'De Oranje-balans: één zege. Tegen Letland'
Never change a winning team, moet Dick Advocaat hebben gedacht. En dus bleven we (bijna) het hele toernooi verstoken van Wesley Sneijder en moesten we het maar liefst vier wedstrijden doen met Andy van der Meyde op rechts. Een belachelijke gedachtengang natuurlijk. Want hoezo winning team? Nederland speelde tot aan de halve finale tegen Portugal twee keer gelijk, het verloor van de Tsjechen én won slechts één maal - van een ploeg waar behalve Duitsland ieder in Portugal aanwezig land gewonnen zou hebben.
© Pro Shots
Een winnende coach heeft altijd gelijk, maar hoewel Dick Advocaat met zijn ploeg de halve finale van het EK bereikte, won hij slechts twintig procent van zijn wedstrijden. Valt hem dat te verwijten? Nee en ja. Hij zat natuurlijk opgescheept met een aantal bepalende spelers die ver van hun normale niveau vandaan bleven. Phillip Cocu bijvoorbeeld, kon op het Oranje-middenveld niet brengen wat hij ooit kon, terwijl Edgar Davids tegen bijvoorbeeld Zweden in balbezit meer kapotmaakte dan hij bij balverlies terugwon. Zélfs Jaap Stam was niet de ongenaakbare Japie die we ons vanuit het verleden meenden te herinneren.
Advocaat kreeg na zijn flater tegen Tsjechië de hele natie over zich heen. Zelfs dermate, vond hijzelf, dat premier Jan-Peter Balkenende meende zich ermee te moeten gaan bemoeien. Wat een poppenkast. Kritiek (en harde kritiek) is nu eenmaal part of the job. En welke kritiek was nou overdreven hard? Het kan aan mij liggen, maar mij is het ontgaan.
Het stenigen en ophangen van Jan Mulder bijvoorbeeld, werd al vóór het toernooi gebezigd, en dat op een ironische manier. Later, en tot vervelens toe, werden die opmerkingen herhaald en uit z'n verband gerukt, vooral ook door Advocaat zelf. En met succes. Want de ruim tachtig procent van de Nederlanders die hem na Tsjechië nog verketterden, namen het de afgelopen dagen plotseling op voor de in hun ogen zielige coach, die de tranen in z'n ogen had staan. Daarbij wijzend naar al die anderen, die te ver waren gegaan. Wat een volk.
Dick Advocaat en z'n Nederlands elftal zijn er niettemin in geslaagd om dat volk, dat een paar maanden geleden nog volledig op de volgevreten vedetten was afgeknapt, voor zich te winnen. Het duurde even, maar uiteindelijk sloeg de Oranje-koorts in alle hevigheid toe. En dat op zich is al een hele prestatie.
Tegen Portugal speelde Oranje opnieuw een uur lang een kansloze wedstrijd. Pas toen het kwaad al geschied was, kwamen de Nederlandse voetballers binnen de lijnen. Maar ook zij konden de aangerichte schade niet meer ongedaan maken. Oranje strandde, met één zege in de achterzak (tegen Letland!), in de halve finale.
Geert Jan Darwinkel