WK voetbal is ook WK rekenen

Uruguay overleefde in 1986 de eerste ronde van het WK na twee gelijke spelen en een nederlaag. De kampioen van 1930 en 1950 eindigde na remises tegen West-Duitsland en Schotland en een 6-1 nederlaag (!) tegen Denemarken als derde in zijn poule en had het geluk dat enkele andere nummers drie nog slechter voor de dag kwamen. In het format dat in 1986, 1990 en 1994 werd gehanteerd ging de toptwee van elke groep door, alsmede de vier beste nummers drie.

Na de overzichtelijke groepsfases van 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018 en 2022 - de nummers één en twee van elke poule stootten door - wordt het deze zomer ook weer rekenen in de eerste ronde. 48 landen, het is gewoon een onhandig aantal. Al is het huidige systeem (twaalf poules van vier en de beste acht nummers drie die op de bagagedragers van de groepswinnaars en nummers twee van de poules door mogen) nog altijd beter dan de modus die eerst zou worden toegepast: zestien groepen van drie. Dat zou het nodige gekonkel in de hand werken tijdens het afsluitende groepsduel. Bovendien zou het WK voor liefst zestien ploegen beperkt blijven tot twee wedstrijden.

Wel is het raadzaam de tabel van combinaties bij de hand te houden tijdens de laatste duels in de eerste ronde. Er zijn liefst 495 mogelijke combinaties. Elk setje nummers drie betekent weer een andere invulling van het knock-outschema. Komen de beste nummers drie bijvoorbeeld uit Groep A, B, C, D, E, F, G en H, dan stuit de winnaar van Groep A op de nummer drie van Groep H en duelleert de winnaar van Groep B met de nummer drie van Groep G.

Landen die laat in actie komen in de laatste speelronde en al zeker zijn van de zestiende finales, kunnen uitrekenen welke kant van het schema het gunstigst is. Aan de andere kant heb je de 'wachtkamerteams': de nummers drie uit poules die al vroeg zijn afgelopen en moeten hopen dat er andere nummers drie slechter zijn. Uiteraard geeft het doelsaldo bij een gelijk puntentotaal de doorslag in het nummer drie-klassement.

Alles over het WK 2026