Louis van Gaal garandeert mooie televisie
© Pro Shots

data-height="138" data-width="120" data-align="clear" data-caption="" src="http://www.vi.nl/upload/ebd47b33-5295-4f07-a496-4422c155a93f_image2440970813608466044.jpg" /> Circus Louis van Gaal is weer op tournee. En eerlijk is eerlijk, dat levert altijd mooie televisie op. U kunt zich de hoogtepunten uit zijn oeuvre ongetwijfeld nog voor de geest halen. Vanaf zijn troon in De Meer kafferde hij een journalist uit. De karatetrap was een topper. Zodra hij met een mensenmenigte wordt geconfronteerd, verandert hij in een demagogische teksten brallende volksmenner. Zijn niveauloze geblèr nadat Ajax de Champions League won vergeet ik nooit. Later herhaalde hij zijn kunstje nog eens vanaf een balkon in het centrum van Barcelona. Omdat hij de Spaanse taal nauwelijks machtig is, bleef het bij Barça, Barça. De sneren richting Madrid bleven dit keer uit, maar het als een opstandelingenleider in een overwinningsroes zwaaien met de Catalaanse vlag maakte diepe indruk. Zijn cynische afscheidsspeech in Barcelona was vermakelijk, evenals zijn geforceerde charme-offensief toen hij bondscoach werd.
Toch vond ik de spannende dialogen met Frits Barend, Henk van Dorp en Jan Mulder veel leuker. Zijn intergraal op de televisie uitgezonden afscheid van het Nederlands elftal was geniale satire, maar de niet door enige zelfspot geremde Van Gaal nam zijn in een onemanshow verpakte boodschap zeer serieus, waardoor de voorstelling erg ongeloofwaardig overkwam. Om zijn imago weer wat op te krikken verscheen hij af en toe met een aimabele act in een talkshow, maar toen hij zich in de anonimiteit van de Spaanse badplaats Sitges terugtrok, begon ik hem te missen. Niet als kiespijn, maar als Leo Derksen. Toen deze columnist nog voor De Telegraaf schreef, ergerde ik me dood aan mijn naamgenoot. Op het moment dat de VUT een eind aan die reactionaire stukjes maakte, was De Telegraaf meteen minder aantrekkelijk. Na het vertrek van Van Gaal begon ik zijn intimiderende stemverheffingen, zijn compensatie voor argumenten te missen. Daarom ben ik blij met zijn terugkeer bij Barcelona. Circus Louis van Gaal verraste iedereen met een fonkelnieuwe act. Na de boze, tierende, brallende, blije, zelfingenomen, arrogante, betweterige Van Gaal hebben we nu ook kennisgemaakt met de huilende Van Gaal. Als er echt iets droevigs aan ten grondslag had gelegen, waren het oprechte emoties geweest. Maar een paar Spaanse sensatiekranten hadden gesuggereerd dat elftalleider Carlos Naval ontslagen zou worden. En daar moest Van Gaal plotseling heel erg om snotteren voor de camara?s. Ach gut.
Van Gaal laat zich kennen als een gespleten persoonlijkheid en ik hoop ooit nog kennis te maken met de echte Louis van Gaal. Ik denk overigens dat ik hem wel ken. Zonder de amateurpsycholoog uit te willen hangen, heb ik hem in de loop van de jaren ervaren als een man met een eigen mening, wel degelijk met capaciteiten, maar tevens een man die zichzelf geweldig overschat, als voetballer en als trainer. Hij is zó in de ban van zijn eigen denkbeelden dat hij zijn voetbalvisie heilig heeft verklaard en zich ver verheven voelt boven zijn meeste collega?s. Voor het gemak vergeet hij dan dat hij het geluk heeft altijd met topvoetballers te mogen werken. Toen hij zich bij AZ met modale spelers moest behelpen, waren de resultaten bepaald niet indrukwekkend.
