'De Onderkoning, de tabloid en een op status belust ego'

Waarschijnlijk heeft mijn hele generatie daar last van. Smeets en Nelissen konden een lange uitzending als geen ander vollullen. Die stemmen waren herkenbaar. Smeets en Nelissen maakten deel uit van het meubilair. Smeets had weer zijn late night show, De Avondetappe, vanaf een pittoreske locatie in Frankrijk, die hij even zelfingenomen als geniaal presenteerde. Hij slaagde er iedere avond in een geanimeerd gesprek te voeren, ook als er geen interessante gasten zitten.

Nelissen is met pensioen, hij is intussen 73 jaar. Hij was ooit de Onderkoning van Maastricht, wielerverslaggever met landelijke uitstraling, chef-sport van De Limburger, schreef 29 boeken over sport, bezat een verzekeringsmaatschappij en woonde in een heus kasteel in het Limburgse heuvelland met veertig kamers en vijf badkamers. Zijn ijdelheid won het onlangs van de gêne, want hij liet zich uitgebreid portretteren in het zomernummer van HP/De Tijd.

Sinds Nelissen geen bekende Nederlander meer is, ging het snel bergafwaarts met hem. Hij verloederde, werd een notoire alcoholist en uiteindelijk dakloos. Een groepje journalisten en ex-sporters, met ex-voetballer Willy Brokamp als initiator, plukte hem uit de goot. Zij zamelden geld in en regelden een compleet ingericht appartement voor De Neel, waardoor de voormalige starreporter weer een dak boven zijn hoofd heeft.

De man die ooit bevriend was met Jan Cremer, Toon Hermans, Johan Cruijff, Muhammad Ali en Joop den Uyl, de journalist die de opkomst van het betaald voetbal in Nederland als insider bij Fortuna ‘54 meemaakte, de wielerkenner die dertig keer de Tour de France versloeg en als locale notabel en journalist jaren lang een beleidsbepalende rol had bij MVV, verdrinkt het verdriet van de eenzaamheid en anonimiteit dagelijks in zijn stamkroeg Beerhoes.

Voor iedere journalist is hij de ideale verhalenverteller. Ik vond het treurig, dat hij de HP/De Tijd-verslaggever toevertrouwde, dat hij niet meer dronk. Om er meteen aan toe te voegen dat hij tegenwoordig zoop. Prachtige zelfspot, maar als ex-voetballer van MVV wil ik niet met de gedevalueerde Nelissen geconfronteerd worden. In café Pays Bas op het Vrijthof heb ik uren ademloos naar zijn verhalen geluisterd, ik keek tegen die man op.

Ik heb de echte Jean Nelissen gekend. Zijn mening was opiniebepalend in Maastricht, tijdens de Tour de France hing heel Nederland aan zijn lippen. Jaren later zat ik met hem in praatprogramma’s over sport op de televisie, waar hij geknipt voor was.

Ik vermaakte me altijd kostelijk met de wijze waarop hij zijn rol van vedette acteerde. Wij gingen allemaal met de eigen auto naar huis, maar Nelissen liet zich als een televisiester in een limousine door een geüniformeerde chauffeur van Hilversum naar Limburg rijden. Ik gun hem een waardige oude dag, dat heeft hij verdiend.

Rob Beasley is een Engelse collega, naar wie ik uren kan luisteren. We zijn al jaren goed bevriend, terwijl we ons vak totaal verschillend interpreteren. Bij Voetbal International benaderen we het voetbal kritisch en serieus. Met privézaken houden we ons niet bezig. Daar begrijpt Beasley niets van.

Hij oogt als een telg uit de Familie Doorsnee, altijd keurig in het pak, goed verzorgd, vriendelijk en gezegend met een flinke dosis Engelse humor. Hij woont in de Midlands, zijn gezin betekent alles voor hem, evenals zijn favoriete club Chelsea, maar hij is in het dagelijks leven chef voetbal van de gehate en ordinaire tabloid News of the World. De als een degelijke boekhouder ogende Beasley zorgt regelmatig voor opschudding in Engeland.

In voetbaltechnische aangelegenheden is hij niet geïnteresseerd.
VI noemt hij altijd boring, boring, boring. Hij mag onze aanpak saai vinden, maar ik zou niet verantwoordelijk willen zijn voor de werkwijze van News of the World. Wekelijks publiceert hij verhalen over vreemdgaande voetballers, trainers die buitenechtelijke relaties hebben, managers die drugs gebruiken en voorzitters die secretaresses zwanger hebben gemaakt.

Deze zaken zullen in Nederland ongetwijfeld ook spelen, maar gelukkig vinden de vaderlandse media het niet relevant. Daar begrijpt mijn Engelse collega niets van, want zijn verhalen verkopen veel beter. Om die smeuïge artikelen boven water te krijgen zet hij undercover redacteuren en privé detectives in. De vriendelijke Brit ontziet niets en niemand. Onder het genot van een kopje espresso vertelde hij me ooit dat een beroemde ex-speler, hij is nog steeds actief in het Engelse topvoetbal, hem geen exclusief interview wilde geven.Toen deze speler met de ex-internationals naar Moskou ging, huurde hij een chique callgirl in die hem in de hotelbar versierde en meenam naar haar kamer, waar fotoapparatuur was geïnstalleerd. Drie dagen later confronteerde hij de speler met de in Rusland gemaakte foto’s en het zal u niet verbazen dat News of the World de volgende zondag een exclusief interview publiceerde.

