Motie van wantrouwen tegen John van 't Schip

data-height="138" data-width="120" data-align="clear" data-caption="" src="http://www.vi.nl/upload/66edb659-4b5c-4e62-98dd-285879e8d87e_image3771097375878671168.jpg" /> Nog niet zo lang geleden liep heel Tukkerland uit om de regionale trots FC Twente in De Kuip tegen PSV te zien strijden om de Amstel Cup. FC Twente won de finale en een uitzinnige massa vierde tot diep in de nacht feest in het sfeervolle centrum van Enschede. Er verschenen televisieprogramma's, een videoband en een boek. Trainer Fred Rutten vergaarde voor zijn vertrek naar PSV eeuwige roem. De massale volksverhuizing naar Rotterdam toonde aan dat FC Twente meer aanhang had dan de club ooit durfde te dromen. Ruim een halfjaar later vecht FC Twente tegen degradatie, misdraagt een kleine groep supporters zich schandalig tijdens en na de thuiswedstrijd tegen FC Groningen en zit de nieuwe trainer John van 't Schip op een schopstoel.

Van 't Schip was geen eerste keus. FC Twente sprak eerst met Henk ten Cate, Dwight Lodeweges en Danny Blind. Toen Blind afhaakte, raadde hij het FC Twente-bestuur aan met Van ?t Schip te gaan praten. De ex-international was ontevreden bij Ajax, omdat de toenmalige trainer Co Adriaanse hem weinig ruimte en vrijheid gunde als assistent. De protégé van Johan Cruijff en Marco van Basten greep de kans die FC Twente hem bood gretig aan en verhuisde van het vertrouwde Amstelveen naar het landelijke Hertme, een gehucht onder de rook van Borne. Hij was de zoveelste vedette uit de jaren tachtig die als toekomstig toptrainer werd binnengehaald door een club. Van ?t Schip was echter tevens het zoveelste bewijs van de misvatting dat een topvoetballer meteen een goede trainer is. De voetbal-know how is nooit een probleem, maar leidinggevende kwaliteiten en het management van een groep voetballers met kwetsbare ego's leer je met vallen en opstaan.

Desondanks blaakte Van 't Schip van het zelfvertrouwen toen hij aan zijn uitdaging in de provincie begon. 'Ik werk op mijn eigen manier, maar uiteraard zijn er dingen blijven hangen van de trainers met wie ik heb gewerkt. Ik probeer op een heel natuurlijke manier zaken over te brengen, zonder poespas, precies zoals ik ben. Zo heb ik dat als speler ook bij Johan Cruijff gevoeld. Van alle trainers die ik heb gehad staat hij het dichtst bij me. Maar aan het vaderlijke van Leo Beenhakker, het charisma van Rinus Michels, de vastberadenheid van Louis van Gaal en het managementtalent van Co Adriaanse heb ik ook veel gehad. De voetballer zit nog steeds heel diep in mij. Maar tijdens wedstrijden zul je mij niet langs de lijn horen schreeuwen. Ik ben geen zenuwpees, maar ook niet zo stoïcijns als Willem van Hanegem.'

Niets menselijks is mij vreemd. Ik maakte John van 't Schip intussen een jaar of twintig van nabij mee en een correctere man ben ik zelden tegengekomen in het topvoetbal. Van 't Schip was een goede voetballer met een fluwelen techniek, een gentleman buiten het veld en iemand met chique sociale vaardigheden. Evenals Willem van Hanegem en Frank Rijkaard beschikt hij over meer krediet dan andere ex-voetballers. Desondanks hebben de FC Twente-spelers het helemaal met hem gehad. Ze hebben totaal geen vertrouwen meer in hun trainer. Nadat de resultaten tegenvielen verklaarden deze spelers zich solidair met hun trainer. Woordvoerder Tommy van der Leegte liet de morrende achterban via TV Oost weten dat de spelers alle verantwoordelijkheid op zich namen. Die actie oogde nobel, maar was heel hypocriet, want even later stapte de complete selectie naar de Twentse leiding om aan te geven dat een verdere samenwerking met Van 't Schip zinloos zou zijn. Een paar onverwachte overwinningen leken de werkelijke situatie te camoufleren, maar na de nederlaag tegen FC Groningen staat de trainer opnieuw ter discussie.

John van 't Schip treft het niet in Enschede. Voorzitter Herman Wessels is weliswaar een invloedrijke bouwgigant, maar mist voetbalachtergrond. Ook directeur voetbalzaken Jaap Uilenberg komt net kijken. Deze welbespraakte, voormalige bankemployé was een succesvolle scheidsrechter, maar heeft nauwelijks voetbaltechnische achtergronden. En dan beschikt Van 't Schip ook nog over een assistent, Eddy Achterberg, die naar verluidt niet over al te veel voetbalintelligentie beschikt en onbetrouwbaar zou zijn, maar die wel veel invloed heeft op zijn baas. Achterberg verschijnt, succes verdwijnt, zegt men in Twente.

Een feit is dat Van 't Schip en Achterberg het elftal niet aan het voetballen hebben gekregen. Daarbij speelt het vertrek van Jan Vennegoor of Hesselink naar PSV een belangrijke rol. Zijn opvolger Roland Kollmann mislukte hopeloos en het pleit niet voor het voetbalverstand van de directeur voetbalzaken dat hij een versleten trage spits zoals Jack de Gier aantrok. Patrick Pothuizen was bij Vitesse al te licht en demonstreert nu in Enschede zijn tekortkomingen, terwijl Chris van der Weerden een miskoop is. Björn van der Doelen heeft een voorbeeldige wedstrijdinstelling, maar hij is en blijft een eenvoudige waterdrager.

De spelers van FC Twente nemen het Van 't Schip vooral kwalijk dat hij wekelijks een ander elftal het veld instuurt en dat hij zijn assistent serieus neemt. Niemand begrijpt waarom ervaren spelers zoals Scott Booth, Arjan van der Laan en Erik ten Hag voor belangrijke wedstrijden buiten de basis werden gehouden. Ten Hag heeft als enige speler met leidinggevende kwaliteiten al te horen gekregen dat de club volgend jaar geen beroep meer op hem doet. De supporters vinden het onbegrijpelijk dat een andere jongen uit de streek, André Karnebeek, is verkocht aan Dunfermline Athletic en dat de aankoop Sjaak Polak doorlopend mocht falen. Van 't Schip verloor al het vertrouwen nadat hij tegen NAC geen beroep deed op zijn ervaren bankzitters Van der Laan en Polak, maar twee willekeurige jeugdspelers liet invallen.

Directeur voetbalzaken Uilenberg is niet te benijden. De supporters eisen het ontslag van John van 't Schip en de spelers hebben geen vertrouwen meer in hun trainer. Maar de mensen die over het lot van de trainer beschikken missen voetbal-know-how. Binnen FC Twente lopen slechts twee ervaren voetbalmensen, scout Arend van der Wel en hoofd opleidingen Issy ten Donkelaar. Misschien kunnen zij Van 't Schip bijstaan in deze moeilijke periode, want de voormalige rechterspits balanceert op de rand van de afgrond. En dat is best sneu.

Johan Derksen