'Nederland heeft nu vier topclubs'

Koeman gedraagt zich als een professional, terwijl hij iedere keer weet wat er komt. Zijn aankopen waren niet gelukkig, hij liet zijn beste spelers vertrekken, de technisch directeur zag een verdere samenwerking met de Ajax-coach niet zitten. Hij is bijna wekelijks bij incidenten met ontevreden spelers betrokken, Ajax ligt uit de Champions League en de resultaten in de Holland Casino Eredivisie zijn teleurstellend. Koeman kan wel een stootje hebben, maar hij heeft intussen zoveel krediet verspeeld, dat hij even moet oppassen.

Hij kan zich geen nieuwe blunder permitteren. Daarom speelt hij met vuur door nadrukkelijk te lonken naar de Griekse spits Angelos Charisteas van Werder Bremen. Ik gun Koeman namelijk geen nieuwe miskoop. Ajax heeft al vaker spitsen gekocht die er in hun eigen vertrouwde voetbalcultuur lustig op los scoorden, maar in De Arena wordt afwijkend voetbal gespeeld. De specifieke kwaliteiten van de speler moeten bij de Ajax-opvattingen passen, anders haalt de coach de ellende in huis.

Charisteas werd deze zomer geheel onverwacht Europees kampioen met Griekenland, maar de wijze waarop dat gebeurde stond bijna haaks op de Ajax-cultuur. Daarin staat brutaal, aanvallend en onderscheidend voetbal centraal. Daarom acht ik Charisteas volkomen ongeschikt voor Ajax. En daarom adviseer ik Koeman de cijfers van de door hem begeerde speler nog eens te bestuderen. Die cijfers spreken boekdelen.

Angelos Charisteas werd op 9 februari 1980 geboren. Hij is 1 meter 91 meter en weegt 82 kilo. In Griekenland speelde hij achtereenvolgens voor Strimonikos Serron, Athinaikos Athene en Aris Saloniki. In 2002 haalde Werder Bremen hem naar Duitsland. Gedurende zijn eerste twee jaar in de Bundesliga speelde de spits 55 wedstrijden, waarin hij dertien keer scoorde.

Dit seizoen heeft hij zelfs geen basisplaats meer bij Werder Bremen. Trainer Thomas Schaaf vond hem maar één keer goed genoeg om vanaf het begin mee te spelen. Wel was Charisteas negen keer invaller. Ook als international is de spits geen goaltjesdief. Hij haalt een gemiddelde van één doelpunt in drie wedstrijden. De Griek is geen slechte voetballer, maar zeker geen garantie voor succes in Amsterdam. Koeman is niet in de positie zo’n gok te riskeren. Daar moet hij tijdens de kerstdagen nog maar eens goed over nadenken.

Ook zijn maatje Ruud Gullit kent problemen, na een voortvarend begin met Feyenoord. Gullit beschikt met Dirk Kuijt en Salomon Kalou over twee uitstekende spitsen. Aan de linkerkant doet Bart Goor het verrassend goed en op rechts is Romeo Castelen een speler met mogelijkheden, al heeft hij mij nog niet overtuigd. Het middenveld functioneert heel behoorlijk, maar de verdediging faalt hopeloos. Patrick Paauwe is geen leider of organisator. Karim Saidi is een voorbeeldige mandekker, maar komt tactisch inzicht tekort en de vleugelverdedigers, Patrick Mtiliga en Christian Gyan, falen wekelijks.

Gullit zou dat moeiteloos kunnen oplossen door Pascal Bosschaart als linkerverdediger op te stellen. Maar de coach ziet geen back in de nieuwe aankoop en heeft zichzelf wijsgemaakt dat hij Bosschaart niet kan missen op het middenveld. Bij FC Utrecht was Bosschaart een degelijke linksback, maar als middenvelder is hij een voorspelbare eenheidsworst die niets toevoegt aan Feyenoord.

Verder pleit het niet voor Gullit dat hij zich Bruno Basto door een makelaar liet aansmeren. Als rechtsback is Chong-Gug Song nauwelijks een alternatief, maar de nieuwe aankoop Nicky Hofs zou op die positie snel uitgroeien tot international. Vooral omdat hij zelden een echte linksbuiten treft. Met zijn temperament en loopvermogen kan Hofs de gehele rechterkant bestrijken.

