Het OM moet zich schamen

data-height="138" data-width="120" data-align="clear" data-caption="" src="http://www.vi.nl/upload/575373f1-72e6-4999-8b4a-5d95e2daa84c_image3469775923146237247.jpg" /> Het topvoetbal is een publiciteitsgevoelige wereld. IJdelheid drijft maatschappelijk geslaagde lieden regelmatig naar een functie in de voetballerij, want dan ben je al snel een bekende Nederlander. Voetballers hebben intussen de status van popidolen en ikzelf neem ook niet wekelijks plaats voor de camera?s in Hilversum omdat bescheidenheid mijn beste karaktereigenschap is. Qua hunkering naar publiciteit verliezen we het echter allemaal van de heren die voor de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst werken. Dat weet ik nog uit de tijd dat ik als journalist nauw betrokken was bij het onthullen van zwartgeldcircuits bij clubs.

De heren van de FIOD vonden het heerlijk om te scoren in de media. Louche koppelbazen en frauderende zakenmensen, die zichzelf verrijkten door woekerwinsten in eigen zak te steken, konden dan hun gang gaan. De ambtenaren van de FIOD staken al hun tijd en energie in een noodlijdende club, waar een door clubliefde gedreven official ietwat te creatief met de boekhouding omging. Zo?n man ging dan met veel mediageweld achter slot en grendel en in zijn maatschappelijk leven was hij ernstig beschadigd.

Ik wil fraude en valsheid in geschrifte niet bagatelliseren, maar meestal ging het om peanuts en de betreffende official drukte nooit geld achterover. Hij deed het voor zijn club, hoe naïef en dom dat ook was. Omdat de bedrijfstak betaald voetbal nauwelijks winst maakt - bijna alle clubs verkeren in financiële moeilijkheden - moet iedere euro worden omgedraaid. Dat vergt enige financiële creativiteit van de beleidsbepalers. Strafbare feiten moeten natuurlijk bestraft worden, maar sinds het betaalde voetbal onder de belastingdienst Grote Ondernemingen in Utrecht valt, lijkt er sprake van een heuse heksenjacht. De anonieme ambtenaren achter deze afdeling zijn zeer voldaan als ze de voorpagina?s van de kranten halen. Ze hebben ongetwijfeld de tijd van hun leven, want Feyenoord-voorzitter Jorien van den Herik is een dankbaar object.

De cameraploegen struikelden over elkaar tijdens de rechtzitting en officier van justitie mr. G. Sta voelde zich een beroemd acteur in een Amerikaanse televisieserie. Vorige week zaten niet alleen al die overijverige ambtenaren trots te glimmen in de rechtszaal. Bij deze statusverhogende zaak zaten pappa en mamma Sta op de eerste rij. Het Openbaar Ministerie moet zich schamen. Er is een vermogen in dit onderzoek gestoken, terwijl een belastingconflict schriftelijk kan worden afgewerkt. De Feyenoord-voorzitter wordt als voorbeeld gesteld, terwijl hij slechts het advies van erkende fiscalisten opvolgde. Van den Herik heeft nog nooit een euro aan Feyenoord verdiend. Hij schoot de club jaren geleden te hulp toen Feyenoord financieel onderuit dreigde te gaan. Stank voor dank voor de man die de UEFA Cup vorig seizoen als de kroon op zijn werk zag.

Voor mr. G. Sta lijkt het een obsessie te worden. Zijn requisitoir was een onemanshow en zijn eis was verbijsterend. Een jaar gevangenisstraf, waarvan zes maanden voorwaardelijk, en een boete van 1,1 miljoen euro voor de club is buitenproportioneel en heeft iets van machtswellust. In de wereld van voetbalmakelaars, tussenpersonen en zaakwaarnemers liet Van den Herik zich adviseren door integere fiscalisten. Daar wordt hij nu de dupe van, want de officier van justitie typeert deze handelwijze als belastingontduiking en valsheid in geschrifte. Helemaal treurig is het feit dat de Feyenoord-voorzitter deze deals afsloot om Aurelio Vidmar, Christian Gyan en Patrick Allotey naar De Kuip te lokken. Hij dacht zijn club ermee te versterken en Het Legioen een plezier te doen, maar deze spelers mislukten hopeloos in Rotterdam-Zuid.

