'Het afscheid van de Brylcreem Boy'

Haynes was een legende, een van de beste voetballers die Engeland ooit heeft voortgebracht. Hij genoot eind jaren vijftig en gedurende de jaren zestig de populariteit van een hedendaags popidool. Hij was de eerste speler die zijn privé-leven tussen beroemde artiesten sleet en de eerste voetballer die honderd pond per week verdiende, het destijds maximaal toegestane salaris. Haynes was een grootverdiener, al zijn salarissen van honderdduizend pond per week tegenwoordig heel normaal. Tussen 1952 en 1970 speelde hij 658 wedstrijden voor Fulham, waarin hij 158 keer scoorde. Na achttien seizoenen op Craven Cottage moest de vedette concluderen dat hij financieel goed had geboerd, een flamboyant leven leidde, maar geen enkele prijs had gewonnen.

Johnny Haynes werd op 17 oktober 1934 geboren in de Londense wijk Kentish Town, onder de rook van White Hart Lane, het stadion van Tottenham Hotspur. De scouts van de plaatselijke profclubs Arsenal, West Ham United, Chelsea, Crystal Palace, Queens Park Rangers, Tottenham Hotspur, Charlton Athletic, Millwall en Fulham waren dag en nacht op zoek naar talent. Om de andere clubs voor te zijn gaf Fulham de piepjonge Haynes een kantoorbaantje, omdat hij pas op zestienjarige leeftijd een profcontract mocht tekenen. Haynes moest daar eerst goed over nadenken, want hij was tevens een begenadigd cricketer. De professionele cricketclub Middlesex bood hem ook een contract aan. Uiteindelijk koos hij toch voor Fulham, waar Haynes opgroeide met Bobby Robson, George Cohen, de stijlvolle keeper Tony Macedo, televisie-persoonlijkheid Jimmy Hill en Roy Dwight, de oom van Elton John. Haynes was een exceptioneel talent. Hij kwam uit voor England Schoolboys, Engeland Onder-23, Engeland-B en speelde 56 interlands. Haynes scoorde achttien keer als international, was 22 maal aanvoerder van het nationale elftal en nam deel aan de WK-toernooien in Zweden (1958) en Chili (1962).

In mei 1952 tekende Haynes zijn eerste profcontract bij Fulham. Vlak voor kerst debuteerde hij al in het eerste elftal tegen Southampton. Het was de tijd van de vijfmansvoorhoede. Haynes was een klassieke linksbinnen, de nummer 10 die de rol van spelbepaler vertolkte. Zijn fabuleuze traptechniek en indrukwekkende diagonale passes waren beroemd. De sterspeler bezat een fluwelen techniek en was zijn medespelers in tactisch opzicht ver vooruit. Daarnaast was Haynes de baas van Fulham, zowel in het veld, tijdens de training als in de kleedkamer. Die pikorde ontstond op natuurlijke wijze, iedereen accepteerde zijn autoriteit. Hij had er weinig begrijp voor dat andere spelers minder getalenteerd waren en zijn lichaamstaal was regelmatig dodelijk voor medespelers. Na een verkeerde actie van een teamgenoot wilde Haynes nog weleens meewarig hoofdschuddend laten blijken wat hij ervan vond.

Haynes groeide uit tot de absolute vedette van het Engelse profvoetbal. Newcastle United, Arsenal en Manchester United wilden hem overnemen, ook de Europese topclubs AC Milan, Juventus, Barcelona en Real Madrid meldden zich op Craven Cottage. Haynes besloot Fulham trouw te blijven nadat zijn medespeler Jimmy Hill als voorzitter van de spelersvakbond, Professional Footballers Association, erin was geslaagd het maximaal toegestane salaris van twintig pond per week op te krikken naar honderd pond per week. De beroemde cabaretier en acteur Tommy Trinder was voorzitter van Fulham en bood zijn sterspeler als enige in Engeland het maximale salaris. Hij was van mening was dat de voetballer de rol van een artiest vertolkte die garant stond voor uitverkochte theaters. Craven Cottage zat altijd vol, omdat het publiek massaal op Haynes afkwam. Robson en Cohen, Engelse internationals die ook bij Fulham op de loonlijst stonden, moesten genoegen nemen met vijftig pond per week.

Fulham was de club van de jetset. De hoofdtribune werd bezet door beroemde artiesten, schrijvers, politici en snelle dames die allemaal voor The Maestro kwamen. Het was een publiek geheim dat de actrice Honor Blackman – zij speelde de rol van Pussy Galore in de James Bond-film Goldfinger – de Fulham-aanvoerder adoreerde. In augustus 1962 sloeg het noodlot toe. Haynes raakte ernstig gewond aan zijn benen bij een verkeersongeluk in Blackpool. De doktoren waren zelfs bang dat hij nooit meer zou kunnen voetballen. Het ongeluk betekende het eind van zijn interlandcarrière, maar hij speelde nog wel 236 wedstrijden voor Fulham. Maar hij heeft zelf altijd gezegd dat hij nooit meer de oude werd. In 1968 deed de club een beroep op hem om de taken van de ontslagen manager Bobby Robson over te nemen. Dat lag voor de hand, maar na zeventien dagen gaf hij de opdracht terug en was hij weer gewoon voetballer. De baan beviel hem niet, omdat hij dagelijks impopulaire beslissingen moest nemen. Hij was blij dat Bill Dogin hem uit zijn lijden verloste.

In januari 1970 speelde Haynes zijn laatste wedstrijd voor Fulham tegen het bescheiden Stockport County. Het was geen eervol afscheid, want er waren slechts zevenduizend toeschouwers. Fulham deed opnieuw een beroep op hem om manager te worden, maar hij koos voor een voetbalcarrière in Zuid-Afrika, waar hij voor het eerst een prijs won. Met Durban City werd hij kampioen van Zuid-Afrika. Later kwam hij ook nog uit voor Durban Celtic. Na vijftien jaar keerde Haynes terug naar het Verenigd Koninkrijk. Niet naar zijn geliefde Londen, maar naar het Schotse Edinburgh, waar zijn vrouw Avril vandaan kwam. Financieel was hij onafhankelijk, omdat hij een keten van gokkantoren bezat en goed verkocht. Hij stortte zich op golfen en werd in Edinburgh supporter van Heart of Midlothian. Haynes bleef leven als een ster en zag er ook latere leeftijd nog altijd uit als een afgetrainde en goed gesoigneerde playboy. Hij volgde het topvoetbal op de voet, Paul Scholes van Manchester United was zijn favoriete speler. In zijn vrije tijd vertoefde de voormalige topvoetballer veelvuldig met zijn voormalige Fulham-collega Robson op de golfcourse.

Het Sports Honours Committee had de Engelse koningin voorgesteld hem een lintje te geven voor zijn verdienste voor het profvoetbal. Zover is het niet gekomen. Nadat hij zijn 71ste verjaardag had gevierd met een mondaine party in een chic hotel werd Haynes op de weg naar huis in de auto getroffen door een hersenbloeding. Een dag later overleed hij in het ziekenhuis. Zijn vrouw Avril liep slechts lichte verwondingen op. De Brylcreem Boy was een unieke voetballer, een volksidool en een levensgenieter. Rest in peace, Master Haynes.

Johan Derksen