'Excuses aan Mario Been en zijn spelers'

Tevens wil ik mijn welgemeende excuses maken aan de spelers en trainer Mario Been (foto). Aan het begin van dit seizoen was ik te gast bij de Ondernemers Sociëteit Regio Nijmegen en daar voorspelde ik een moeilijk seizoen. Het zou een strijd worden om de degradatie te ontlopen. Ik had een half seizoen gelijk, maar de daaropvolgende metamorfose van het elftal was even verrassend als indrukwekkend.

Als voetballer was Been een losbol, als trainer is hij een vakman die zijn professie uiterst serieus neemt. Voormalig technisch directeur Leen Looyen van NEC was docent op de trainerscursus. Op een winderig veld in Schelluinen ontdekte hij de cursist Been als een potentiële toptrainer. NEC legde hem vast en het bleek een schot in de roos. Het siert de club dat zij het contract met de trainer verlengde op een moment dat er nog volop zorgen waren. Been heeft dat vertrouwen niet beschaamd. Onder zijn leiding begon Jeremain Lens plotseling goed te voetballen, Jonas Olsson en Brett Holman werden aantrekkelijk voor grote clubs, Youssef El-Akchaoui deed zijn oogkleppen af, Patrick Pothuizen leefde op en Jhonny van Beukering was nog nooit zo fit. NEC gaat Europa in, het is een wonder. En Been kan zich opmaken voor een grote club, over enige tijd kan hij Gertjan Verbeek opvolgen bij Feyenoord. De Kuip blijft zijn doel en daar komt hij ooit terecht.

Nu ik toch complimenten aan het uitdelen ben, kan ik niet om Dick Advocaat heen. Het behoudende karakter van Advocaat stond lange tijd het winnen van prijzen in de weg. Als trainer stond hij nooit ter discussie, als coach toonde hij te weinig lef. Alleen coaches die risico's durven te nemen veroveren hoofdprijzen. De Hagenaar liet zich voortdurend afleiden door flamboyante mediafiguren en zijn obsessie voor geld.

Het vergalde zijn leven en hij kreeg niet de waardering die hij meende te verdienen. Op zijn luxueuze hotelkamer in het verre Rusland heeft hij blijkbaar veel nagedacht en alle schroom afgeschud. Met veel genoegen en gepaste trots heb ik de UEFA Cup-finale tussen Zenit Sint-Petersburg en Glasgow Rangers bekeken. Het was een lust voor het oog, zoals ook de wedstrijden van Zenit tegen Bayern München van hoog niveau waren.

Advocaat is nu een heuse toptrainer met een grote prijs op zijn conduitestaat. En iedereen gunt dat de sympathieke Kleine Tsaar van harte. Hij werd zelfs door president Dmitry Medvedev en sterke man Vladimir Poetin gefeliciteerd. Ook de Russische bondscoach Guus Hiddink speelt slim in op het succes van zijn landgenoot. Hij selecteerde zes spelers van Zenit voor het EK.

Scheidsrechtersbaas Jaap Uilenberg hoeven we niet meer serieus te nemen. De Telegraaf publiceerde de notulen van de centrale bijeenkomst in Zeist, waar Uilenberg zei dat hij een goed scheidsrechtersbeleid voerde.

Management, directie en technische staf waren het er unaniem over eens dat de arbiters een goed seizoen hebben gedraaid. Uilenberg zegt eigenlijk dat het publiek uit notoire domoren en onbenullen bestaat en dat de media een foute voorstelling van zaken publiceren. Van enige zelfkritiek was geen sprake. Wel werden de scheidsrechters geïntimideerd met het dreigement dat ze bij verwijtbare fouten niet meer worden aangesteld. En als ex-werknemer van FC Twente verklaarde Uilenberg Ajax-spits Klaas-Jan Huntelaar nog even vogelvrij vlak voor de beslissende wedstrijd tussen beide clubs. De pers noemde hij generaliserend 'rapaille'.

Geen journalist heeft scheidsrechters ooit voor gepeupel uitgemaakt, maar de KNVB-official dacht er met een preek voor eigen parochie mee te scoren. Als de KNVB-directie ook ingrijpt bij verwijtbare fouten, moet Uilenberg binnenkort op zoek naar een andere baan. Hij huurde een peperdure interim-manager in om Mario van der Ende te liquideren en gaat respectloos om met Dick Jol en Roelof Luinge, de twee beste scheidsrechters van Nederland.