Terwijl we ons druk maken om de overambitieuze strebers van het Openbaar Ministerie en de FIOD, weten we dat de Nederlandse topclubs te groot zijn voor servet, maar te klein voor tafellaken. In de Holland Casino Eredivisie slagen Ajax, Feyenoord en PSV er nog wel in een hoofdrol te spelen, maar in de Champions League zijn ze genadeloos onderuitgegaan. De spelers willen echt wel, niets is motiverender voor voetballers dan een kolkend, uitverkocht stadion. Het heeft niet zoveel met de wedstrijdinstelling te maken, het is een kwestie van kwaliteit. De drie topclubs beschikken over te weinig topspelers om in Europa een rol van betekenis te spelen.

Ajax had de hulp nodig van Rosenborg BK om de tweede ronde van de Champions League te bereiken. Dat leverde de club 3,8 miljoen euro op, plus drie miljoen euro aan recettes. Financieel is het seizoen al geslaagd als Ajax de tweede ronde van de Champions League haalt. En die kan eenzelfde bedrag opleveren. Toch moet Ronald Koeman zijn handen dichtknijpen. Hij beschikt slechts over twee spelers die de internationale norm kunnen doorstaan. Alleen Cristian Chivu en Rafael van der Vaart zijn aantrekkelijk voor grote buitenlandse clubs. Daarnaast beschikt Ajax nog over ruim vijftig contractspelers die geschikt zijn voor de nationale competitie. Maar op internationaal niveau schieten zij tekort, al kunnen Hatem Trabelsi, Mido en Andy van der Meyde nog doorgroeien.

Feyenoord ging thuis knullig ten onder tegen Newcastle United. Het was vooral verontrustend te zien hoe de routiniers Kees van Wonderen en Paul Bosvelt presteerden. Vlak voor rust scoorden de Engelsen, doordat Van Wonderen als een jonge juffrouw het kopduel met Alan Shearer aanging. Bosvelt had vooral problemen met het hoge tempo van de tegenstander. Op basis van zijn routine hield de aanvoerder zich weliswaar staande, maar hij kon het elftal niet meer op sleeptouw nemen. Shinji Ono en Chong-Gug Song zijn goede krachten, de blessure van Pierre van Hooijdonk is een ramp en de bruikbare Patrick Paauwe is onthutsend kwetsbaar als hij met zijn rechterbeen moet verdedigen. Bonaventure Kalou was jarenlang een uitstekende rechterspits, maar blijft als centrumaanvaller teleurstellen, terwijl Anthony Lurling blijkbaar meer recht op krediet heeft dan Robin van Persie.

PSV dacht met het binnenhalen van Guus Hiddink voor het eerst in de historie de tweede ronde van de Champions League te bereiken, maar zijn komst heeft nog niets opgeleverd. Evenals Erik Gerets kan ook hij niet kiezen tussen Jan Vennegoor of Hesselink en Arnold Bruggink, die al zes jaar in Eindhoven speelt en nog steeds geen basisplaats heeft veroverd. Tegen tien spelers van Arsenal wist PSV zelfs geen veldoverwicht te creëren. De resultaten zijn rampzalig, maar Hiddink blijft relativeren tot in het ongeloofwaardige en de continuïteit komt in gevaar door het aangekondigde vertrek van voorzitter Harry van Raaij.

Het zijn geen vrolijke vooruitzichten, al wordt onze competitie steeds spannender, omdat alleen de kampioen zich automatisch plaatst voor de Champions League. Ik raad de beleidsbepalers echter aan geen administratieve trucs of creatief boekhouden toe te passen. En ik zou voorzichtig zijn met adviezen van fiscalisten, want de geheimagenten van de FIOD scoren liever over de rug van voetbalbobo?s dan jacht te maken op criminelen.

Johan Derksen