'Hoezo Jaap Stam terug naar Manchester United?'

Een vaag vermoeden is in die kringen genoeg voor schreeuwende krantenkoppen. Dus toen Stam in Brazilië werd gesignaleerd bij een jeugdwedstrijd van Internacional, hadden ze op de redactie van de Daily Mail genoeg informatie om een bericht in elkaar te flansen. De ruzie met Alex Ferguson die in 2001 had geleid tot het geruchtmakende vertrek van de verdediger bij Manchester United was bijgelegd, de rode loper uitgelegd en Stam was hunkerend van verlangen teruggekeerd naar zijn vroegere club.

Want had hij eerder in Nederlandse media niet verteld dat hij misschien ooit als scout aan de slag zou gaan? En duidt aanwezigheid bij een Braziliaans juniorenduel niet op scoutingwerk? En had Ferguson onlangs niet gezegd spijt te hebben dat hij Stam destijds had verkocht aan Lazio Roma? Nou dan! Bewijsmateriaal te over.

In de dagen die volgden probeerde ik Stam telefonisch te bereiken. Dat viel nog niet mee. Vaak bleef de lijn dood en áls er al verbinding tot stand kwam, dan zei een zwierige Portugese computerstem dat ik het later nog maar eens moest proberen. Stam zat dus inderdaad in Brazilië, kon je daaruit opmaken. Dan maar Henk van Ginkel gebeld, sinds jaar en dag de zaakwaarnemer van de oud-international. Ondanks de krakerige verbinding was Van Ginkel helder in zijn reactie. Ze zaten in Brazilië, jawel, maar absoluut niet namens Manchester United. Van Ginkel vroeg zich af hoe dat bericht in vredesnaam de wereld was ingekomen, zei dat Jaap in de toekomst wellicht wat voor zijn sportmanagementbureau ging doen – vandaar die buitenlandse trip – en dat er verder niets bijzonders aan de hand was.

Het was ook allemaal moeilijk voor te stellen, Stam weer in Engelse dienst, terug naar de gekte van het topvoetbal. Drie maanden geleden was ik bij hem thuis in Overijssel en uit alles bleek hoe blij hij was dat de mallemolen voor hem tot stilstand was gekomen. Uitzonderingen daargelaten: toen we vanuit de keuken de tuin inliepen, stond Stam opeens aan de grond genageld. Bij het hek voor zijn huis stond een volwassen echtpaar hem aan te staren. 'Hebben jullie autopech of zo?', vroeg Stam cynisch. 'Eh nee’, stamelde de man, 'we hadden gehoord dat jij hier woont.'

Stam zuchtte diep en vroeg of ze nu genoeg hadden gezien. 'Kijk, ik ga koffie drinken', zei hij met een hoofdknikje naar de mok in zijn hand. 'Interessant, hè?' Met het schaamrood op de kaken verdwenen de voyeurs uit het zicht. Hoofdschuddend nestelde Stam zich daarna in zijn tuin, zich afvragend wat de lol zou kunnen zijn van het naar binnen gluren bij bekende mensen. Hij had begrijpelijkerwijs geen flauw idee. Wilde ook niet te lang erbij stilstaan. Liever vertelde hij over de honden, katten, eenden en konijnen die in de tuin rondscharrelden, over de trainingsavonden bij het lokale amateurclubje en over de zegeningen van het vrije leven met zijn gezin.

Pas later op de middag kwamen er anekdotes over zijn carrière. Over Manchester United sprak hij met plezier – hij beleefde er immers zijn sportieve hoogtepunten - maar zonder weemoed. Vandaar dat het me niet verbaasde hoe Stam twee weken geleden mijn sms'je beantwoordde waarin ik vroeg of hij werkelijk scoutingwerk voor zijn vroegere club ging verrichten. Ook de lengte van de tekst verraste niet. 'Een kort antwoord: nee!' En zo maakte Stam een einde aan alle speculaties, op de manier die bij hem past: kort, bondig en duidelijk.

Simon Zwartkruis