Column - Cruijff is de koning van het schoolplein

04/04/2011 11:00

Danny Blind mag, omdat hij zo veel voor Ajax heeft betekend, in Almere gaan werken. Dat las ik vorige week in de maandagochtendcolumn van Johan Cruijff. Almere... Waar vogels dood uit de lucht vallen, waar het gras met tegenzin uit de grond komt. Almere, waar iedereen de trui van Albert Verlinde draagt. Je probeert het je voor te stellen: Danny Blind die zijn auto wegzet op een parkeerterrein naast de hoofdtribune van Almere City FC.

Danny speelt opeens de hoofdrol in een goedkope maffiafilm. Hij heeft een paar keer te weinig respect getoond en nu moet hij voor straf werken bij de club met de minst geile naam ter wereld. Almere City FC. Een club met de naam van een goedkoop warenhuis. Noem het dan meteen Schoenenreus FC. Arme Blind. De vernedering.

Je gunt het niemand, Almere, maar stiekem hoop ik dat Danny het een half jaar gaat proberen. Die bezoekerstaantallen moeten omhoog van driehonderd naar 350 mensen per wedstrijd. Er moeten modernere dingen op de menukaart. Dat kan niet meer, bij een professionele club, met een föhn 's ochtends tweehonderd tosti's ontdooien omdat de achterlijke kantinebaas alweer dronken voor de vriezer is gevonden. Als iemand dat kan, dan is het Danny Blind. Niemand kijkt professioneler onder zijn oogleden door. In de korte periode dat Blind leidinggevend actief was bij Sparta, zag je zijn grootste talent: kijken alsof je net een derde sublaag in de organisatie hebt ontdekt.

Voor de neutrale liefhebber van voetbal zijn het gouden tijden. Nooit eerder liet een club zich zo recht in de stinkende darmen kijken als Ajax. Een rottende tafel vol met vlees en wij kunnen er op ons gemak, met een kopje koffie in de hand, naar loeren. We zien allemaal dat Cruijff vecht als een wijf. Hij bijt, trekt aan haren en hij maait wild in de rondte met zijn armen, maar we zeggen niets. Cruijff is de koning van het schoolplein. Als hij knikt, dan weet je genoeg. Hij wil de helft van je broodtrommel.

Het is goed om de column van Johan Cruijff zo close mogelijk te readen. Je moet het benaderen als een Heilig Geschrift. Niets is wat het lijkt. In iedere zin zit een verborgen boodschap. Over twaalf eeuwen zullen geleerden de column van Cruijff pas echt kunnen duiden, maar laat ik een poging doen. Ik heb er een beetje talent voor, om de verborgen boodschap te herkennen. De roep van een wethouder van Den Haag om Matthijs van Nieuwkerk op de middenstip kaal te scheren kun je zien als een ludieke actie, maar plaats je het in een breder kader en neem je de hele rel rond het foute jodengezang van John van den Brom en Lex Immers erin mee, dan zie je opeens dat het een schitterende, emotionele verwijzing is naar het kaalscheren van moffenhoeren vlak na de Tweede Wereldoorlog.

De column. Wat zegt Cruijff nu eigenlijk? De openingszin luidt: Onder voetballers bestaat een erecode. Collega's met wie je samen de kleedkamer deelde, met wie je gewonnen en verloren hebt, die laat je in principe nooit vallen. Cruijff zegt hier eigenlijk: voetballers zijn aparte mensen. Zij hebben een erecode. Hij noemt er nu toevallig één, maar ik weet er nog wel een paar. Collega’s met wie je samen de kleedkamer deelde, met wie je gewonnen en verloren hebt, zijn in principe niet homoseksueel. Of: Collega's met wie je samen de kleedkamer deelde, met wie je gewonnen en verloren hebt, die zullen een leven lang naar jouw gelul moeten luisteren en alleen maar mogen knikken.

De kern van de zin zit natuurlijk in de woorden in principe. Dan weet je wel hoe laat het is. Als Johan Derksen volgende week hier aanbelt en me meldt dat in principe nooit wordt gedacht aan een andere columnist, dan weet ik genoeg. Die gaat een moppenpagina met Hans Kraay junior in zijn blad zetten.

De volgende belangrijke passage in de column luidt: Als ik dan hoor en lees dat volgens de directeur van Ajax wij Blind meteen op straat hadden willen zetten, dan ben ik verbijsterd. Waar wij de grootste moeite mee hebben, daar stapt hij dus zo overheen! Je moet denk ik in Cruijffs wereld verkeren om deze zin te kunnen begrijpen.

Cruijff stelt voor om Danny Blind te lozen. Niet van de ene op de andere dag, maar nog pijnlijker: een kwijnend bestaan aan de rand van het betaalde voetbal: Almere City FC. Niet Van den Boog maar juist Cruijff stapt zomaar over Blind heen. Niet Van den Boog schoffeert Danny Blind maar Cruijff zelf.

Het is een pijnlijke column. Ik schrijf het al jaren: niemand gaat genadelozer met mensen om dan Johan. Hij vernietigde met een terloops zinnetje in een interview het leven van Gerald Vanenburg. Hij treiterde ooit, samen met wat andere Ajacieden, Jan van Beveren en Willy van der Kuijlen uit het Nederlands elftal. Je bent Cruijff zijn huisvriend als je hem adoreert. Plaats je vraagtekens, dan kom je er niet meer in.

De slagschaduw van Cruijff is vernietigend. Marco van Basten, hij durfde als enige oud-Ajacied Cruijff tegen te spreken en kijk wat er met hem is gebeurd. Ik zag hem twee weken met een groene shawl om zijn nek tussen twee Portugese proleten staan. Een perkamenten kop. Een zak huid vol met verkalkte botten. Dat gebeurt er als je Cruijff weerstaat. Dan werk je opeens in het Saudi-Arabië van Europa.

Iedereen met een beetje verstand in zijn hoofd ziet wat Cruijff doet. Hij plaatst tergend langzaam een zwaard in Danny's hart en fluistert hem in het oor dat hij zo veel van hem houdt. Wij zien het allemaal, we kunnen het allemaal nalezen in zijn column. Cruijff is veranderd in wat hij ooit zo verachtte: een megalomane bestuurder, uit op de totale macht. Dat is misschien nog het ergst. Cruijff is een schakende en manipulerende strateeg geworden. Hij oefent bij Ajax, maar het doel is bekend: voorzitter worden van Barcelona. En ik weet wie dan zijn eerste trainer wordt.

Nico Dijkshoorn