Voor een journalist is Van Gaal een dankbaar object. Als semiprof heb ik hem nog geïnterviewd op de Don Bosco School in de Indische buurt in Amsterdam, waar hij destijds gymnatiekleraar was. Later bezocht ik hem als fullprof tijdens zijn vakantie in Bruinisse. Ik heb hem bij Ajax gesproken en hij is als Gast in Gouda bij me op bezoek geweest. Een gesprek met Van Gaal levert altijd een goed verhaal op, want hij heeft een mening en kan gepassioneerd over voetbal praten. Een kritische zelfanalyse behoort helaas niet tot de mogelijkheden, want Van Gaal kent geen twijfels, is niet te beroerd de verantwoordelijken voor zijn falen aan te wijzen, maar slaat zichzelf voor het gemak over.
Met het jeugdige, leergierige en kneedbare Ajax leverde hij geweldige prestaties. Vervolgens maakte hij de fout in de Catalaanse cultuur op herhaling te gaan met dezelfde spelers. Dat waren intussen wel andere persoonlijkheden die de status van topvoetballer hadden bereikt en allemaal miljonair waren. Het feit dat Van Gaal zijn voetbalevangelie belangrijker vond dan de Catalaanse voetbalcultuur zegt alles over zijn karakter. Na een goed begin werd het geen succes. Als bondscoach faalde hij zelfs, terwijl zijn internationals voorbeeldig presteerden bij hun clubs.
Intussen droomde Van Gaal van een revanche bij Manchester United. Alex Ferguson dreigde daar te stoppen en Van Gaal heeft me eens onthuld dat hij het instituut Manchester United de aantrekkelijkste club ter wereld vindt. David Beckham is ook een van zijn favoriete spelers. Van Gaal kwam niet verder dan de kandidatenlijst in de Engelse media. En Ruud van Nistelrooy zal geen enthousiaste lobby voor hem hebben gevoerd. Het troetelkind van Manchester United werd voor de interland tegen Denemarken gepasseerd, omdat hij tijdens de training Van Gaal van repliek diende.
De met de rug tegen de muur staande Barcelona-voorzitter Joan Gaspart kwam als geroepen. De goede man moet volledig in paniek zijn, want sinds hij voorzitter is wisten zijn trainers Lorenzo Serra Ferrer en Carles Rexach geen aansprekend succes binnen te slepen. Gaspart wendde zich ten einde raad tot Johan Cruijff, maar de principiële voormalige Verlosser bedankte voor de eer. Van Gaal zat echter zó boordevol frustratie, revanchegevoelens en megalomanie dat hij alle vijanden negeerde om alsnog zijn gelijk te halen en zich te bewijzen als toptrainer. Ik sluit geenszins uit dat hem dat lukt, want zelfs Van Gaal zal toch wel door schade en schande wijs zijn geworden.
Toch begrijp ik niet dat hij geen Spaans studeert om beter te kunnen communiceren met de spelers, zijn medewerkers, de pers en de supporters. En ik vind het verontrustend dat in het geruchtencircuit de namen Jerrel Hasselbaink, Mark van Bommel, Dejan Stefanovic en Oscar Moens opduiken als eventuele aankopen. In dat geval heeft Van Gaal niets van het verleden geleerd. Zoals het tevens onbegrijpelijk is dat hij een lichtgewicht zoals Andries Jonker meeneemt naar Barcelona, terwijl daar voldoende ex-topvoetballers met een clubverleden lopen die over veel meer kennis beschikken. Daarbij komt nog dat het niet chique is ten opzichte van de KNVB, waar Jonker dat lachwekkende Masterplan van Van Gaal zou gaan uitvoeren.
De resultaten bepalen of Van Gaal als een toptrainer de historie ingaat. Hij toont wel lef, want hij kan nu volledig afbranden. Maar zodra hij succes heeft, zullen alle vijanden hem adoreren en wordt de paniekerige move van Gaspart vertaald als een geniale managementzet. De enige garantie die Circus Louis van Gaal vooralsnog geeft is mooie televisie.
Johan Derksen





