'Rijkaard is bijna ongenaakbaar, hoe hij het ook verkloot'

Ik was een maand geleden nog in Istanbul. Een wilde stad. Als je iets op straat laat vallen en je wijst ernaar, staan er meteen vijfduizend mensen om je heen te dringen. Enthousiast zijn in Turkije betekent nog steeds heel wild springen met een vlag boven je hoofd en van vreugde je baard uit je kin trekken.

Tussen dat soort Turken, de uitzinnige variant, liep Rijkaard door de aankomsthal. Iedereen wilde zijn haar aanraken. Frank liep twee meter per half uur met een hossende en juichende menigte om zich heen. De mensen in Turkije konden het zelf ook amper bevatten: Frank Rijkaard werd de nieuwe coach van Galatasaray. Frank lachte een beetje. Hij leek het fijn te vinden, het aanraken. Dat deed pijn. Ik vind: Frank Rijkaard raak je niet aan.

Ik zou het niet durven. Als Rijkaard in een tijdschriftenwinkel vlak naast mij zou staan bladeren in Arts & Auto, zou ik net doen alsof ik hem niet herkende. Het zou niet in me opkomen langzaam een hand onder zijn haar te doen om te voelen of het veerkrachtig is als bamboe. Iemand zoals Frank Rijkaard volg je op een afstand. Omdat hij Frank Rijkaard is. De enige voetballer in Nederland die het ooit oneens was met Johan Cruijff. Dan verdien je respect. Een ziener blijkbaar. Nu is zo'n beetje heel Nederland het oneens met Johan Cruijff. Die droomt ervan dat mensen weer aan zijn haar willen zitten. Frank Rijkaard heeft iets ongenaakbaars, hoe erg hij het ook verkloot.

Tekenen bij PSV en Ajax tegelijk, omdat iemand je een stereo-setje belooft, dat vind ik niet dom, dat vind ik ontroerend. Ik zou graag willen dat Auke Kok daar een heel boek over schrijft. Het Stereo Mysterie. Auke ontdekte al eerder dat The Cats in 1974 een bedenkelijke rol hebben gespeeld bij de zwembadaffaire in Duitsland. Dit lijkt me een mooi nieuw project. Hoe is dat gegaan, met die stereo-set?

Je ziet Frank Rijkaard zó staan, met iemand van Philips, vlak voor het nieuwste model versterker en cassettedeck. Open mond van verbazing als de Philips-meneer hem uitlegt wat er allemaal mogelijk is. 'Kijk, dan druk je op dit knopje en dan gaan er allerlei lichtjes branden. Ja, raak hem maar aan. Mooi, hè? En deze knop, daar kun je aan draaien. Dan wordt de muziek opeens veel harder. Dat is het nieuwste van het nieuwste. Philips, dan is het hard. Je kunt er ook rockmuziek op draaien. Die kan voor jou zijn, Frank!'

Ik heb het altijd als een koloniaal momentje ervaren. Ik begreep het ook niet. Frank Rijkaard, míjn Frank Rijkaard, het genie, die zich als de eerste de beste wilsonbekwame neger uit Kuifje in Afrika liet verblinden door een blinkend voorwerp. En toch tekende hij toen.

Zo moet het ook nu zijn gegaan. Ik denk dat iemand van Galatasaray hem een flonkerende koperen theepot heeft laten zien of een Turks horloge met allemaal knopjes erop. Op een andere manier is het niet te verklaren waarom Frank Rijkaard heeft gekozen voor deze club. Ik had Rijkaard zo graag bij AC Milan gezien. Ongenaakbaar ergens midden op een pleintje achter een bord spaghetti. Mooi pak aan. Zonnebril in het haar. Af en toe groet hij een passant. Ze zijn wel wat gewend in Italië. Na Ruud Krol zal er toch nooit iemand meer mooier aan een tafeltje zitten. Krol, die in Napels schoenen zonder sokken leerde dragen. Nu nog hele zinnen gaan leren spreken.

Rijkaard op dat magische trainingscomplex van Milan, Milanello. Een soort Neverland van Michael Jackson, maar dan voor voetballers. Je hoort er de mooiste verhalen over, maar nog nooit is iemand binnen geweest. Het schijnt dat de voetballers naar de eetzaal worden gedragen en dat naakte meisjes stukjes sinaasappel heel voorzichtig achter op de tong van Clarence Seedorf leggen, zodat hij nauwelijks hoeft te slikken.

Frank Rijkaard zou zo mooi op dat complex hebben gepast. Echt iemand naar wie je met een verrekijker uren ligt te loeren. Als een hertje met zwarte pijpenkrullen zie je hem af en toe langs de bosjes lopen. Hij lacht en houdt een balletje hoog. Zijn spelers krijgen intussen door het medisch team zuurstof in hun hielen gespoten.

Veel voetbaljournalisten waren de laatste dagen verbaasd. Frank Rijkaard naar Turkije. Onbegrijpelijk. Bijna iedere journalist vertelde erbij dat dit een heel onverwachte move was en daarom weer helemaal Rijkaard. Eigenwijs, onvoorspelbaar. Een niet te vangen einzelgänger die iedereen steeds weer verbaast. Frank doet expres wat niemand verwacht.

Ik denk dat het anders zit. Frank doet maar wat. Dat is de voetbalwereld niet gewend. Daar wordt geloerd op baantjes, gewikt en gewogen. Iedere trainer onderhandelt in oktober al met zijn volgende club. In november zitten de wegrestaurants weer vol gepermanente coaches in het goedkoopste pak van Hugo Boss, om daar met bijvoorbeeld BV Veendam de secundaire arbeidsvoorwaarden dicht te te timmeren. 'Ieder weekend onbeperkt vlees bij de kiloslager, anders teken ik niet.' Frank Rijkaard gaat daar al een voetballeven lang heel anders mee om. Die zegt gewoon meteen ja. Vraag het maar aan Sparta. 'Frank, we hebben een tribune, een veld en voetballers en zo. Wat dacht je ervan, trainertje worden?' Waarom niet?

Barcelona leek hem ook wel geinig. Het Nederlands elftal, hij had er een lekker gevoel bij. Istanbul, goede broodjes, vis langs de kade. Proberen maar eens. Zo simpel gaat dat bij Frank. Ik geloof helemaal niets van de verhalen dat hij het voor het geld doet. Rijkaard is sinds zijn ruzie met Cruijff en het tekenen bij PSV helemaal niets veranderd. Je houdt iets voor zijn neus en hij zegt meteen: Ja, leuk.

Veel mensen vinden dat dom. Ik vind het eigenlijk schitterend. Frank kiest nieuwe clubs uit op zijn gevoel. Hij wilde gewoon weer eens lekker worden aangeraakt door enthousiaste mensen. En dan ga je vanzelf naar Turkije. Rijkaard zal volgend jaar met een grote prijs in zijn handen zijn hoofd naar voren laten hangen en dan mag iedereen hem aaien.

Nico Dijkshoorn