'Topvoetbal is orgie van liederlijk winstbejag'

Vraag het Marco van Basten. Zijn verzoek de WK-selecties een week later bekend te mogen maken, schoof de wereldvoetbalbond ijskoud ter zijde. Anders kunnen de voetbalplaatjes niet tijdig gedrukt worden en die leveren geld op. Duidelijker kan het niet zijn: topvoetbal is een orgie van liederlijk winstbejag en commerciële uitbuiting geworden.

Sinds 1974, toen João Havelange – de voorganger van Sepp Blatter – tot president werd gekozen, gedraagt de FIFA zich als een globaal opererende monarchie. Een volk heeft het maar als een eer te beschouwen als de FIFA zijn land aandoet en als vanzelfsprekend dat het tijdelijk onderworpen wordt aan de decreten van de Doema van Blatter.

Komende zomer tijdens het WK in Duitsland zal het niet anders zijn. Wie, zoals ik anderhalve week geleden, een paar dagen rondreist door het aanstaande gastland, stuit op schrijnende en soms erbarmelijke verhalen. Neem het Grünwalder Stadion in München. Die prachtig geconserveerde huiskamer van het oude voetbal, stammend uit de tijd dat je nog zonder chip-card, identificatieplicht en naargeestige controles op bommen naar een wedstrijd ging. Er houdt nog steeds een tram halt voor het trainingscomplex van 1860 München.

Dat de accommodatie er überhaupt nog is, is te danken aan talrijke inzamelingsacties van supporters. De gemeente München is namelijk arm. Wie het complex voor een manifestatie of sportwedstrijd wil huren, moet daarom betalen: 660 euro per dag. Gehandicapten krijgen vijftig procent korting. Zij hebben altijd plichtsgetrouw betaald. Tijdens het WK is het Grünwalder Stadion voor de duur van dertig dagen opgeëist door de FIFA. Die wil er een WK-deelnemer laten trainen, maar weigert voor de huur te betalen. Dat is dezelfde FIFA die de tv-rechten voor het WK van 2010 verkocht voor één miljard euro. Alleen binnen Europa, welteverstaan.

Voor de geldzucht van de FIFA wordt wel meer fatsoen terzijde geschoven. Zo wilde het Bureau voor Werk, Jeugd en Sociale Vraagstukken in Hamburg tijdens het WK een voetbaltoernooi voor kansarme jongeren organiseren. Daarvoor waren geldschieters nodig. De regenten van de FIFA stelden zich echter hardvochtig op. Omdat er een link met het WK werd gelegd, mochten als sponsors alleen officiële FIFA-partners worden aangezocht, zo luidde het decreet van de autocraten uit Zürich.

Maar een bedrijf dat net veertig miljoen euro heeft overgemaakt om te mogen aanhaken in de dans om het gouden kalf, slaat niet ook nog eens de koffiepot kapot om een lokaal jeugdtoernooitje te steunen.

En dan zijn er nog de reclamevrije zones die de FIFA straks rond elk WK-stadion opeist. Dit zijn gebieden met een doorsnee van twee kilometer waar alleen partners van de FIFA met hun naam en waar mogen pronken. Het zal tot merkwaardige taferelen leiden. Elke cafetariahouder die een vlag van een vijandelijk cola-merk aan zijn gevel heeft hangen, zal die moeten verwijderen.

De Porsche-Arena, een evenementenhal die pal naast het WK-stadion in Stuttgart ligt, is al door de FIFA verordonneerd om zijn naam straks te bedekken. Tenslotte is Porsche-concurrent Hyundai hoofdsponsor van het toernooi. Hetzelfde lot wacht het Nike-concern in Frankfurt, buurman van het Waldstadion en grote rivaal van WK-sponsor Adidas. 'Ik ga er wel van uit dat we op kantoor gewoon onze Nike-schoenen mogen aanhouden', schamperde woordvoerder Olaf Markhoff vorige week.

In het ridicule regime van de FIFA valt dat nog maar te bezien. Tijdens het WK worden alleen al tienduizend spionnen op pad gestuurd om reclame-overtreders op te sporen. Afgelopen zomer werd het toernooi om de Confederations Cup van de FIFA opgeschrikt door een luchtalarm. Het ging niet om een terroristische aanslag, maar om een luchtballon van een niet aan het evenement gerelateerd bedrijf.

Omdat vrijzinnige burgers vroeg of laat in opstand komen tegen een dictatuur, zal zulks straks ongetwijfeld ook op het WK gebeuren. Het zal mij niet verbazen als de FIFA dan van een geheim vliegveld in Duitsland een straaljager laat opstijgen. Met als opdracht om het luchtschip neer te schieten.

Peter Wekking