Kampioensploeg Ajax onder de loep: succesvol kwartet

Lees onderstaand deel II, over het vaste kwartet verdedigers op wie De Boer veelvoudig een beroep deed. Lees hier deel I (de keepers), hier deel III (het middenveld) en hier deel IV (de aanval). De Boer staat bij aanvang van het seizoen 2012/13 voor een flinke renovatie van zijn defensie. Met Jan Vertonghen verliest hij zijn onbetwiste verdedigingsleider, met Gregory van der Wiel een international met een WK-finale achter zijn naam en met André Ooijer een gelouterde invalkracht die vooral zijn inbreng had als mentor in de kleedkamer.

Dan kan De Boer nog niet bevroeden dat het viertal basisspelers dat hij kiest, zal uitgroeien tot de vaste achterste lijn van Ajax. Ricardo van Rhijn, die over een vrijwel identieke speelstijl als Van der Wiel beschikt, ontwikkelt zich voor dit seizoen al stormachtig, maar voetbalt zich in 2012 en 2013 definitief bij de Nederlandse elite. Hij wordt international.

Toby Alderweireld staat tot dit seizoen te boek als de secondant van Vertonghen. Nu zijn Belgische kompaan verdwenen is, aan hem de taak die leemte op te vullen. 'Misschien is zijn vertrek wel goed geweest voor mij', speculeert Alderweireld in het seizoen waarin hij langzaam uitgroeit tot een van de steunpilaren van Ajax. Ook in het buitenland valt Alderweireld op. Hij trekt de aandacht van de nodige Engelse scouts. Het verleidt De Boer tot een blik op de toekomst, waarin hij vertelt dat Alderweireld samen met Christian Eriksen of Siem de Jong wel eens de volgende zou kunnen zijn die de stap naar een grotere club, in het buitenland, maakt.

Niet alleen Alderweireld moet het gemis van Vertonghen opvangen. Van AZ wordt Niklas Moisander overgenomen. De Fin keert terug in Amsterdam, waar hij in de seizoenen 2004/05 en 2005/06 niet tot een duel in de hoofdmacht kwam. Na een gewenningsperiode blijkt de technische leiding de juiste keus gemaakt te hebben. Waar Moisander in het verleden wel eens een Frank de Boertje liet noteren, voldoet hij in alle facetten aan de visie die De Boer er als trainer op nahoudt. Moisander is een voetballende verdediger bij wie menig aanval van de kampioen begint. De ontwikkelingen van Van Rhijn, Alderweireld en de juiste keuze voor Moisander ten spijt, het is verrassend genoeg Daley Blind die in de Amsterdam Arena het meeste indruk maakt dit seizoen. Van een in eigen stadion verguisde linksback ontpopt óók hij zicht tot international. Van een haat-liefde-verhouding met het Amsterdamse publiek is geen sprake meer. Blind wordt alom gewaardeerd om zijn voetballende capaciteiten en slaagt erin zijn verdedigende minpunten, die hem voorheen het nodige hoongelach opleverden, te maskeren.

Blind completeert het kwartet dat, mits beschikbaar, met de ogen dicht wordt ingevuld op het wedstrijdformulier door De Boer. Moisander staat momenteel op 28 duels, Van Rhijn op dertig, Alderweireld op 32 en Blind heeft nog iedere wedstrijd meegedaan.

Dat het uitblijven van lang blessureleed of veel schorsingen dringend gewenst is voor De Boer, blijkt bij een blik op de eventuele vervangers van de vier internationals (!) in wie hij een rotsvast vertrouwen heeft.

Met Joël Veltman (21), Stefano Denswil (19), Mitchell Dijks (20) en Ruben Ligeon (20) blinkt het tweede échelon niet uit in ervaring. Nicolai Boilesen en Dico Koppers (verhuurd aan ADO Den Haag) maken zelfs helemaal geen minuten. Overigens is De Boer niet bang, waar nodig, diezelfde jeugd in te passen. Hij gaf recentelijke nog aan Veltman als eerste vervanger te zien van Alderweireld, mocht de Belg vertrekken. Behalve het minste aantal tegentreffers (31) heeft de op elkaar ingespeelde viermansdefensie dit seizoen ook een cruciale rol in het aanvalsspel. Omdat Alderweireld en Moisander in balbezit zover uit elkaar spelen qua breedte en de backs als vooruitgeschoven pionnen langs de zijlijn opereren, zijn er bijna vier tegenstanders nodig om de angel uit dat spel te halen. Alleen op topniveau, in de Champions League tegen Real Madrid en Borussia Dortmund, wordt die verdedigende aanvalslust afgestraft met razendsnelle tegenstoten.

In verdedigend opzicht rendeert de verdediging vooral in eigen stadion goed. Slechts tien keer hoeft Ajax maar een doelpunt te slikken in de Amsterdam Arena. Op vreemde bodem is dat aantal ruim twee keer zo hoog: 21.

ToekomstWat de toekomst van zijn verdedigingslinie betreft hoeft De Boer zich niet enorm veel zorgen te maken. Met het oog op hun deelname aan het WK van 2014 zullen Van Rhijn en Blind, die laatstelijk zijn contract nog verlengde, in beeld blijven bij Oranje. En waar kan dat tegenwoordig beter dan in de Eredivisie? Moisander zal na zijn eerste seizoen azen op meer succes bij Ajax.

Alleen het eventuele vertrek van Alderweireld zou opgevangen moeten worden. Of De Boer, mocht de Belg vertrekken daadwerkelijk, volgens de Ajax-traditie een jongeling de kans geeft of dat toch verdedigers als Nick Viergever (AZ), Virgil van Dijk (FC Groningen), Mike van der Hoorn (FC Utrecht) of een buitenlandse versterking op de wensenlijst komen, moet blijken. Duidelijk is al wel dat hij waarschijnlijk minder in heeft te passen dan in het huidige seizoen.

Een vertrek van Alderweireld zou wel het einde van een succesduo betekenen. In eigen huis tegen Vitesse ontbreekt Moisander en is Denswil zijn vervanger. Ajax verliest kansloos van een ontketende Wilfried Bony en de zijnen: 0-2. In Arnhem is Veltman de partner van Moisander en start Alderweireld als rechtsback. Ook daar verliest Ajax: 3-2. Het blijken de enige twee nederlagen dit seizoen, waardoor Alderweireld en Moisander nog altijd ongeslagen zijn als duo centraal achterin. 'Ook Niklas Moisander is iemand met voetbalgogme. Hij was bij zijn vorige club ook gewend in voetballende oplossingen te denken. In het begin van het seizoen waren er wel twijfels over Daley Blind, maar hij heeft alles zelf opgepikt en die twijfels zijn er niet meer. Daley heeft reuzensprongen gemaakt de laatste tijd en is in een zetel gekomen.'

'Ik vind dat Ricardo van Rhijn hele grote stappen heeft gemaakt, als je kijkt wat hij in anderhalf jaar heeft laten zien. Hij kan alleen nog maar groeien. Het is belangrijk dat je soms wakker wordt, dat het even niet vanzelf gaat. Hij was onomstreden in het Nederlands elftal. Nu ziet hij ook: ik ben er nog niet. Met Janmaat heeft hij er een geduchte concurrent bij. Als hij daar bovenuit wil komen, moet hij een stapje maken. Het was geen heel ernstige tegenslag, maar wel een om over na te denken. En ik denk dat Joël Veltman heel goed de plaats van Alderweireld in kan nemen volgend seizoen.'

Samenstelling: Tim Tempelaars

Alle gebruikte foto's op VI.nl zijn afkomstig van VI Images.