De WK-historie in vogelvlucht: 1974 - 1982

01/04/2009 12:06

Het WK 2010 is het negentiende wereldkampioenschap in de historie. Voetbal International blikt in zes delen terug op de voorgaande toernooien. Hieronder aandacht voor de WK's van 1974, 1978 en 1982.

Teams 16
Wedstrijden 38
Doelpunten 97
Spelers 267
Stadions 9
Toeschouwers 1.768.152
Winnaar West-Duitsland
Verliezend finalist Nederland
Derde plaats Polen
Vierde plaats Brazilië
Topscorer Grzegorz Lato (Pol, 7 goals)


Nederland de complimenten, West-Duitsland de hoofdprijs. Dat is in één zin de samenvatting van de tiende strijd om de wereldbeker, in 1974 in West-Duitsland. Het toernooi zou de geschiedenis ingaan als het evenement waarop het Nederlandse totaalvoetbal van Rinus Michels hoogtij vierde.

Oranje hanteerde een speelstijl waarbij spelers voortdurend van positie wisselden: verdedigers doken op in de voorhoede, aanvallers schuwden verdedigende taken niet. Het bracht Oranje, met Johan Cruijff als grote blikvanger, voor het eerst in zijn historie in een finale op een groot toernooi. Nederland had tot aan de eindstrijd tegen het West-Duitsland van Kaiser Franz Beckenbauer veertien keer gescoord in zes wedstrijden en slechts één doelpunt om de oren gekregen. Oranje zette die trend voort door al na een dikke minuut te scoren tegen de oosterburen, die op dat moment de bal nog niet hadden aangeraakt.

Nederland verloor de eindstrijd uiteindelijk met 2-1 en moest genoegen nemen met de complimenten voor het flitsende spel tijdens de zeven WK-duels. Behalve Oranje speelde ook Oost-Duitsland een opvallende rol door in de eerste officiële interland tegen West-Duitsland meteen te zegevieren (1-0 in de groepsfase, doelpunt Jürgen Sparwasser). Verder was er een hoofdrol voor een fris spelend Polen, dat in Grzegorz Lato de topscorer van het toernooi in huis had.

Teams 16
Wedstrijden 38
Doelpunten 102
Spelers 278
Stadions 7
Toeschouwers 1.550.424
Winnaar Argentinië
Verliezend finalist Nederland
Derde plaats Brazilië
Vierde plaats Italië
Topscorer Mario Kempes (Arg, 6 goals)


Het elfde WK had plaats in Argentinië, dat destijds geregeerd werd door generaal Videla en in politiek opzicht al een tijdje negatief in de publiciteit stond. Het WK 1978 kreeg in veel landen - vooral in Nederland - heel wat kritiek te verduren omdat het regime regelmatig de mensenrechten schond en de militaire junta er alles aan deed het Zuid-Amerikaanse land via het voetbal een positief imago te geven.

De FIFA voerde tijdens dit WK voor het eerst de strafschoppenreeks in om tijdens de knock out-fase wedstrijden te laten beslissen die na 120 minuten voetbal in een gelijkspel waren geëindigd. De maatregel hoefde in Argentinië echter nog niet te worden toegepast. Op sportief vlak bracht regerend wereldkampioen West-Duitsland het er zonder Beckenbauer weinig van terecht en kende Nederland, verliezend finalist in 1974, zonder de afwezige Cruijff een matige start. Oranje groeide echter in het toernooi en plaatste zich door een cruciale zege op Italië (2-1) voor de eindstrijd.

Daarin was het gastland de tegenstander. De ploeg van bondscoach Cesar Luis Menotti had zich op controversiële wijze geplaatst voor de eindstrijd. In de laatste wedstrijd van de tweede groepsfase moesten de Argentijnen met ruime cijfers winnen van Peru om Brazilië achter zich te houden. Het land slaagde daar met opvallend gemak in. Vooral na rust lieten de Peruvianen zich als makke lammetjes naar de slachtbank leiden met een 6-0 nederlaag als gevolg. Dat bij Peru de in Argentinië geboren doelman Ramón Quiroga onder de lat stond, deed de stroom aan geruchten over omkoping alleen maar toenemen. Bewijzen daarvoor zijn nooit gevonden. In de finale versloeg Argentinië het Nederlands elftal na verlenging met 3-1 om zich voor het eerst tot 's werelds beste te kronen.

Teams 24
Wedstrijden 52
Doelpunten 146
Spelers 396
Stadions 17
Toeschouwers 2.109.723
Winnaar Italië
Verliezend finalist West-Duitsland
Derde plaats Polen
Vierde plaats Frankrijk
Topscorer Paolo Rossi (Ita, 6 goals)


Bij het twaalfde WK in de historie namen voor het eerst 24 ploegen deel aan de strijd om de wereldtitel. Het toernooi in Spanje kende vijf debutanten: Nieuw-Zeeland, Koeweit, Honduras, Algerije en Kameroen. Sinds het WK 1934 in Italië (tien debutanten) was het aantal nieuwkomers niet meer zo hoog geweest als in 1982. Ook bijzonder: voor het toernooi werden liefst zeventien (!) stadions gebruikt, destijds een record in de WK-historie. In sommige voetbaltempels waren de bouwwerkzaamheden op de dag van de eerste wedstrijden nog niet eens afgerond.

Het WK in Spanje kende enkele bijzondere duels en momenten. Zo werd de Noord-Ier Norman Whiteside met zeventien jaar en 41 dagen de jongste speler ooit in de WK-historie en leverden West-Duitsland en Oostenrijk een schandalige wedstrijd af. Met een beschamende parodie op voetbal hielden beide landen in hun laatse, onderlinge groepswedstrijd Algerije, dat een dag eerder al zijn laatste groepsduel had afgewerkt, achter zich. De Duitsers wonnen met 1-0 door een vroeg doelpunt van Horst Hrubesch, een resultaat dat voor zowel West-Duitsland als Oostenrijk genoeg was voor plaatsing voor de tweede ronde. Na het doelpunt van Hrubesch schoven beide ploegen elkaar tachtig minuten risicoloos de bal toe.

In het oog sprong ook de harde overtreding van de West-Duitse doelman Harald Schumacher op de Fransman Patrick Batiston. De wereld sprak er schande van, maar de keeper kreeg er slechts de gele kaart voor. Ploeg van het toernooi was Italië, dat in Paolo Rossi zijn absolute ster had. De aanvaller was na een schorsing van twee jaar wegens betrokkenheid bij een omkoopschandaal nog maar net terug bij de nationale ploeg en groeide met zes doelpunten uit tot topscorer van het toernooi. Italië veroverde in de finale tegen West-Duitsland (3-1 zege) zijn derde wereldtitel.