Zo werkt strafbaar buitenspel en 'actief deelnemen' aan de situatie

Zo werkt buitenspel

Allereerst de buitenspelregel kort uitgelegd. Om te voorkomen dat de aanvaller voordeel haalt uit het blijven hangen op de helft van de tegenstander, wordt er gespeeld met buitenspel. Op het moment van passen mag een mede-aanvaller niet achter de lijn van de voorlaatste (keeper telt mee) speler van de tegenstander staan. Althans, hij mag er wel staan, maar de bal niet ontvangen, dan volgt een vrije bal. De achterste speler van de tegenstander – doorgaans de doelman – wordt niet meegerekend in de situatie, waardoor gekeken wordt naar de voorlaatste speler.

Wanneer geen buitenspel?

Er zijn uitzonderingen. Een speler die achter de lijn van de bal vandaan komt, kan nooit buitenspel staan, ongeacht de positie van de verdedigers van de tegenstander. Alleen lichaamsdelen waarmee je mag scoren, kunnen buitenspel zijn. Op eigen helft kun je geen buitenspel staan en vanuit een ingooi, hoekschop of doeltrap kun je eveneens geen buitenspel staan. Precies op één lijn met de voorlaatste tegenstander betekent geen buitenspel.

Tevens is het geen buitenspel als de aanvaller de bal ontvangt door een bewuste pass van zijn tegenstander. Van 'bewust spelen' is volgens de KNVB-reglementen sprake 'als de speler controle heeft over de bal en de mogelijkheid heeft om:
• De bal naar een ploeggenoot te spelen; of
• de bal in het bezit te krijgen; of
• de bal weg te werken (door bijvoorbeeld de bal te trappen of te koppen)'

© KNVB

Actief deelnemen aan het spel

Dan door naar het grijze gebied. Een speler staat buitenspel als hij 'actief deelneemt aan het spel', schrijven de regels voor. Dat is het geval als de speler de bal raakt, maar ook in een aantal andere gevallen. De bal raken is objectief, in de andere gevallen is er beoordelingsvermogen van de arbitrage benodigd. Naast het raken van de bal staat een speler volgens de KNVB strafbaar buitenspel als:

'Een tegenstander in diens spel wordt beïnvloed door:
• te voorkomen dat een tegenstander de bal kan spelen of in staat is te spelen door duidelijk het gezichtsveld van de tegenstander te blokkeren;
• een tegenstander aan te vallen in strijd om de bal;
• duidelijk te proberen de in de nabijheid zijnde bal te spelen waarbij deze handeling de tegenstander beïnvloedt;
• een duidelijke actie te maken die duidelijk invloed heeft op de mogelijkheid van een tegenstander om de bal te spelen;
• voordeel te trekken door de bal te spelen of een tegenstander in diens spel te beïnvloeden wanneer de bal terugkomt of van richting is veranderd van de doelpaal, doellat, wedstrijdofficial of een tegenstander of bewust is gered door een tegenstander.'

Samenvattend betekent dat dat een buitenspelstaande speler geen tegenstanders mag blokken of hinderen, zich niet dusdanig met de bal mag bemoeien dat verdedigers rekening met hem houden en het zicht niet mag blokkeren. Daarnaast wordt hij afgevlagd als hij een inzet van een medespeler die terugkomt van het aluminium of de achterste doelverdediger ontvangt, terwijl hij buitenspel stond op het moment van schieten.

Beoordelingsmoment

De buitenspelsituatie wordt opgemaakt op het moment dat de bal gespeeld wordt door de medespeler. Dat is enigszins subjectief en dus staat in de reglementen: 'Het eerste moment van contact bij het spelen of raken van de bal moet worden gebruikt; als de bal echter wordt gegooid door de doelverdediger dan wordt het laatste moment van contact gebruikt.' Buitenspel wordt altijd bestraft met een indirecte vrije trap op de plek waar de overtreding (het buitenspel staan) werd begaan.