In het klassement van Voetbal International eindigde Jol op de eerste en Luinge op de tweede plaats. Van De Telegraaf kreeg Jol de Gouden Kaart, als beste arbiter. Maar de scheidsrechtersbaas kijkt openlijk uit naar het afscheid van deze twee goed presterende routiniers. Uilenberg is echter verantwoordelijk voor de bedroevende prestaties van het arbiterskorps en daarom ligt zíjn afscheid meer voor de hand.

Clarence Seedorf loste nog even een probleem op voor bondscoach Marco van Basten. Ik denk dat Van Basten geen moment heeft wakker gelegen nadat de middenvelder van AC Milan had bedankt voor het EK. Het is ook geen ramp, omdat er voldoende alternatieven zijn. Ik begrijp de beslissing van Seedorf wel, want hij is structureel onrechtvaardig behandeld door de bondscoach.

Eerst werden hem filmsterrenmaniertjes verweten, vervolgens sprak Van Basten over grote namen die geen grote voetballers meer waren. Seedorf werd afgeschilderd als zevende keus voor het middenveld en na zijn terugkeer werd hij als een debutant slechts een paar minuten ingezet en gepasseerd als aanvoerder. Zo hoort een bondscoach niet om te gaan met een voetballer die vier keer de Champions League won en wekelijks op topniveau speelt bij AC Milan.

Dat laatste geldt ook voor Mark van Bommel bij Bayern München. Deze twee topvoetballers laten het wekelijks zien in de zwaarste competities van Europa. Desondanks geeft Van Basten de voorkeur aan Denny Landzaat en Demy de Zeeuw die excelleerden tegen VVV-Venlo, De Graafschap en Excelsior. Als de bondscoach vindt dat Seedorf en Van Bommel niet in zijn selectie passen, dan moet hij dat zeggen. Nu bedenkt hij er voetbaltechnische argumenten bij die kant noch wal raken.

Op de slotdag van het seizoen sprak ik Jorien van den Herik weer eens na lange tijd. Nooit eerder is er in de roemruchte geschiedenis van het jubilerende Feyenoord iemand zó schandalig en onrechtvaardig beschadigd als de ex-voorzitter. Hij redde de club, was een uitstekend manager, maar werd tijdens het rampzalige seizoen onder Ruud Gullit de Kop van Jut. De machtige achterban joeg hem De Kuip uit. Het gaat uitstekend met Van den Herik. Hij maakte een opgewekte indruk en treedt niet in de publiciteit nu zijn club het honderdjarig bestaan viert. Toch heeft Feyenoord hem een vermogen gekost. Hij streed zeven jaar tegen een aanklacht van de FIOD en werd op alle punten vrijgesproken. Maar hij maakte wél voor meer dan een miljoen euro juridische kosten, waarvan hij slechts een derde terugkrijgt, terwijl beroep niet mogelijk is.

In de door nivellering geteisterde Eredivisie accentueert FC Twente de opkomst van de provincieclubs met het behalen van de voorronde van de Champions League ten koste van Ajax. Ook SC Heerenveen, NAC Breda, NEC en in mindere mate FC Groningen en Roda JC speelden dit seizoen een serieuze rol, waardoor de vaderlandse competitie, met provincieclub PSV als kampioen, kwalitatief schraal, maar wel aantrekkelijk was.

FC Twente is een topclub in opkomst. Het is jammer dat trainer Fred Rutten naar het Duitse Schalke 04 vertrekt, want hij had een groot aandeel in het succes. Rutten oogt als een ietwat slissende plattelander, maar is een messcherpe en gedreven coach die de leiding strak in handen houdt. Hij is lastig voor zijn bestuur, veeleisend voor de spelers en een nachtmerrie voor de pers. Interviews met FC Twente-spelers worden niet alleen door de persafdeling gelezen in Enschede, maar ook Rutten gaat er nog een keer als eindredacteur overheen en valt dan over allerlei futiliteiten. Voor FC Twente en het Nederlandse voetbal is zijn vertrek een verlies, de eindredacties bij kranten en tijdschriften zullen opgelucht ademhalen.