Stam was niet meer kwaad na geschrapte training

'Twee keer in de week trainen, zaterdag de wedstrijd, daarna een biertje en een gehaktbal met satésaus aan de bar en 's avonds lekker stappen met je vrienden.' Met enige weemoed en verlangen keek Stam drie jaar geleden terug naar zijn tijd bij DOS Kampen in Voetbal International.

In zijn amateurtijd had hij niet kunnen bevroeden welke carrière voor hem nog in het verschiet lag; een loopbaan die hem in Zwolle, Leeuwarden, Tilburg, Eindhoven, Manchester, Rome, Milaan en Amsterdam bracht.

Pas na zijn tienerjaren maakte Stam in het shirt van FC Zwolle zijn opwachting als prof. 'Voor mij is het heel goed geweest dat ik dat heb meegemaakt en heel geleidelijk naar de top ben gekropen.'

'Toen ik in 1995 bij Willem II kwam, gaf ik mezelf twee jaar om me aan te passen aan het hogere niveau. Na een half jaar kwam PSV al', vertelde Stam bij zijn transfer naar Manchester United in 1998 in VI. 'En toen ik naar Eindhoven ging, had ik nooit verwacht dat twee jaar later een absolute topclub me zou kopen. Maar alles gaat me gewoon makkelijk af.'

Mocht uit dit citaat een beeld van arrogantie ontstaan: verwondering en nuchterheid passen béter bij een profielschets van Stam. De Kampenaar maakte indruk door zijn manier van spelen, als een onverstoorbare rots in de branding. Maar wat zich buiten het veld afspeelde kon hem gestolen worden. Het ging hem steeds meer tegenstaan. 'Wat ik stuitend vind, is hoe er soms met mensen wordt omgegaan. Het geld bepaalt welke kant je carrière opgaat. Als je niet oppast ben je niet meer dan een pion op een schaakbord.'

Stam verbaasde zich steeds weer over de bedragen die clubs voor hem wilden neerleggen. Hij schrok van 1,3 miljoen gulden die Willem II zonder blikken of blozen in 1995 neerlegde. Hij noemde de 35 miljoen gulden die PSV van Manchester United kreeg absurd. 'Ik ben duurder dan een winkelcentrum.'

En toen was de top nog niet bereikt, want Lazio was bereid nog dieper in de buidel te tasten. De 55 miljoen gulden maakte Stam in 2001 de duurste verdediger ooit. 'Ik ben er trots op dat Milan nog tien miljoen euro betaalde voor een verdediger van 31 jaar en dan ook nog een buitenlander', zei hij drie jaar later.

Maar zijn verhuizing naar San Siro in 2004 werd niet wat hij ervan verwachtte. Moe van alle blessures, moe van alle trainingskampen en Italiaanse toestanden zocht hij in 2006 de relatieve rust op van Amsterdam. Ook bij Ajax verpestten fysieke ongemakken zijn plezier en verloor hij de motivatie.

Stam kon het niet meer opbrengen. 'Het spel an sich geeft me nog steeds veel plezier', zei hij drie jaar geleden al over de invloed van het profbestaan. 'Nu ben je hartstikke blij als een keer een training wordt geschrapt, terwijl ik me daar vroeger enorm kwaad over kon maken.'

Een half jaar voor zijn geplande afscheid vindt Stam het nu al mooi geweest. De eerste helft tegen NEC op 20 oktober was zijn laatste optreden als profvoetballer.