Jan van Beveren, topatleet en sieraad in het doel

26/06/2011 19:30

In zijn toptijd beweerden kenners vaak dat Jan van Beveren Neerlands beste doelman aller tijden was. Qua stijl en atletisch vermogen was de geboren keeper een sieraad in het doel. Zondag overleed Van Beveren onverwacht op 63-jarige leeftijd in de Verenigde Staten.

De kleine Jan van Beveren speelde van jongs af aan straatvoetbal op het Stadionplein in Amsterdam. Voor voetballen had hij veel minder aanleg dan zijn oudere broer Wil, die semi-prof zou worden bij Sparta en SVV.

Jan begon als keeper en is ook altijd keeper gebleven. Als natuurtalent zou hij ongetwijfeld bij Blauw-Wit, DWS of Ajax zijn terechtgekomen, als zijn ouders in 1958 niet naar Drenthe waren verhuisd. Vader Wil, de oud-atleet die op de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn zesde werd in de finale van de 200 meter, stapte in 1958 als journalist van Sport & Sportwereld over naar de Emmer Courant. Zodoende werd zoon Jan lid van de amateurclub Emmen. Als jongen van vijftien jaar stond hij in het doel van deze toen sterke amateurclub.

Met zestien jaar kwam zijn eigenzinnige karakter naar voren toen hij een conflict kreeg met het bestuur. Jan besefte heel goed dat hij een topper in wording was en ging broer Wil achterna naar Sparta. Emmen wilde niet meewerken aan de overschrijving en hield het talent maandenlang buiten het wedstrijdveld. Nadat hij als negentienjarige Spartaan Oranje gehaald, ging Van Beveren drie jaar later naar PSV. Met die club haalde hij successen in de vorm van landstitels (drie) en het winnen van de UEFA Cup (1978), maar in zijn Eindhovense tijd brak anderzijds ook zijn loopbaan.

In het najaar van 1975 beklaagde Van Beveren zich met zijn PSV-collega Willy van der Kuijlen over de voorkeursbehandeling die het Barcelona-duo Cruijff-Neeskens van bondscoach George Knobel kreeg. Dat leidde tot ruzie, die door de 4-1 nederlaag in Polen nog verder ontaardde.

Een maand later liep de aanvaring met Cruijff c.s. volledig uit de hand. Van Beveren en Van der Kuijlen verlieten hals over kop het trainingskamp in Zeist, waarna de hen vervangende Ajacieden Piet Schrijvers en Ruud Geels in de met 3-0 gewonnen return tegen Polen de gevierde jongens waren.

Aan het conflict met 'Amsterdam', zoals Van Beveren het vaak noemde, was een roerige voorbereiding op het WK in 1974 voorafgegaan. Van Beveren kampte met liesklachten. Interim-bondscoach Rinus Michels wilde hem enkele weken voor het begin van het toernooi in Duitsland laten meespelen tegen Argentinië en ook in Hengelo in de oefenwedstrijd tegen Hamburger SV.

Van Beveren voelde zich daar niet toe in staat en probeerde dat samen met zijn clubcoach Kees Rijvers aan Michels duidelijk te maken. Volgens Van Beveren heeft 'Amsterdam' dat als een gebrek aan karakter uitgelegd. Van Beveren vond het van zichzelf juist karaktervol dat hij die Oranje-groep niet met een half-fitte keeper wilde opzadelen.

Jan van Beveren knapte in het seizoen 1976/77 definitief af op het Nederlands elftal. De nieuwe bondscoach Jan Zwartkruis deed er alles aan hem tot een terugkeer in Oranje te bewegen. Toen Van Beveren zich na lang wikken en wegen weer beschikbaar stelde, kreeg hij met nieuwe teleurstellingen te maken.

Achter elkaar werd de onbetwist beste doelman van het land reserve gezet achter debutant Jan Ruiter en de routiniers Eddy Treijtel en Piet Schrijvers. Toen hij op zeker moment verhaal ging halen bij Zwartkruis, zou de bondscoach volgens de getergde doelman hebben gezegd: 'Jan, ik word ook maar gemanipuleerd.''

In 1978 had Van Beveren genoeg van Nederland. Studio Sport vroeg hem als gastcommentator bij de WK-wedstrijd Nederland-Peru. Toen dat op de buis werd aangekondigd, kwamen in Hilversum talloze telefoontjes binnen waarin allerlei dreigementen aan het adres van de NOS en aan 'landverrader' Van Beveren werden geuit.

De geschrokken redactie van Studio Sport zag uiteindelijk af van de medewerking van Van Beveren. Die avond besloot de zwaar aangeslagen wonderkeeper Nederland te verlaten. Korte tijd later vluchtte hij naar de Verenigde Staten waar hij achtereenvolgens nog zou uitkomen voor Fort Lauderdale Strikers en Dallas Sidekicks. Hij zou er voorgoed blijven, ver weg van het hem vijandig gezinde Nederland.

Samenstelling: Arjan van den IJssel

(Voor dit artikel is mede geput uit het standaardwerk De Internationals van de hand van journalist en Oranje-historicus Matty Verkamman).

GERELATEERD NIEUWS

	Voormalig international Jan van Beveren (63) overleden
	26 jun 2011

Foto: VI Images

---