Column - Niemand meer om je op te rapen

04/04/2011 13:00

Er was een tijd dat Emmanuel Adebayor zijn ogen maar hoefde te sluiten, of hij rook wéér de geur van kruit en bloed, hoorde het ratelen van de automatische machinegeweren en het gekerm van zijn gewonde teamgenoten. Meer dan een jaar had de spits van Real Madrid ervoor nodig om te verwerken wat hij meemaakte op die zwarte dag in januari vorig jaar, toen Angolese guerrillastrijders het toernooi om de Afrika Cup gebruikten om een aanslag te plegen op het nationale voetbalteam van Togo. In de hinderlaag waarin de spelersbus destijds aan flarden werd geschoten, vielen drie doden en nog veel meer gewonden. Vandaar dus dat Adebayor het nationale team tot voor kort meed als de pest. Te bang, te veel herinneringen. Maar dat is nu eindelijk voorbij. Vorige week zondag maakte hij zijn rentree tegen Malawi.

Kodjovi Obilale, destijds de reservekeeper van het team, ontbrak tegen Malawi. Hij zit het merendeel van de tijd in een rolstoel. Van alle gewonde spelers die de aanslag hebben overleefd, is hij er het ergst aan toe. Twee kogels drongen kort achter elkaar zijn onderrug binnen. Ze zorgden voor beschadigingen aan onder meer ruggengraat, lever, blaas en darmen. In een ziekenhuis in Zuid-Afrika vocht hij destijds voor zijn leven, terwijl in de kranten al berichten verschenen dat hij zou zijn overleden. Maar Obilale redde het. Ternauwernood, dat wel. Hij kan nog steeds niet zelfstandig lopen. De keeper heeft inmiddels zeven operaties achter de rug.

Tijdens de beschieting was Obilale een 25-jarige doelman van bijna 1 meter 90 en verdiende hij zijn brood als semiprof bij het bescheiden GSI Pontivy, een clubje in de al even bescheiden vierde divisie van Frankrijk. Maar nadat hij daar zwaargewond was teruggekeerd van zijn avontuur met de nationale ploeg, zat contractverlenging er niet meer in. Obilale is nu werkloos. Hij woont nog steeds in Frankrijk. Daar probeert hij met zijn vrouw en twee kinderen een nieuw bestaan op te bouwen, maar dat valt niet mee.

Het bedrag dat de FIFA naar hem heeft overgemaakt, is opgegaan aan ziekenhuis- en revalidatiekosten. De voetbalbond van Togo nam ook een deel van die medische kosten voor zijn rekening, maar daarna werd het stil. Van de Afrikaanse bond hoorde hij helemaal nooit iets. Dat laatste had van de werkloze keeper een verbitterd man gemaakt. 'Het zijn mensen zonder hart', zei Obilale tegen BBC Worldservice, gevraagd naar de organisatoren van het toernooi dat hem bijna het leven had gekost. 'Het enige waar zij aan denken, is aan het tellen van hun geld.'

Sinds de aanslag leeft de doelman van een uitkering, aangevuld met giften. Maar het merendeel van de voetbalwereld is hem vergeten. Gelukkig staat zijn beroemde teamgenoot Emmanuel Adebayor hem nog wel bij. De spits van Real Madrid verdient naar verluidt het ordinaire bedrag van 140 duizend euro per week en soms geeft hij daarvan een klein deel aan zijn onfortuinlijke ploeggenoot.

In het radio-interview zei Obilale dat hij vaak niet kan slapen van de pijn. Ook huilt hij soms 's nachts in bed van frustratie. 'Als mijn naam Samuel Eto’o was of Didier Drogba, dan zou dit zo niet gebeurd zijn. We schoppen allemaal tegen dezelfde bal. Hij zou voor iedereen gelijk moeten zijn', vond de doelman. Maar zo werkt het niet. Twee schoten in de rug hebben van hem weer een gewone sterveling gemaakt. Dat bleek afgelopen week.

Terwijl Adebadyor zich onder grote belangstelling opmaakte voor zijn rentree in de nationale ploeg, dacht Kodjovi Obilale eraan een computercursus te gaan volgen. De keeper werd er allemaal niet vrolijker van. 'Niemand weet wat mijn plannen voor de toekomst zijn. Niemand vraagt er ook naar. Ik moet alles zelf doen. Daarom zeg ik: de voetballerij is een verrotte wereld. Ik realiseer me nu dat mensen waardeloos zijn. We zijn niets. We zijn als gras. De dag dat je iets overkomt of begint weg te kwijnen, dan word je als droog gras: onbruikbaar voor iedereen.'

In Togo werd dit jaar het bloedbad van 8 januari herdacht. In een kerk in de hoofdstad Lomé voltrok zich een uitgebreide mis. Obibale was er niet bij. Volgens hem had de voetbalbond hem nooit uitgenodigd. Vergeten. Het verbaasde de aangeslagen oud-doelman niet eens meer. 'Wanneer je twee benen hebt, rent iedereen achter je aan', zei hij somber. 'Tot de dag dat je valt. Dan is er niemand meer om je op te rapen.'

Michel van Egmond