Opa's laatste kunstje werd een regelrechte ramp

Begin juni vond ik het al een gevaarlijke combinatie. Robben was in topvorm en had met zijn beslissende acties Bayern München kampioen van Duitsland gemaakt. Hij wilde schitteren op het WK, maar werd geveld door een hamstringblessure tijdens de oefeninterland tegen Hongarije.

Iedere zichzelf respecterende medicus weet dat voor een dergelijke spierblessure een bepaalde revalidatietijd staat. Daarom ging de wanhopige voetballer op zoek naar een wonderdokter en dan kom je al snel bij de Rotterdammer Van Toorn terecht.

Hij speelt graag doktertje, heeft sterk de neiging het beter te weten dan de behandelend arts en profileert zich voortdurend als een tovenaar die het onmogelijke presteert. De keus van Robben voor deze fysiotherapeut was dan ook logisch.

Het gegeven dat Van Toorn nogal publiciteitsgevoelig is, nam de speler op de koop toe. Als hij maar kon spelen in Zuid-Afrika. Dat lukte uiteindelijk. Robben viel op 24 juni in tegen Kameroen en speelde vervolgens tegen Slowakije, Brazilië, Uruguay en de finale tegen Spanje.

Hij presteerde zelfs redelijk, al haalde hij geen moment zijn Bundesliga-niveau. Het leek erop dat de sterspeler zich inhield en op tachtig procent van zijn fysieke kracht voetbalde. De befaamde Duitse arts Hans-Wilhelm Müller-Wohlfarth, verbonden aan Bayern en de Duitse voetbalbond, vertrouwde het niet en wilde Robben in het spelershotel onderzoeken, maar dat stond de KNVB niet toe.

Intussen zat Van Toorn thuis zo trots als een aap met zeven staarten voor de televisie alle loftuitingen in ontvangst te nemen. Hij had de speler geen moment tegen zichzelf in bescherming genomen en zich ook niet afgevraagd of het moreel wel te billijken was de club van Robben, die miljoenen in hem had geïnvesteerd en de voetballer ook nog miljoenen salaris betaalde, volledig te negeren.

Die verantwoordelijkheid kwam blijkbaar niet bij de fysiotherapeut op. Van Toorn had het weer geflikt. Hij was weliswaar 78 jaar, maar voor even wereldberoemd in Nederland. Dat kon niemand hem meer afpakken.

Van Toorn, die graag met beroemde patiënten poseert voor fotografen, kent geen twijfels. De medische wereld accepteerde zijn behandelmethode echter nooit. Het lijkt hem nauwelijks te raken.

'Als ik om me heen kijk, is er qua blessurebehandeling de afgelopen dertig jaar niets veranderd', zegt hij. 'Zoveel weken rust, zoveel weken dit, zoveel weken dat. Onzin. Je moet revalideren tijdens de blessure. Wat doen clubartsen nou precies? Ik zou het niet weten.

'De beste doktoren zitten ook niet bij de clubs, want de medische staf is nog steeds de sluitpost van de begroting. Het enige wat ik aan preventie zie in de voetballerij is conditie. Voetballers hebben niets aan looptraining, ze moeten altijd met de bal werken. Ieder mens is uniek, iedereen heeft zijn eigen manier van lopen. Daar moet je afblijven.

Een bosloop van anderhalf uur werkt alleen maar nadelig. Kort duurwerk met de bal is veel zinvoller. Door die achterlijke duurlopen zie je de spelers als voetballer achteruitgaan. Er wordt in Nederland overal te hard getraind. Een shuttlerun-test, wát een onzin.'

Tot 1966 was Van Toorn een anonieme fysiotherapeut. Toen verschenen er een paar hockeyers van de Rotterdamse club Victoria in zijn praktijk, maar hij maakte pas furore toen hij hockeylegende Ties Kruize, na een auto-ongeluk, weer fit kreeg.

Het leverde Van Toorn veel publiciteit op en dat werkte als doping. Vervolgens had hij een voorkeur voor beroemde patiënten. Bij het tv-programma Superstars adviseerde Kruize de door een slepende blessure gekwelde Ajacied Ruud Krol naar Van Toorn te gaan en dat leverde de Rotterdammer de status van wonderdokter op. Ronald Koeman, Johan Cruiijff, Hristo Stoitchkov, Tscheu La Ling en Rafael van der Vaart lagen bij hem op tafel en figureerden naast hem op foto’s in de media. Van Toorn vond het heerlijk.

'Ik heb een heleboel krantenknipsels bewaard', zegt hij. 'Die kijk ik nog wel eens na en dan denk ik: Dat heb je toch niet slecht gedaan, Dirk. Ik sta nog steeds op eenzame hoogte, haha. Maar nog steeds krijg ik uit de medische wereld geen waardering. Bij sommige clubs zeggen ze zelfs tegen de spelers dat ze niet naar mij moeten gaan, ze vinden me een soort Frankenstein.'

