'Vallen en opstaan met mooiweervoetballers'

7/3/2008: Nog voordat hij officieel in dienst is getreden is de hand van Van Basten al zichtbaar bij Ajax. Johan Cruijff, die als adviseur was teruggekeerd in Amsterdam, levert zijn opdracht al snel weer in. 'Wat Johan wilde doen met de jeugdopleiding van Ajax gaat mij te snel, het is me te rigoureus', zei Van Basten. 'Ik ben op zich niet ontevreden met hoe het nu gaat. Maar ik wil eerst bekijken hoe het zit, dat moet ik zelf ervaren en daarna wil ik het op mijn manier doen en in een verantwoord tempo.'

14/7/2008: 'We stonden vandaag met dertig man op het trainingsveld', zegt Van Basten na de eerste training. 'Mij lijkt het goed als de groep wordt teruggebracht tot ongeveer 24 man.' De coach, die aangeeft er nog graag een type Jaap Stam bij te hebben, benoemt Klaas-Jan Huntelaar tot eerste aanvoerder. 'We gaan er vanuit dat hij gewoon bij Ajax blijft. Er is dus ook geen plan B gemaakt voor de spitspositie.'

4/8/2008: Van Basten zet Kenneth Perez, Albert Luque, Jürgen Colin en Laurent Delorge terug naar Jong Ajax. 'We zijn nu drie weken bezig en daarin hebben alle spelers kansen gekregen. In sommige gevallen heeft dat tot nieuwe inzichten geleid.' Perez reageert woedend: 'Fatsoensnormen lijken te zijn verdwenen bij Ajax sinds Van Basten aan het roer is.'

19/9/2008: Ajax begint het seizoen met een 2-1 nederlaag bij Willem II en wint daarna met 1-0 van Roda JC en met 4-1 van Borac Cacak in de eerste ronde van het UEFA Cup-toernooi. 'Als compleet team hebben we al veel progressie gemaakt', zegt Van Basten na afloop van het duel in Servië. 'Uiteindelijk moet er een ervaren, stabiele en gelijkmatige ploeg staan. Maar dat zal heus niet zonder vallen en opstaan gaan. Dat moet je tot op zekere hoogte ook accepteren.'

6/10/2008: Ajax verliest met 5-2 van SC Heerenveen en Van Basten laakt de instelling van zijn spelers. 'Het is onbegrijpelijk dat je je zo laat afslachten. Ik had het idee dat ze voor het eerst in de regen speelden. Zo krijg je de bevestiging dat ze mooiweervoetballers zijn. Het was een wanvertoning. Echt ongelooflijk. Zo'n oorwassing heb ik nog nooit meegemaakt. Beschamend.' 10/1/2009: 'Nee, ik deel de mening - dat AZ het mooiste voetbal van Nederland speelt - niet', zegt Van Basten in een reactie op uitspraken van AZ-middenvelder Demy de Zeeuw. 'Wij hebben ook prima wedstrijden gespeeld, alleen ligt er bij AZ de nadruk op dat ze het graag willen uitspreken. Ik denk dat Ajax één van de favorieten is. Voor ons wordt het nu afwachten of AZ foutjes gaat maken. Wij focussen ons alleen op onszelf, mogen géén misstappen begaan.'

25/1/2009: Die misstappen maakt Ajax wel. Zo verliezen de Amsterdammers met 1-0 in Groningen. 'Ik denk dat dit een cruciaal duel was in de race om het kampioenschap. Maar zolang AZ geen punten verspeelt en wij dat wel doen, wordt het een moeilijk verhaal. In de eerste helft waren we niet fanatiek genoeg en na rust hebben we de kansen niet benut. Te veel spelers gaven niet volledig thuis.'

7/2/2009: Ajax pakt in drie duels slechts één punt en boze supporters komen verhaal halen op het trainingsveld. 'Stoppen schiet wel eens door je hoofd', bekent een geschrokken Van Basten. 'Heb ik er nog zin in na wat er allemaal gebeurt? Aan de andere kant ben ik aan iets begonnen en wist ik al dat veel bij Ajax niet op korte termijn was te veranderen. Ik heb vaker geroepen dat ik de wijsheid niet in pacht heb, nooit gezegd dat ik een wereldtrainer ben.'

12/3/2009: Van Basten houdt vast aan Kenneth Vermeer als eerste keeper. Maarten Stekelenburg moet na een schouderblessure en ziekte plaatsnemen op de reservebank. 'Kenneth heeft een spectaculaire ontwikkeling doorgemaakt. Hij heeft goed gekeept en krijgt nu de beloning voor zijn goede spel in de eerste seizoenshelft en tijdens de laatste weken. Kenneth heeft dit jaar als tweede keeper ook goed gefunctioneerd, is positief geweest. Het is nu aan Maarten om te laten zien dat hij dat ook kan.'

19/3/2009: Ajax wordt in de achtste finale van het UEFA Cup-toernooi uitgeschakeld door Olympique Marseille. 'Dit soort wedstrijden is een goede ervaring voor dit elftal met zoveel jong spul. Nu we zijn uitgeschakeld, ligt de focus volledig op de resterende zeven wedstrijden.' 27/3/2009: De nieuwe algemeen directeur van Ajax Rik van den Boog schept duidelijkheid over de functie van Van Basten. 'Al vrij snel na mijn komst bleek uit gesprekken met Marco dat hij, in tegenstelling tot wat iedereen denkt, helemaal niet de baas over alle voetbalzaken wil zijn. Dus daar heb ik wat in geschoven. De onderdelen waar hij Danny Blind voor heeft aangenomen zoals scouting en de jeugdopleiding, blijven bij Danny.'

17/4/2009: 'AZ is de terechte kampioen', moet ook Van Basten erkennen. De coach kijkt in de aanloop naar de wedstrijd tegen PSV (die Ajax met 6-2 zal verliezen) naar de toekomst van zijn team. 'Als technische staf proberen wij een plaatje te schetsen: aantrekkelijk voetbal en lang meedoen in Europa. Als je hier vier jaar in het eerste hebt gespeeld heb je alles meegemaakt. Hoogte- en ook dieptepunten.'

3/5/2009: 'Ik wil zelf niet weg', zegt Van Basten na de 4-0 nederlaag tegen Sparta. 'Of de directie moet anders willen. Dat kan natuurlijk. Het was dit seizoen vooral heel wisselvallig. We speelden soms goed en dan weer heel slecht. Dan was het technisch weer niet goed en dan lagen er weer problemen op het mentale vlak. We hebben het dus niet goed gedaan en daar ben ik verantwoordelijk voor. Ik zal mezelf dus ook vragen moeten stellen.'