'Heel Nederland volgt de topclubs'

Een kampioensbijlage van AZ slaat niet aan en hoewel het journalistiek relevant is FC Twente op de voorpagina te zetten, stimuleert het de losse verkoop allerminst. Een succesvol Nederlands elftal scoort wél. Zodra de Oranje-koorts toeslaat, merken we dat meteen. Zoals we het ook merkten toen Louis van Gaal zich als bondscoach niet kwalificeerde voor het WK in Japan en Zuid-Korea. Dan stort de losse verkoop in.

Mijn roots liggen in Nijmegen, dan ben je automatisch NEC-supporter voor het leven. De traditionele topclubs Ajax, Feyenoord en PSV zijn me even lief. Dat is uitzonderlijk, want in alle hoeken van het land hebben voetballiefhebbers naast hun favoriete club een voorkeur voor een van de drie grootmachten. Onze lezersonderzoeken bevestigen dat nog eens.

Bijna tachtig procent van de lezers ziet graag verhalen over Ajax en Feyenoord in dit blad. PSV scoort vooral ten zuiden van de grote rivieren. Succes is veel aantrekkelijker dan kommer en kwel. Als hoofdredacteur ben ik dus wel degelijk gebaat bij florerende topclubs. Daarom ben ik ook zeer tevreden over de ontwikkelingen bij Ajax, Feyenoord en PSV.

Dat succes heeft natuurlijk alles te maken met het management en de technische staf van deze clubs. In dat kader maken Jan Reker, Fred Rutten, Leo Beenhakker, Mario Been, Rik van den Boog en Martin Jol mij het leven een stuk aangenamer.

Wilfred Genee noemt mij altijd, met een cynische ondertoon, de voorzitter van de Jan Reker Fanclub. Ik heb inderdaad niet meegedaan aan de hetze tegen de PSV-directeur die in Eindhoven werkelijk overal de schuld van kreeg, maar louter het door zijn raad van commissarissen gefiatteerde beleid uitvoerde. Reker is de juiste man op de juiste positie. Hij kent de clubcultuur als geen ander, is een jongen van de stad en beschikt over voldoende levens- en voetbalervaring.

Natuurlijk was het aanstellen van Huub Stevens een fout, maar ook ik dacht dat hij de ideale trainer voor PSV zou zijn en niemand voorspelde dat Stevens, met zijn staat van dienst, binnen de club met alles en iedereen zou botsen. Het was kinderachtig van Reker twee ton van de afkoopsom in te houden omdat Stevens een paar journalisten op beschaafde wijze te woord stond, maar dezelfde Reker schopte wél al die opdringerige voetbalmakelaars met dollartekens in hun ogen van de werkvloer, waardoor hij weer baas in eigen huis werd.

En vervolgens haalde hij de juiste trainer naar PSV. Toen Guus Hiddink in 2006 vertrok, had hij Fred Rutten al aanbevolen, maar toen koos de clubleiding nog voor een grote naam, Ronald Koeman, die vervolgens PSV weer in de steek liet. Rutten bewees zijn vakmanschap al bij FC Twente en bevestigt zijn reputatie nu in Eindhoven. Zijn angst en wantrouwen jegens de media en publiciteit zijn ietwat onvolwassen, zijn kwaliteiten als trainer/coach staan niet ter discussie.

Leo Beenhakker en Mario Been zijn de ideale crisismanagers voor Feyenoord, waardoor de club ondanks de financiële problemen sportief aan de weg timmert. Ik heb altijd mijn bedenkingen gehad over Don Leo als voetbaltrainer, maar als people-manager is er geen betere. Daarom kun je je afvragen wat belangrijker is: een coach zonder imposant voetbalverleden die het optimale rendement uit zijn spelers haalt, of een ex-topspeler die totaal niet met mensen kan omgaan. Been heeft beide facetten in zijn bagage en zijn gebrek aan ervaring wordt opgevangen door de aanwezigheid van Beenhakker. De club en de trouwe aanhang mogen hun handen dichtknijpen dat deze twee oer-Rotterdammers juist nu de leiding hebben in De Kuip, een beter alternatief zou ik onder deze omstandigheden niet kunnen bedenken.

