'Opportunistische supporters en een intrigant'

Ze houden er geen moment rekening mee dat zoiets financieel niet te realiseren is. Trainers zijn vogelvrij, zij mogen niet meer verliezen. De fans hebben geen begrip voor en geduld met losers. Hoe een nederlaag tot stand komt, is niet relevant, een verliezende coach moet worden vervangen. Dagelijks vind ik alle drogredenen voor een ontslag op staande voet in mijn computer. De trainer kan de selectie niet meer motiveren, de opstelling deugt niet, zijn houdbaarheidsdatum is overschreden, er is geen speler beter gaan voetballen onder zijn leiding en hij laat zijn elftal veel te behoudend spelen. Er zal af en toe best een kern van waarheid in zitten, maar meestal zijn het wanhopige emotionele kreten.

De hedendaagse supporters kunnen slecht omgaan met de frustraties die nederlagen oproepen. Omdat jonge journalisten in hun jacht naar status hijgerig willen scoren, wakkeren zij het vuurtje nog wat aan. Dan heb je als coach en als club meteen een probleem, want de media bepalen voor een groot deel de publieke opinie, waardoor er een onmenselijke druk op de verantwoordelijke mensen komt te staan. Daarom heb ik respect voor de beleidsbepalers van AZ en NEC. In Nijmegen werd vorig seizoen vóór de winterstop een wanprestatie geleverd, maar de leiding bleef heel duidelijk achter Mario Been staan. Het kan erg snel gaan, want precies een jaar later is deze trainer de kroonprins en lijkt het slechts een kwestie van tijd voordat hij tekent bij een topclub. Ook in Alkmaar verdedigde de clubleiding Louis van Gaal, terwijl AZ vorig seizoen om onbegrijpelijke redenen een rampjaar beleefde. Zes maanden later is AZ de trotse koploper van de Eredivisie en twijfelt niemand meer aan de capaciteiten van Van Gaal. De emoties en frustraties van de supporters heeft niemand in de hand. Daarom moeten de beleidsbepalers en de media, de professionals, genuanceerd met deze problematiek omgaan. Een trainer die aantoonbaar faalt moet worden ontslagen, maar oefenmeesters verdienen wat krediet en tijd om aan hun elftallen te werken. Zolang er wordt gevoetbald, zullen er verliezende coaches zijn. Ook een trainer met weinig punten kan fantastisch werk leveren. Degene die het optimale rendement uit zijn spelers haalt, is de ultieme vakman. En de coach van een topclub die volledig parasiteert op zijn getalenteerde voetballers kan slecht functioneren, terwijl hij wél kampioen wordt. Aan dergelijke nuances hebben supporters geen boodschap.

Hans Westerhof, Huub Stevens, Trond Sollied en Gertjan Verbeek zijn niet te benijden. Ze zullen best fouten hebben gemaakt, maar bezitten ook een schat aan ervaring en hebben in het verleden aangetoond dat ze hun vak beheersen. Ze reageren uitermate cool op alle verwijten, maar hun nachtrust zal er ongetwijfeld onder lijden, want de heren worden gedreven door passie, obsessies, trots en een hartgrondige afkeer van verliezen. Westerhof is het type docent. Een fatsoenlijke en integere man die bij Ajax en PSV werkte en internationale ervaring opdeed in Mexico en Amerika. Hij wordt bij Vitesse geconfronteerd met spelers die normen en waarden aan hun laars lappen. De heren stelen van elkaar in de kleedkamer, als ze om geld kaarten, negeren ze de spelregels, ze zijn betrokken bij ordinaire rellen in het nachtleven, alle vuile was uit de kleedkamer komt bij de media terecht en de meeste voetballers overschatten hun eigen kwaliteiten schromelijk.

Sébastien Sansoni en Civard Sprockel leveren het hele jaar al wanprestaties en stonden aan de basis van diverse nederlagen. Toch wilden zij hun trainer liquideren nadat hij tijdens een privégesprek met collega Louis van Gaal niet zo vleiend over hen was geweest. Het probleem van Vitesse is dat Claudemir, Julian Jenner, Santi Kolk en Nicky Hofs zichzelf vedetten vinden. In hun ogen moeten de anderen het vuile werk opknappen. Ze vergeten dat in Arnhem alle elf spelers voor en met elkaar moeten knokken om tot een goed resultaat te komen. Het is laf en erg gemakkelijk Westerhof de teleurstellende prestaties in de schoenen te schuiven. Tactisch is hij niet de slimste trainer uit de Eredivisie, maar Vitesse verliest zijn meeste wedstrijden door persoonlijke fouten van spelers die zichzelf overschatten en niet weten wat zelfkritiek inhoudt.

