Jari Litmanen: breekbaar maar effectief

Met Litmanen in de basis wint Liverpool. De eerste zes wedstrijden waarin de manager een plaatsje inruimde voor de spelverdeler, eindigden alle in een overwinning voor Liverpool. Twee keer bezorgde hij zijn ploeg zelfs persoonlijk de overwinning door het enige doelpunt te maken. De zevende keer dat Litmanen aan de wedstrijd begon, vormde de uitzondering op de regel. Op Stamford Bridge verloor Liverpool kansloos (met 4-0) van Chelsea. Op Boxing Day leidde de voormalige Ajacied zijn ploeg vervolgens weer naar de winst mede door zelf te scoren.

Met Litmanen in de basis scoort Liverpool meer dan gemiddeld en krijgt het minder doelpunten dan gemiddeld tegen. In de eerste zes duels met de Finnish Flyer vanaf de aftrap erbij scoorde Liverpool dertien keer. Slechts één keer hoefde de dienstdoende keeper, in dat geval Pegguy Arphexad, de bal uit het net te halen. De collectieve off-day tegen Chelsea was wederom de uitzondering.

De fraaie rapportcijfers zijn geen toeval. Met zijn techniek, inzicht en passing is juist hij in staat lijn te brengen in het vaak opportunistische spel. Met Litmanen is Liverpool in staat de bal in de ploeg te houden. Bovendien brengt hij zijn ploeggenoten met zijn passing regelmatig in kansrijke positie. En sticht hijzelf met zijn gevoel voor de juiste positie regelmatig gevaar in de vijandige zestienmeter.

Juist die kwaliteiten zijn ook zijn zwakke punten, zo meent men in Engeland. Litmanen is geen goalgetter, wint te weinig duels, is zwak in de lucht en jaagt zijn tegenstander te weinig op. En die eigenschappen heeft Emile Heskey bijvoorbeeld wel. Vandaar dat Houllier ook vaak de voorkeur geeft aan de grote sterke aanvaller. De vraag is echter of die kwaliteiten nodig zijn als je zelf de bal hebt en het spel bepaalt.

Toch is het bij Liverpool niet makkelijk om het spel naar je hand te zetten. De basis van het succes van vorig seizoen lag vooral in de gesloten speelwijze met vaak acht of negen man achter de bal, met voorin een fysiek sterke spits en een snelle collega. Litmanen is geen van beiden. Juist in de wedstrijden dat Liverpool iets wil of moet afdwingen op de helft van de tegenstander, voelt de Finse schaker zich als een vis in het water.

Voor de technische staf is Litmanen daarom een toegevoegde waarde. Als de behoudende tactische variant niet werkt, of als Heskey en nu misschien wel de nieuwe aankoop Nicolas Anelka de defensie van de tegenstander heeft stukgespeeld, dan kan Litmanen het werk afmaken met zijn raffinement. Een beetje een rol als Dennis Bergkamp bij Arsenal heeft. Helaas voor het tweetal kiezen hun trainers vaak in eerste instantie voor de kracht en snelheid, en niet voor het brein en de klasse.