Het bestuur van Newcastle United werd naar een bordeel gelokt, waar de heren de beest uithingen, topscorer Alan Shearer voor Mary Poppins uitmaakten en de supporters domoren noemden die ieder jaar een nieuw clubtenue kochten. Na de publicatie trad het complete bestuur af. De voormalige bondscoach Sven-Göran Eriksson werd naar een zeewaardig jacht in het Midden-Oosten gelokt, waar een nep sjeik hem een waanzinnige aanbieding deed, waar de Zweed serieus op inging, waardoor hij een paar dagen later heel onbetrouwbaar overkwam.

De seksuele relatie die David Beckham onderhield met zijn kindermeisje Rebecca Loos werd onthuld. News of the World terroriseert niet alleen het topvoetbal, ze infiltreert ook binnen Buckingham Palace, de katholieke kerk, de politiek en de wereld van de showbusiness. Wekelijks slaagt de redactie erin tal van schandaalverhalen te publiceren.

Ik vind het niveauloos en gênant, maar het is een vak op zich. Er worden nooit indianenverhalen geschreven. Na de eindredactie gaat het verhaal naar de juridische redactie. Daar worden alle bronnen nog een keer gecontroleerd en juristen wegen af wat de gevolgen kunnen zijn. Als News of the World publiceert, weet je wel zeker dat de feiten kloppen, hoe schaamteloos het onderwerp ook is.

Er is blijkbaar een markt voor een dergelijke krant in Engeland, want News of the World bestaat al sinds 1 oktober 1843 en werd speciaal gelanceerd voor de working classes. Tegenwoordig maakt de krant deel uit van Rupert Murdoch’s News Corporation en heeft de bijnaam Sex ‘n’ Scandal Weekly. Onlangs kwam de krant opnieuw in het nieuws toen bleek dat redacteuren de telefoons van politici, beroemdheden en mensen uit de voetbalwereld lieten aftappen.

Boris Johnson, de burgemeester van Londen, acteur Jude Law, actrice Gwyneth Paltrow, Gordon Taylor, de voorzitter van de vakbond voor profvoetballers en Manchester United-manager Sir Alex Ferguson werden weken afgeluisterd. Ik zou me doodschamen, maar mijn vriend Beasley gaat er geen moment onder gebukt.

Toen hij enige tijd geleden even langs wipte op de redactie verwelkomde mijn voormalige collega Cees van Cuilenborg hem met cynische ondertoon. 'Daar is Mister Beasley van de kwaliteitskrant'! Beasley gaf geen krimp. 'Nee, ik ben niet van de kwaliteitskrant, maar van die krant waarvan er wekelijks vijf miljoen verkocht worden.'

Intussen vraagt de hele VI-redactie zich af waarom Van Cuilenborg, na bijna veertig jaar, zonder afscheid te nemen van zijn werknemers met de stille trom vertrok om van zijn pensioen te genieten. Hij was ooit een gepassioneerd journalist die zichzelf kon wegcijferen in het belang van het blad. Persoonlijk heb ik veel geleerd en veel te danken aan Van Cuilenborg. Hij zag als eerste in, dat een hoofdredacteur ook commercieel moet denken en gaf me de ruimte om me te ontplooien.

Daarvoor ben ik altijd loyaal geweest, misschien wel te lang. De laatste jaren zag ik hem veranderen. Hij werd een op status beluste profiteur. Een man die kickte op titels als editorial director en president van de European Sport Magazines. Hij benoemde zichzelf tot een unieke bladendokter, terwijl alle bladen naast het succesvolle VI mislukten. Zijn ego was zelfs zo groot, dat hij het maandblad Sport International een jaar of twintig met creatief boekhouden, met allerlei drogredenen, op de markt hield.

Hij was de laatste jaren voortdurend op reis voor de ESM, waar VI nooit iets aan had, maar het gaf hem blijkbaar een gevoel voor eigenwaarde als hij Franz Beckenbauer of Sepp Blatter van nabij meemaakte. Zijn ongebruikelijke en onfatsoenlijke vertrek heeft geen littekens achtergelaten op de redactie. De erfenis die hij over zijn graf heen achterliet wel. Hij sloot een lachwekkende deal af met zijn mede-commissaris bij Sparta, Alex Klein, die VI Junior mocht uitgeven.

En vlak voordat hij met de noorderzon vertrok, sloot hij nog een driejarig contract af met Sparta, waardoor ik met peperdure, en volledig overbodige, businessseats zit. En ik denk al jaren dat de raad van commissarissen bij Sparta uit integere heren bestaat.

Johan Derksen