Huub Stevens had de pech dat hij onlangs tegen FC Groningen zijn eigen ongelijk bewees. Stef Nijland en Stijn Wuytens zijn nog niet klaar voor het grote werk. Toen zij in de rust werden vervangen door Otman Bakkal en Nordin Amrabat, was PSV plotseling wél opgewassen tegen FC Groningen. Want natuurlijk maakt Stevens fouten. Hij laat zich geheel tegen zijn natuur in genadeloos afmaken en beledigen in de media door de in hun eer aangetaste Carlos Salcido, Edison Méndez en Danko Lazovic. De heren verdienen een topsalaris, maar eisen een basisplaats en willen ook nog zelf uitmaken op welke positie ze spelen. Indien de trainer daaraan niet voldoet, dan willen ze de club verlaten. Ze vergeten dat PSV fors in hen heeft geïnvesteerd. Op het moment dat ze slecht presteren, ligt dat natuurlijk aan de coach en willen ze alle medewerking om elders hun zakken te vullen. Het wordt tijd dat directeur Jan Reker ingrijpt. In het belang van PSV doet Stevens net of hij gek is, maar als clubleiding mag je dit niet accepteren. Na deze uitspattingen kan iedere speler de trainer ongelimiteerd beledigen.

Stevens moet eens beginnen zichzelf te worden. En te reageren vanuit zijn hart. De act die hij in het belang van de club opvoert is ongeloofwaardig. PSV wordt dit seizoen geen kampioen. Dan is Eindhoven een jaar niet de voetbalhoofdstad van Nederland. So what!? Daarom moet het management dit seizoen gebruiken om alle rotte appels uit de mand te vissen. Reker ging voortvarend te werk door de makelaars uit de burelen te verwijderen. Nu moet hij de spelers die het eigenbelang laten prevaleren boven het clubbelang maar eens aanpakken, waardoor de trainer met een gemotiveerde groep zijn beschadigde status kan oppoetsen. Dan heeft PSV weer een toekomst om naar uit te kijken. Door Stevens te vervangen, zadelt de club zijn opvolger met dezelfde problemen op.

Gertjan Verbeek blijft onder alle omstandigheden ingetogen en rust uitstralen, terwijl hij inwendig moet koken van woede. Hij wordt van alle kanten aangevallen. De meeste spelers van Feyenoord staan niet achter zijn trainingsmethoden. Dat doet de trotse Verbeek pijn, want hij verdiept zich nog dagelijks in allerlei nieuwe ontwikkelingen in zijn vak. Hij vindt dan ook dat hij er meer verstand van heeft dan de spelers, de medische staf, zijn assistenten en de directie. Om die reden werd zijn contract bij SC Heerenveen niet verlengd. In Friesland vond de clubleiding hem gewoon te eigenwijs.

Verbeek wist alles beter, luisterde naar niemand en ging helemaal zijn eigen gang. Ik vind hem een prima vent, een kerel met ballen. Hij kan echter niet ontkennen dat zijn aanpak in De Kuip tot dusverre teleurstellend weinig punten oplevert, maar opvallend veel blessures. In dat kader zou hij zijn eigen werkwijze eens kritisch tegen het licht kunnen houden. En de spelers zou ik willen aanraden niet langer te klagen bij zaakwaarnemers en journalisten, maar Verbeek persoonlijk erop aan te spreken. De feiten liggen er. Feyenoord heeft nog geen wedstrijd in de sterkste opstelling kunnen spelen. Daar is die eigenwijze provinciaal verantwoordelijk voor. Indien Verbeek leert luisteren naar voetballers en ook de mening van anderen serieus neemt, dan voorspel ik hem een grote toekomst. Verder bezit hij alle eigenschappen om uit te groeien tot een toptrainer.

Bij zijn vorige club SC Heerenveen werd Verbeek na nederlagen geconfronteerd met een achter de schermen stokende Foppe de Haan (foto). De Fries heeft de mond vol over jeugdige internationals die naast hun schoenen lopen. Hoewel hij niet met gouden voortanden en peperdure horloges door het leven gaat, gedraagt hij zich als een megalomane betweter. Het succes met Jong Oranje is hem naar het hoofd gestegen en heeft een gevaarlijke intrigant van Foppe gemaakt. Trond Sollied predikt vrijheid, dat was in Heerenveen niet gebruikelijk. Foppe predikte orde en gezag. Het is ook onverstandig dat Sollied met zijn auto achter de spelersbus aanrijdt naar een uitwedstrijd, om na afloop door te rijden naar België. Als commissaris zou Foppe daarover met de trainer kunnen praten. Nu loopt De Haan rond te bazuinen dat hij de taak van Sollied overneemt indien de resultaten slecht blijven. Ik geef toe dat de keuze moeilijk is, maar ik heb nog liever met een vent met gouden voortanden te maken dan met een ordinaire intrigant.