Vitesse-soap: dit mankeert aan het licentiesysteem
Johan Cruijff had een zak geld nog nooit zien scoren. Niks tegenin te brengen natuurlijk. Dat neemt niet weg dat voetbal wel van een spelletje is geëvolueerd naar een miljardenindustrie. In de rubriek Munten & Punten bespreekt VI-verslaggever Tom Knipping onderwerpen op de grens van commercie, financiën en sportieve prestaties. In aflevering 126 nemen we het licentiesysteem onder de loep.
Gezien de chaotische verdwijning en terugkeer van Vitesse, laait de kritiek op het licentiesysteem weer op. De KNVB meldde vorige week voor het gerechtshof dat de geloofwaardigheid van het systeem op het spel stond, de nodige clubs willen het aanpassen.
Schoonspringer
Eerst nog even terug naar de oorsprong. De laatste echt grote verbouwing van het licentiesysteem stamt uit 2018, toen uit onderzoek van De Nederlandse Bank was gebleken dat de voetbalsector gevoelig was voor witwassen. Banken werden gewaarschuwd voor integriteitsrisico’s in het voetbal. De conclusies kwamen best hard aan in het betaald voetbal, dat toch al worstelde met een imagoprobleem. Clubs konden nauwelijks aankloppen bij banken voor leningen. In die periode speelden de Football Leaks-onthullingen, het gesjoemel bij FC Twente en de mislukte overname van Roda JC door een Russisch-Zwitserse ex-schoonspringer in Dubai.
Om te voldoen aan antiwitwaswetgeving en om de reputatie van het betaald voetbal te verbeteren bij financiële dienstverleners, bereidde de KNVB nieuwe regels voor, die in 2018 werden omarmd door de clubs. De kern: de identiteit en belangen van de nieuwe eigenaar achterhalen, evenals de herkomst van zijn geld. Het is niet aan de licentiecommissie om actief onderzoek te doen. Clubs die in zee willen met een grootaandeelhouder, moeten zelf documenten aanleveren waarmee ze duidelijk maken aan welke individuen ze de zeggenschap willen overdragen. Ook moeten ze aannemelijk maken dat het gaat om geld dat niet uit illegale activiteiten afkomstig is. Volgens critici leidt deze aanpak ertoe dat investeerders bij voorbaat verdacht zijn en hun onschuld moeten aantonen. Opvallend weetje nog: nadat de nieuwe eisen waren aangenomen door de clubs, in 2018, duurde het nog even voordat ze in de praktijk werden ingevoerd. Enkele weken voordat het zover was, gingen de Vitesse-aandelen van Alexander Chigirinsky naar Valeri Oyf.