'Martin Haar heeft meer rare snuiters naast zich gehad'

Martin bakt zijn eitje precies zoals hij dat lekker vindt. Onder Louis van Gaal liet hij dat wel uit zijn hoofd. Die viel bij spelers binnen om te kijken of ze het matras wel met de winterkant naar boven hadden gelegd. Van Louis van Gaal heeft Martin Haar geen last meer. De kans is klein dat Louis nu opeens binnenvalt en hem vertelt hoe je een ei moet bakken.

'Zo Haar, we staan een eitje te bakken? En welke pan gebruiken wij daar voor? Ja, precies, een tefalpannetje. En wat zijn die? Goed zo, een beetje ongezond meneer van Gaal. En wat staat er op dit doosje? Lees maar hard voor, Haar. Ja, eitjes van de eierkoning voor altijd de beste eieren. En waar zouden wij voortaan onze eitjes kopen? Juistum, bij Teun’s eieren in overvloed als je van eieren houdt. Dus wat gaan we doen? Weggooien ja. Doe maar. Daar staat de vuilnisbak. Ik kijk.'

Van Gaal is weg. Martin Haar schudt zijn pannetje. Dan gaat de telefoon. Marcel Brands aan de lijn. Het wordt toch Ronald Koeman. Prettige dag nog. Ik denk dat Martin Haar niet eens heeft geglimlacht of dat hij teleurgesteld keek. Het maakt Martin geen moer uit wie de hoofdtrainer is. Dat heeft hij afgeleerd. Hoofdtrainers vertrekken. Je moet je niet aan ze gaan hechten.

Daarom heeft hij ook geen hond. Je gaat van ze houden en dan gaan ze dood. Hij assisteert. Al zetten ze René Froger voor de groep, Martin Haar zal hem nederig dienen.

Maandagochtend zag ik in de Volkskrant een foto van Ronald Koeman. De foto is vlak na het laatste fluitsignaal genomen. Koeman komt met een van spanning vertrokken kop overeind. Dat wordt in de catacomben weer aan de pers vertellen dat de spelers hem helaas niet begrijpen. Een wreed lot. Hij legt het toch steeds zo duidelijk uit, maar de spelers werken niet mee. Dan houdt alles op.

Het is het bekende Koeman-verhaal. Hij kan er niets aan doen. De spelers brengen niet wat ze moeten brengen. Het is een psychologisch dingetje aan het worden. Zijn spelers hebben geen zelfvertrouwen. Voetballers vertonen dit gedrag bijna altijd onder leiding van Roland Koeman, maar dat is toeval.

Op de foto pakt Shota Arveladze zijn tas al vast in. Hij is de oud-speler, die sfeer in de ploeg moet brengen. De vertrouwenspersoon. De man die respect af moet dwingen op basis van zijn verleden. Dat lukte vorig jaar heel goed, toen er werd gewonnen. Toen was de sfeer fantastisch en functioneerde hij goed. Op de foto kijkt Arveladze als een in zijn heup geschoten wisent. Iets dat zich naar de bosrand sleept en langzaam sterft.

Achter Koeman zit Martin Haar. Meer valt er eigenlijk niet over te zeggen. Hij lacht niet, maar hij kijkt ook niet teleurgesteld. Martin Haar is wel wat gewend. Hij beheerst de mooiste neutrale blik van Nederland. Je kunt hoogstens gissen naar wat hij denkt. 'Vanavond niet vergeten mijn vriesvak te ontdooien, want morgen is er een halve dag geen elektriciteit in de straat.' Het zou zomaar kunnen. Martin Haar krijg je niet gek. Die heeft wel meer rare snuiters vlak naast zich gehad. Martin Haar tilt in zijn eentje het assistent-trainerschap naar een ongekend niveau. Hij is de gedroomde handlanger van egocentrische mannen die zelf nooit assistent zouden willen zijn. Ondenkbaar, Ronald Koeman naast Martin Jol op de bank. Knikken als Martin iets zegt. Ruud Gullit, ook niet echt een assistent. Die gaat zitten bellen tijdens een wedstrijd.

Je moet er het karakter voor hebben, assistent-trainer zijn. Mario Been, hij deed zijn best, maar was een hele slechte assistent-trainer. Been wilde nog wel eens druk gebarend langs de lijn verschijnen. Dat doen assistenten niet. Ja, eventueel, als de hoofdcoach geen zin of geen tijd heeft, om een gewisselde speler het bekende klopje op zijn kont te geven. Het meest valse lichaamscontact dat er bestaat. 'Goed gedaan jongen, daarom word je gewisseld.' Moet je ook maar kunnen.

Martin Haar staat daar ver boven. Die zit en kijkt. Martin Haar zijn mond is een beetje vergroeid. Als hij spreekt doet hij dat met de mond scheef naar rechts, want daar zit zijn baas. Martin Haar zegt waarschijnlijk dingen als: 'Kijk, Schaars loopt uit zijn zone.' Dan knikt zijn baas. Assistent-trainers als Andries Jonker kunnen daar op masturberen. Martin Haar maakt het niets uit. Al zit de melkboer naast hem.

Ik heb Martin Haar een paar keer aan het werk gezien op het trainingsveld. De eerste keer toen AZ onder Louis van Gaal een rampzalig seizoen draaide. Ik was nieuwsgierig naar de sfeer onder de vaste supporters en ben gaan kijken. Dat viel niet tegen.

Louis van Gaal, die de 25 meter van het stadion tot het trainingsveld in een winnende tijd van twee seconden aflegde en een magistrale Martin Haar achter hem aan, lekker los uit de pols babbelend met de boze aanhang. Dollend. Geruststellend. Alles waar zijn baas geen zin in had.

De tweede keer dat ik Martin Haar aan het werk zag, ontroerde hij mij. De A1 van AZ had al enkele wedstrijden op rij verloren. Iedereen bemoeide zich er mee. Het hoofd van de jeugdopleiding, coaches van andere jeugdteams. Het was een drukte van belang. Tijdens wedstrijden stonden er vier coaches dwars door elkaar te schreeuwen. En toen kwam Haar, voor een training.

Nog nooit iemand zo zien genieten. Die verbeten kop, dat natte haar. De gebogen houding, met een stopwatch in zijn hand. Het wegwerpgebaar en vlak daarna de arm om de schouder van een verdediger. Het wijzen. Die ogen. Zo ziet Martin Haar er uit als hij alleen is, zonder baas. Daar op dat trainingsveld, als redder van de A1, was Martin Haar alles wat hij niet naast Koeman is. Nog twee wedstrijden verliezen en dan een keer flink zijn, Marcel Brands. Maak Martin Haar hoofdcoach. En niet luisteren als hij zegt dat hij niet wil. Ik weet wel beter. Hij kan het. Ik heb het gezien.

Nico Dijkshoorn