De lijn tussen succes en mislukking is flinterdun

15/06/2010 11:45

De ontnuchtering kwam hoog in de lucht boven het Afrikaanse continent. De Hollanditis was de voorbij weken steeds dieper mijn systeem binnengekropen, gevoed door het dagelijks stijgende niveau op de trainingen van het Nederlands elftal.

Vanaf de dag dat Oranje de focus verlegde van fysieke opbouw naar tactische groei, waren met name de partijspelen een feestje voor het oog. Het vloeiende combinatiespel, het straffe vooruitverdedigen, de vlammen die van de persoonlijke duels spatten; met het niveau steeg ook de hoop op een onvergetelijk WK.

Zo subjectief durf ik best te zijn. Een mooi eindtoernooi van Oranje is goed voor het Nederlandse voetbal, voor dit tijdschrift en ook voor ons steeds verder verdeeld rakende land.

Jongens uit Hollandse steden en dorpen en roots in Suriname en Marokko en de Antillen die het gekrakeel van de volksmenners uit de Haagse politiek even overvleugelen, het zou een weldaad zijn.

Maar opeens, tien kilometer boven de Sahara, drong het door hoe flinterdun de lijn bij Oranje tussen succes en mislukking eigenlijk is. Een blik in het spelerscompartiment van het vliegtuig naar Johannesburg leerde hoe kwetsbaar de selectie van bondscoach Bert van Marwijk kan zijn.

Die lege stoel van Arjen Robben (foto), dat deed het hem. We hadden Robben eerder die dag uit De Arena zien strompelen en onderweg naar Zuid-Afrika was de somberheid binnen de selectie nog altijd niet verdreven.

Welke speler je tijdens de overstap op het Parijse vliegveld Charles de Gaulle ook sprak, zonder uitzondering begonnen ze uit zichzelf over de spierblessure van Robben. Van Marwijk heeft het de voorbije twee jaar regelmatig aangestipt, de broosheid van de breedte in zijn spelersgroep.

Van de internationale topspelers in de selectie kan hij er niet één missen tijdens het WK, daar kwam het telkens op neer.

De vinger op de zere plek noemen we dat. Robben zou zich later alsnog bij de groep voegen, maar de reacties binnen en buiten Oranje vertelden het verhaal van een collectief besef dat er weinig mis mag gaan als de torenhoge ambities waargemaakt moeten worden.

Ergens ter hoogte van Zambia volgde een tweede ontnuchtering. Lezend in het boek van Coen Verbraak – Kijken in de ziel van toptrainers – stuitte ik op een interview met Co Adriaanse. Verplichte kost op weg naar een eindtoernooi, de visie van Co.

Zes jaar geleden gaf Adriaanse in een geruchtmakend interview in VI haarfijn aan waarom Nederland onder leiding van bondscoach Dick Advocaat destijds nooit Europees kampioen kon worden in Portugal. 'Advocaat neemt geen risico’s en sluit het toeval uit', oordeel het Amsterdamse orakel. 'Dan zul je nooit kampioen worden.' Co kreeg gelijk.

In het boek van Verbraak blijkt Adriaanse er de laatste jaren niet positiever op te zijn geworden. Op de vraag of Nederland wereldkampioen wordt, antwoordt hij: 'Nee. Nooit. Daar zijn wij niet goed genoeg voor. Dat ligt aan de Nederlandse mentaliteit en aan het feit dat Nederland een klein landje is. Als je het WK haalt, is dat al een kampioenschap voor Nederland.'

Iets eerder in het interview zegt Adriaanse: 'Nederlanders zijn geen killers. Nederlanders zijn gezelschapsmensen die in een cafeetje gezellig een beetje willen lallen. Als het er echt op aankomt zijn wij te lief, te aardig. Dan wordt de spanning te groot of kunnen we niet zo lang van huis. Let maar eens op: hoe langer een toernooi duurt, hoe slechter wij worden.'

Met de neus op de feiten noemen we dat. Nou heeft Adriaanse natuurlijk lang niet altijd gelijk (al denkt hij daar zelf heel anders over). Maar de moraal van zijn verhaal kan geen kwaad, juist in de periode dat optimisme en realisme elkaar uit het oog dreigden te verliezen.


Simon Zwartkruis