Bertus Holkema en Pelé: een mooi stel

17/10/2011 11:00

Toen het bericht verscheen dat de Braziliaanse topclub Santos van plan was voor de strijd om de Wereldbeker weer een beroep te doen op Pelé (70), dacht de hele wereld aan een grap. Een grap, of hooguit de zoveelste goedbetaalde reclamestunt. Maar het was echt waar. De kampioen van Zuid-Amerika overwoog daadwerkelijk om straks in Japan een bejaarde het veld in te sturen, desnoods voor maar een paar minuten.

Al snel arriveerde toen bij het Braziliaanse management van Pelé een e-mail uit Nederland, met daarin de vraag hoe serieus de aangekondigde rentree precies moest worden genomen. Afzender was Bertus Holkema, een in Workum geboren Fries. Toen het antwoord kwam ('Als Pelé zichzelf fit genoeg acht, speelt hij mee') wist Bertus genoeg: hij zou binnenkort een vliegticket naar Japan boeken.

De terugkeer van Pelé op het veld: dát wilde hij voor geen goud missen. Twijfelen aan de fitheid van de gepensioneerde voetballer deed hij ook niet. Hij had Pelé onlangs nog piemelnaakt door een hotelkamer in München zien lopen. 'Geloof me maar', zei Bertus, 'die man is fit.'

Vroeger was Bertus Holkema keeper van beroep. Op oude elftalfoto's van Cambuur kun je hem tussen Foeke Booy en Oeki Hoekema zien staan: een boom van een kerel met een dikke snor en keepershandschoenen zo groot als vlindernetten. Mooie jaren waren het, maar een zware blessure aan zijn hand, opgelopen als doelman van Wacker Innsbruck, maakte abrupt aan alles een einde. Daarop sloot Bertus Holkema zich aan bij de commando's. Af en toe pakte hij ook zijn oude werk weer even op: portier.

Inmiddels is het lang geleden dat de oud-keeper in de uitgaansstraten van Sneek aan de deur stond. Hij stichtte in 1989 een succesvol beveiligingsbedrijf en maakte snel naam in de wereld van de internationale sterren. Hij begeleidde, beschermde en bemoederde iedereen: van Madonna, Mick Jagger en Sylvester Stallone, tot de leden van het Koninklijk Huis, de spelers van het Nederlands elftal en Diego Maradona zelf. Zo transformeerde de oud-keeper van Cambuur langzaam maar zeker in een nieuwe Bertus.

Op YouTube staat een filmpje van een Spaanse tv-zender over de nieuwe Bertus. Daarin zie je hem in actie in Londen. Hij is dan belast met de bewaking van Lionel Messi. Bij de dranghekken met handtekeningenjagers verdwijnt de kleine ster bijna in de schaduw van de grote Nederlander achter hem. Soms is het alsof ze samen stiekem gerepeteerd hebben. Lionel zet een stap, Bertus zet een stap. Lionel zet twee stappen, Bertus zet ook twee stappen. Zo gaan ze de meute af.

De service is all-in. Dat is goed te zien wanneer halverwege de signeersessie plotseling een muskiet op de duurbetaalde nek van Lionel Messi afzoemt. Zonder dat de ster er zelf erg in heeft, schiet zijn bodyguard hem dan te hulp, wappert driftig met zijn draaiboek en treedt na het afslaan van deze laffe aanval weer snel terug naar de achtergrond.

Even later begeleidt hij Messi naar een auto. De rechterarm ligt dan ter bescherming om de schouders van de ster, met zijn linkerarm houdt hij een opdringerige fotograaf op afstand. Dat gaat hem vrij moeiteloos af, want Bertus Holkema heeft de omvang van een zeecontainer, met als enige verschil dat hij iets minder gemakkelijk omver te duwen is dan een zeecontainer.

Het was in de zomer van 2006 dat Bertus Holkema alle dagen van de week doorbracht met Pelé, en dat anderhalve maand lang. Mastercard had hen tijdens het WK ingehuurd voor een publiciteitstour door Duitsland: de één als wandelende reclamezuil, de ander als zijn persoonlijke assistent. Alleen 's nachts waren ze een paar uur van elkaar gescheiden, voor de rest waren ze samen.

Holkema keek toe wanneer Pelé om acht uur 's ochtends aan zijn yoga begon en hij ging pas slapen als de ster dat om een uur of twee 's nachts zelf ook deed. Zo werden Bertus uit Workum en Edson uit Rio de Janeiro vanzelf vrienden. Toen ze na zes weken met een omhelzing afscheid van elkaar namen, hielden ze elkaar net iets langer vast dan strikt noodzakelijk was.

Bertus was dus zeker naar Japan gereisd om zijn vriend te zien spelen, maar het hoeft al niet meer. Pelé heeft inmiddels afgezegd. Hij achtte zichzelf toch te oud. 'Misschien kan ik nog wel de aftrap verrichten', zei de ster, die plotseling weer heel erg als een bejaarde klonk, maar ik vrees dat zelfs zijn trouwe vriend uit Workum daarvoor niet helemaal naar Tokio vliegt.

Michel van Egmond