Voordat Robben de training bij Bayern München hervatte, wilde dokter Müller-Wohlfahrt hem nog even onderzoeken en testen. Toen maakte een MRI-scan duidelijk dat er nog steeds sprake was van een scheur in de linkerhamstring van de speler.

Robben is nog steeds uitgeschakeld en het is de vraag of hij vóór de winterstop nog aan voetballen toekomt. Voor zijn werkgever was dat een reden bij de KNVB een schadevergoeding te vragen. Geheel in eigen stijl leverde coach Louis van Gaal met pathetische teksten een mooie theatrale bijdrage, terwijl voorzitter Karl-Heinz Rummenigge het zakelijk hield.

Formeel heeft Bayern geen recht van spreken, maar ik begrijp de woede en het onbegrip wel. De KNVB heeft op een onverantwoorde wijze roofbouw gepleegd op Robben. Ondanks zijn lachwekkende egotrip bepaalde Van Toorn niet of Robben fit was, terwijl bondscoach Bert van Marwijk die beslissing overliet aan bondsarts Gert-Jan Goudswaard.

Hij had een week terug het een en ander uit te leggen aan zijn Duitse collega, die een veel grotere status bezit. Directeur betaald voetbal Bert van Oostveen en zijn voorganger Henk Kesler waren slechts toehoorders en diplomaten.

De KNVB kan Bayern München verwijzen naar de FIFA-reglementen. Daarin staat dat de clubs hun spelers zélf moeten verzekeren voor een WK. Dat is bijzonder prijzig, maar kan worden gefinancierd uit het bedrag dat de wereldvoetbalbond uitkeert voor internationals tijdens het toernooi.

Clubs ontvangen dan zestienhonderd euro per speler per dag. Bayern ontving voor het verblijf van Robben in Zuid-Afrika 58.500 euro, maar verzuimde een verzekering voor hem af te sluiten.

Rummenigge, tevens voorzitter van de European Club Association, vindt die vergoeding veel te laag. Hij ziet het als een soort compensatie voor de salarissen van de stervoetballers die de clubs moeten betalen, ook tijdens een WK. Daarom wil hij met de FIFA praten over een nieuwe regeling.

Rummenigge vindt dat de wereldvoetbalbond de premies van dergelijke verzekeringen zou moeten betalen. Dat is niet onredelijk, want de clubs betalen de spelers en zíj zorgden ervoor dat de KNVB 25 miljoen euro ontving voor de WK-deelname van Oranje. Topclubs met veel internationals onder contract zijn tijdens een WK vogelvrij en kunnen slechts hopen dat hun sterren ongeschonden terugkeren.

Met de reglementen in de hand kan de KNVB nu Bayern München afbluffen, al kan ik me voorstellen dat Van Oostveen en Kesler, twee beschaafde mensen, kampen met schuldgevoel. Blinde ambitie, ijdelheid, obsessies, de hunkering naar succes en het laatste kunstje van een 78-jarige fysiotherapeut hebben wel degelijk een spoor van vernieling nagelaten.

De belangrijkste speler van Bayern keerde ernstig geblesseerd terug bij zijn club. Alle betrokkenen wassen hun handen in onschuld. Van Toorn haast zich te zeggen dat hij Robben fit heeft overgedragen aan Goudswaard, want het komt zelfs niet bij de Rotterdammer op dat hij eventueel medeverantwoordelijk kan zijn voor deze onverkwikkelijke soap.

Bayern is overigens niet de eerste club die ontevreden aan de bel trekt in Zeist. Arsenal dreigde vorig jaar ook al een claim in te dienen, nadat Robin van Persie ernstig geblesseerd was geraakt tijdens een oefenwedstrijd tegen Italië.

Arsenal-manager Arsène Wenger was woedend op de mediche staf van de KNVB, doordat die een verkeerde diagnose stelde. In Engeland bleek pas dat de enkelbanden van Van Persie volledig waren afgescheurd.

De claim werd uiteindelijk niet ingediend, doordat de FIFA-reglementen duidelijk zijn. Juridisch hebben de clubs geen rechts van spreken. Het zal me niet verbazen als de georganiseerde Europese grootmachten een dergelijke regeling afdwingen bij de FIFA voor WK’s en bij de UEFA voor EK's.

De clubs moeten fors investeren in spelers en de nationale bonden profiteren slechts. KNVB-arts Goudswaard is niet te benijden. Van Toorn houdt vol dat hij Robben fit afleverde, terwijl de bondscoach en de officials zich conformeerden aan het medische advies van Goudswaard, die nu de zwartepiet krijgt.

Johan Derksen