sprint Doué bijvoorbeeld vervolgens nog terug om de pass van Federico Dimarco nog te onderscheppen.

Omschakelen van verdedigen naar aanvallen

Wat PSG dit seizoen het meeste complete elftal van de wereld gemaakt heeft, is vooral de veelzijdigheid. Niet alleen kan PSG waanzinnig opbouwen en druk zetten, maar het team is compleet genoeg om ook nog om te kunnen schakelen.

Met snelheidsduivels als Dembélé, Kvaratskhelia, Doué en Barcola heeft PSG de beschikking over een gigantisch extra wapen. Daar hebben de Fransen ook goed gebruik van gemaakt. In de Ligue 1 noteert PSG de meeste snelle uitbraken van alle teams. Verder heeft alleen Barcelona in de Champions League net zoveel doelpunten uit counters gemaakt als PSG (7).

Daarnaast is deze kwaliteit de reden dat de finale zo dik gewonnen werd. Denk bijvoorbeeld aan de goal van Kvaratskhelia die weg werd gestuurd door Dembélé of de treffers van Doué.

Dembélé speelt als valse spits een belangrijke rol in het lanceren van de vleugelspelers. Doordat hij zich laat inzakken.

Met zijn vrije rol trekt Dembélé geregeld verdedigers met zich mee om ruimte te maken voor loopacties van de vleugelaanvallers.

Daarnaast zijn de snelheid en de sublieme technici op het middenveld vol met steekpasses ook goed voor veel doelpunten uit omschakelmomenten.

Conclusie

Luis Enrique heeft van PSG een collectief gemaakt zonder échte supersterren. Dit seizoen heeft bewezen dat een hecht team vol topvoetballers die zich het snot voor de ogen werken, beter zijn dan een op zichzelf staand individu. Voeg daarbij een trainer toe die zijn positiespel naar een ander niveau tilt en zo win je de eerste Champions League in de clubgeschiedenis.