Door zijn schat aan ervaring en zijn charisma bezit Beenhakker de status om Feyenoord door deze moeilijke periode te loodsen. Been, die nog steeds hysterisch op kritiek reageert, kan profiteren van het feit dat zijn mentor hem als een protégé ziet en hem al het succes en de roem gunt.

Rik van den Boog mislukte als voetballer, maar was maatschappelijk succesvol, waardoor hij al op vrij jeugdige leeftijd financieel onafhankelijk was. Zowel Ajax als Van den Boog wacht in spanning af of de directeur ongeschonden uit de affaire rond The Entertainment Group komt. Vooralsnog krijgt hij het voordeel van de twijfel. Van den Boog trof een chaos aan bij Ajax.

De afgelopen twaalf jaar mochten de passanten Morten Olsen, Jan Wouters, Co Adriaanse, Ronald Koeman, Danny Blind, Henk ten Cate en met name Marco van Basten naar hartelust investeren en het woord kapitaalsvernietiging een nieuwe dimensie geven. Van Basten gaf ruim dertig miljoen euro uit en het rendement was nihil.

Van den Boog mocht daar niets van zeggen, doordat Ajax afspraken had gemaakt met de veeleisende trainer. En de aandeelhouders zaten erbij en keken ernaar. Desondanks mocht de nieuwe coach Martin Jol met Thimothée Atouba en Marko Pantelic opnieuw een paar peperdure buitenlanders aantrekken die nauwelijks iets toevoegen aan Ajax.

Intussen lijkt Van den Boog steeds meer grip op de club te krijgen. Verpakt in diplomatieke termen laat hij de achterban weten dat ook in De Arena het geld op is, dat Ajax moet bezuinigen en dat het in de toekomst geen grote spelers meer zal aantrekken, maar dat de nadruk weer op de jeugdopleiding komt te liggen. Armoede blijkt zelfs Ajax creatief te maken.

Jol zal niet blij zijn met deze beleidswijziging. Trainers willen altijd maar kopen om hun reputatie in stand te houden. De Ajax-coach moet er zelfs rekening mee houden dat Van den Boog in de naaste toekomst de belangrijkste speler en publiekslieveling Luis Suarez moet verkopen als een teleurstellende jaarrekening hem daartoe dwingt.

Suarez heeft een doorlopend contract, is tevreden in Amsterdam, maar na een succesvol WK zullen de Europese topclubs met een bod komen en Ajax is niet meer in de positie zo’n aanbieding hooghartig terzijde te schuiven. En nog groter probleem is de ongekend grote en dure selectie.

Jol maakt niet of nauwelijks gebruik van George Ogararu, Oleguer, Robbie Wielaert, Bruno Silva, Rasmus Lindgren, Dario Cvitanich en Miralem Sulejmani, terwijl zij extreem hoge salarissen opstrijken. De heren dienen echter hun contracten tot en met de laatste dag uit, want een dergelijk bedrag kunnen ze nergens verdienen.

Na het opportunistische en op emoties en voorkeuren gebaseerde beleid van Van Basten zorgt Jol voor een oase van rust in de club. Zijn onafhankelijke mij-kan-niets-gebeuren-act past wel in Amsterdam. Evenals zijn zelfverzekerde en soms ietwat zelfingenomen manier van praten. Jol is een uitstekende trainer, maar dat wist iedereen al.

Hij doet het zelfs zó goed, dat analyticus Co Adriaanse niets anders weet te bedenken dan wat lachwekkende kreten over de kleding van Jol. Volgens Adriaanse moet een Ajax-trainer in kostuum op de bank zitten. Alsof er geen andere prioriteiten bestaan.

Johan Derksen