'Boerenslimheid wint het van het grote geld'

Het is de voetbalwereld op zijn kop. Het spel van FC Twente strekt ook dit seizoen de traditionele topclubs tot voorbeeld, voor het voetbal van SC Heerenveen geldt regelmatig hetzelfde, FC Groningen koestert een scoutingapparaat waar ze bij Ajax jaloers op mogen zijn en de twee clubs met de laagste begrotingen (Excelsior en VVV-Venlo) blijven de clubs met de hoogste budgetten op basis van wilskracht pootje lichten. Hartstikke leuk voor de betreffende outsiders en de spanning in de competitie. Maar een veeg teken voor de clubs die de vlaggendragers van het Nederlandse voetbal zouden moeten zijn.

Het meest schrijnend is de situatie bij de club die vorig seizoen aansluiting gevonden leek te hebben bij de traditionele top drie, AZ. De Alkmaarders investeerden dit seizoen al voor meer dan dertig miljoen euro in nieuwe spelers, van die de kwaliteiten in de meeste gevallen totaal niet stroken met de ambities van voorzitter Dirk Scheringa en trainer Louis van Gaal. De dag dat laatstgenoemde dat openlijk durft toe te geven zullen we overigens nooit meemaken. De geplaagde oefenmeester valt de laatste tijd vooral op door zijn openlijke sollicitaties als bondscoach. Daar dient hij zichzelf niet mee en zijn club al helemaal niet.

Waar AZ zich nog kan verschuilen achter de groeistuipen van een topclub in wording, gelden er voor PSV en Ajax geen excuses voor hun wisselvalligheid. Met allebei een begroting van 65 miljoen euro zouden beide clubs met kop en schouders boven de huidige smaakmakers van de Eredivisie moeten uitsteken. In de ranglijst lukt het ze nog net, maar de amusementswaarde bij FC Twente (begroting: 16,5 miljoen), SC Heerenveen (25 miljoen) en FC Groningen (14,8 miljoen) is vele malen hoger. In die zin winnen creativiteit en boerenslimheid het dit seizoen ruimschoots van het grote geld.

Feyenoord zit er met een begroting van 38,6 miljoen euro een beetje tussenin en kan dit seizoen nog verwijzen naar het diepe dal waaruit de club omhoog gekrabbeld is. Dat treft, want ondanks het hernieuwde optimisme in Rotterdam-Zuid heeft Bert van Marwijk na negentien wedstrijden exact evenveel punten behaald als zijn voorganger vorig seizoen in deze fase, Erwin Koeman.

Net als AZ en Feyenoord, mogen ook PSV en Ajax op dit moment eigenlijk geen aanspraak maken op het landskampioenschap. Daar is hun voetbal te wispelturig en te schraal voor. Zoals in de voorgaande jaren toont PSV zich tot nu toe de meest efficiënte van het stel, met vaak zakelijke zeges en de minst gepasseerde defensie van Nederland. Op Ajax is geen peil te trekken. Na de uithaal van vorige week tegen AZ leken de Amsterdammers het juiste spoor hervonden te hebben, maar na de bekerblamage tegen NAC Breda en het armoedige gelijkspel tegen NEC kunnen die bespiegelingen de prullenbak alweer in. Veel zal afhangen van de daadkracht van technisch directeur Martin van Geel op de transfermarkt, de komende dagen.

Liefhebbers van een halfleeg glas zullen constateren dat de topclubs in kwaliteit achteruit gaan. Zij die een halfvol glas prefereren, zullen zeggen dat de subtoppers steeds sterker worden. Beide conclusies kloppen. En de kampioen zal uiteindelijk gewoon uit Eindhoven, Amsterdam of Rotterdam komen. Maar de morele kampioenen, zonder dat je daar een brood voor koopt, komen uit Enschede, Groningen en Heerenveen.

Simon Zwartkruis