PSV-coach Guus Hiddink verdient een geweldig compliment. Als bondscoach was hij te gemakkelijk, zijn periode bij de KNVB was een uitstekend betaalde vakantie. Hiddink deed zijn werk rond interlands naar behoren, maar verder liet hij zich zelden zien in Zeist. Hiddink was ook geen bondscoach die het voetbal verkocht in de media en zich overal bij wedstrijden liet zien. De trainer nam het ervan, genoot van het leven. Maar het vak van bondscoach houdt meer in dan af en toe een wedstrijd coachen.

Als PSV-trainer levert hij dit seizoen een unieke prestatie. Hij zag zijn gehele voorhoede - Arjen Robben, Mateja Kezman en Dennis Rommedahl - vertrekken. En in de verdediging moest hij keeper Ronald Waterreus en Kevin Hofland vervangen. De eerste wedstrijd, tegen Manchester United, beloofde weinig goeds, maar met de kerst staat PSV verrassend hoog op de ranglijst en heeft Hiddink alle critici de mond gesnoerd. Dat heeft hij gerealiseerd met een aanval die uit twijfelaars bestaat.

Jefferson Farfán is een openbaring, maar de Amerikaan DaMarcus Beasley heeft de fysieke en tactische eigenschappen van een jeugdspeler. De spitsen Jan Vennegoor of Hesselink en Gerald Sibon zijn voetballers met beperkingen. Eigenlijk zijn ze niet goed genoeg voor PSV.

De routiniers André Ooijer, Phillip Cocu en Mark van Bommel demonstreren wekelijks hoe belangrijk ervaring is. Zij laten zelfs Young-Pyo Lee en Ji-Sung Park af en toe een voldoende halen, terwijl ze Wilfred Bouma en Johann Vogel functioneel laten voetballen. Verder is de Braziliaanse verdediger Alex een bezienswaardigheid. Defensief schier onpasseerbaar en in balbezit een gemankeerde pseudo-vedette. Als Hiddink hem ook nog leert voetballen, wordt hij een virtuoos.

Hiddink bewijst in Eindhoven, ondanks de nederlaag tegen Roda JC, dat niet alleen routiniers een grote rol kunnen spelen, maar dat een ervaren coach ook het verschil kan maken. Het gebral van beleidsbepalers die een grote naam willen, een frisse wind en alle neuzen in dezelfde richting, heb ik nooit begrepen.

De grote winst van 2004 is dat Nederland voor het eerst over vier topclubs beschikt. De ontwikkelingen bij AZ zijn boeiend en spectaculair. De kleurrijke coach Co Adriaanse heeft daarin een grote rol gespeeld. Hij heeft in Alkmaar iets gerealiseerd waarin zijn voorganger Henk van Stee niet in slaagde. Adriaanse is als coach en als mediapersoonlijkheid spraakmakend. Maar hij vertoont megalomane trekjes en heeft de neiging af en toe door te slaan.

De AZ-coach hunkert zó gulzig naar erkenning, dat het onvolwassen overkomt. Adriaanse presteert geweldig met AZ, maar moet niet vergeten dat de evenwichtige directeur Martin van Geel als enige in Nederland Adriaanse een kans gaf na zijn ontslag bij Ajax. En hij moet ook niet vergeten dat voorzitter Dirk Scheringa de belangrijkste man is binnen AZ. Zonder Scheringa zou er geen voetbal op niveau worden gespeeld in Alkmaar. Hij maakt het mogelijk dat de coach een selectie tot zijn beschikking heeft waarop Koeman, Gullit en Hiddink jaloers zijn.

Henk Timmer, Jan Kromkamp, Joris Mathijsen, Barry van Galen, Denny Landzaat, Stein Huysegems en Kenneth Perez zouden bij geen enkele Nederlandse topclub misstaan. Als Adriaanse in januari over zijn contract gaat praten, moet hij zich realiseren dat hij morele verplichtingen heeft ten opzichte van AZ.

Johan Derksen