'Schalke 04 moet in de leer bij Jan Smit'

Vorige week vormde diezelfde Kesler als directeur betaald voetbal van de KNVB een erehaag voor datzelfde Heracles, want de bond heeft de club als voorbeeld van goede zeden gesteld. In tijden dat er een zondvloed aan rode cijfers over het Nederlandse voetbal neerdaalt, werden de Almeloërs in VI geroemd om hun gedegen financiële huishouding.

Kesler deed zijn baldadige uitspraak in de duistere jaren tachtig, toen Heracles niet eens beschikte over een financiële huishouding. Want er was gewoon geen geld, boven Almelo hing een hardnekkige laag smog. Avondtrainingen werden gecanceld als de lichtmasten weer eens op zwart gingen, omdat de elektriciteitsrekeningen niet waren betaald.

Gerard Somer, de toenmalige trainer, nam koffie en waspoeder van huis mee, om in ieder geval de dag door te kunnen komen. En toenmalig voetballer Henk ten Cate verscheen eens langs de zijlijn in zijn blote kont, omdat hij pas kon invallen nadat hij het broekje had aangetrokken van de speler die hij moest vervangen.

Het scheldwoord van toen is de modelclub van nu geworden en belichaamt tegelijkertijd de hoop voor verenigingen als RKC, Roda JC en Fortuna Sittard die met omvallen worden bedreigd. In de voetballerij bestaat de plotselinge opstanding uit de schijndood nog.

Neem Schalke 04, de meest Hollandse van alle Duitse clubs, dat vorige week het hoofd voor de zoveelste keer uit de strop trok. Waar Nederland in rep en roer verkeerde door de paar miljoen die RKC tekortkomt, bleek Schalke 04 liefst 237 miljoen euro aan schulden en betalingsverplichtingen te hebben uitstaan. Ofwel dertig keer de jaarbegroting van Heracles Almelo.

De club uit Gelsenkirchen bevestigde daarmee weer eens haar natuurlijke neiging tot zelfdestructie. Niet voor het eerst werd Schalke bedreigd door puntenaftrek en zelfs intrekking van de proflicentie. En niet voor het eerst volgde een wonderlijke ontsnapping, omdat voetbalclubs zich graag presenteren als moderne bedrijven maar in geval van dreigend faillissement onbeschaamd een beroep blijven doen op de goedheid van gemeenschap.

Kijk alleen maar hoe Vitesse, FC Twente, NAC Breda, FC Utrecht en Fortuna Sittard nog niet zo lang geleden in Nederland het vege lijf redden. Ook Schalke 04 speculeerde met succes op het volk als vangnet voor financieel wanbeleid. De club rolde met succes 25 miljoen euro uit de zak van energiebedrijf GEW, dat honderd procent eigendom is van de stad Gelsenkirchen en dus de gemeenschap.

GEW kreeg van Schalke in ruil voor dat bedrag een plukje aandelen in het stadion en dat bleek ook nog eens een betoverende schijnbeweging op de rechterflank van de balans. Want door de aandelenverkoop is Schalke voor minder dan vijftig procent eigenaar van het stadion en hoeft het een schuld van 87 miljoen euro voor de Veltins-Arena niet meer in de balans op te nemen. Ofwel: hoe je in een middagje creatief cijferen met 25 miljoen euro het drievoudige wegblaast.

Nu gun ik iedereen zijn tijd van leven, ook Schalke 04. Want de club is spannender dan het leven zelf. Penningmeesters die zichzelf in het kanaal verdrinken, omkoopschandalen, belastingontduiking, meineedprocessen, vechtpartijen op de ledenvergadering, voorzitters die slechts drie dagen in functie zijn, intriges en samenzweringen; FC Schalke 04 overleeft alle denkbare rampspoed.

Maar de club moet voor de aardigheid eens 130 kilometer verderop kijken om in de leer te gaan bij Jan Smit, de voorzitter en rekenmeester van Heracles Almelo. Al is het alleen maar om te ondervinden hoe je als voetbalclub de rekeningen ook zelf kunt betalen in plaats van ze altijd maar neer te leggen bij de gemeenschap.

Peter Wekking