Het wordt een gedenkwaardige zomer

28/06/2010 09:00

Oranje is een oase van rust in Zuid-Afrika. In Frankrijk is de wanprestatie van het nationale elftal, het wegsturen van Nicolas Anelka en de martelgang van bondscoach Raymond Domenech zo hard aangekomen, dat zelfs president Nicolas Sarkozy zich met de beschamende aftocht van zijn boegbeelden bemoeit.

In Engeland staat de overbetaalde bondscoach Fabio Capello ter discussie en branden de gehate tabloids de sterspelers Wayne Rooney en John Terry af. De Argentijnse bondscoach Diego Maradona acteert tijdens persconferenties een onbeschaafde vlerk, Nigeriaanse spelers worden met de dood bedreigd en niemand weet of er daadwerkelijk vier spelers van Noord-Korea zoek zijn.

Intussen roept de voormalige sterspeler van Kameroen, Roger Milla, dat de huidige vedette Samuel Eto’o tijdens het WK niets aan het nationale elftal toevoegde. Tussen al deze prestigestrijdjes en mediarellen door bracht de Oranje-selectie ontspannen een bezoek aan Robbeneiland en de cel waar Nelson Mandela gevangen zat.

De sfeer binnen de selectie is ongekend goed, nog nooit zag ik een spelersgroep zo eensgezind naar het ultieme doel streven. Dat zegt veel over de instelling van de spelers, maar het is tevens de verdienste van bondscoach Bert van Marwijk. Sinds zijn komst is Oranje een harmonieus gezelschap.

Zijn beslissingen worden als logisch ervaren, waardoor zelfs teleurgestelde spelers niet gefrustreerd raken. De resultaten zijn beter dan ooit tevoren en voor het eerst in onze WK-historie wordt Oranje niet geteisterd door intriges.

Vier jaar geleden demonstreerde Marco van Basten dat leidinggeven je niet komt aanwaaien. Dat leer je met vallen en opstaan. Met schade en schande word je wijs en doe je levenservaring op.

Dat geldt voor iedereen, het was een pijnlijke fout van de KNVB en van de onervaren bondscoach dat hij die begrijpelijke fouten bij onze nationale trots mocht maken.
De door Van Basten afgeserveerde Mark van Bommel neemt alsnog genadeloos revanche en de onsmakelijke afrekening met Ruud van Nistelrooy was onnodig en onverstandig.

In 1998 struikelde de fantastische generatie internationals, met Dennis Bergkamp, Phillip Cocu, Edwin van der Sar, Jaap Stam en Frank de Boer over een strafschoppenserie en in 1994 koos de KNVB vlak voor de aanvang van het toernooi voor Dick Advocaat, terwijl iedereen op Johan Cruijff rekende.

Dat betekende een herhaling van de soap die in 1990 werd opgevoerd. De spelers, de publieke opinie en de media waren voor de aanstelling van Cruijff, maar geheel onverwacht werd Leo Beenhakker aangesteld die geen moment grip op de spelers kreeg, waardoor de selectie die twee jaar eerder nog Europees kampioen werd een pijnlijke afgang beleefde in Italië.

Achter de schermen speelde de heilig verklaarde Rinus Michels een dubieuze rol. Michels gunde Cruijf het succes niet. Nadat De Generaal de Europese titel had behaald, was hij bang dat zijn voormalige pupil met dezelfde groep spelers wereldkampioen zou worden. Daarom schoof hij als KNVB-official Beenhakker naar voren en kreeg Cruijff volkomen ten onrechte de hoon van het volk over zich heen.

Vier jaar later herhaalde Michels die achterbakse streek nog eens, gesteund door bobo Karel Jansen, die zich rancuneus gedroeg na een serie aanvaringen met Cor Coster, de schoonvader van Cruijff. Ondanks het feit dat Cruijff vanaf dat moment, heel onrechtvaardig, als een lafaard werd afgeschilderd, heeft hij nooit de werkelijke gang van zaken geopenbaard.

Michels heeft wel degelijk een rol van betekenis gespeeld in de historie van het nationale voetbal, maar gedreven door zijn egocentrische karakter en blinde jaloezie liquideerde hij de man die in staat was het succes van 1988 te overtreffen.

In 1978 leverde Oranje een indrukwekkende prestatie door in Argentinië de finale te bereiken, terwijl de twee beste spelers, Johan Cruijff en Willem van Hanegem er niet bij waren. Bondscoach Ernst Happel vroeg zich voor het WK hardop af of Van Hanegem nog wel goed genoeg was, hetgeen voor De Kromme een reden was om af te haken.

Vervolgens had er in Argentinië een structurele machtstrijd plaats tussen Happel en zijn rechterhand Jan Zwartkruis.

Ook in 1974 was Nederland dicht bij de eerste wereldtitel. Oranje stal de show met oogstrelend voetbal. Cruijff en Van Hanegem waren bezienswaardigheden, maar voor de finale tegen West-Duitsland zorgde de boulevardkrant Bild met smeuïge verhalen over een verzonnen orgie in het zwembad van het spelershotel voor onrust in het Nederlandse kamp, waardoor de spelers plotseling problemen kregen met het thuisfront en tijdens de finale matig presteerden.

Zelfs in 1934, toen Nederland debuteerde op het WK, ging Oranje ten onder aan interne rellen. Bondscoach Bob Glendenning werd destijds nog overheerst door een Keuze Commissie, onder leiding van voorzitter Henk Herberts en de dominante bobo Karel Lotsy, gespecialiseerd in lachwekkende donderspeeches. Feyenoord-doelman Adri van Male was de opvolger van routinier Gejus van der Meulen. Leo Halle was het aanstormende talent, terwijl de invloedrijke Amsterdamse kranten Ajax-doelman Gerrit Keizer, die in Engeland voor Millwall, Arsenal, Charlton Athletic en Queens Park Rangers speelde, in Oranje probeerden te schrijven.

Voor de beslissende WK-wedstrijd op 27 mei 1934 in Milaan stelde de Keuze Commissie, heel verrassend, Van der Meulen weer op. En dat werd geen succes, want na een 3-2 nederlaag tegen Zwitserland kon Nederland meteen weer naar huis.

Met doelman Van der Meulen liep het overigens ook niet goed af. Na de oorlog werd hij door zijn club HFC geroyeerd en in 1947 legde het Bijzonder Gerechtshof in Amsterdam hem een gevangenisstraf op.

De doelman trad tijdens de oorlog als arts in dienst bij de Waffen SS en er hing in zijn praktijk in Haarlem een bordje dat hij Joodse patiënten niet behandelde. Lotsy, die ook een dubieus oorlogsverleden heeft, liet Van Male vervangen door Van der Meulen omdat de Feyenoord-doelman een socialist was, in de ogen van de officials was hij te rood, te links.

Op 1 mei liep de doelman met een rood vaandel mee in de optocht door Rotterdam, hij las socialistische kranten en was lid van de VARA. Van Male had ook een scherp verstand en veroverde een hoge positie bij de Belastingdienst in Rotterdam. Hoewel hij de beste doelman van Nederland was, gaven Herberts en Lotsy de voorkeur aan hun goede vriend Van der Meulen.

De partijdige officials wekten de indruk dat de spelers op de terugkeer van Van der Meulen hadden aangedrongen. De legendarische journalist Ad van Emmenes, die in Italië Oranje op de voet volgde, sprak dat tegen. Hij wist dat Van Male en Halle goede vrienden waren en dat de sfeer in de groep perfect was, totdat Van der Meulen vlak voor de wedstrijd arriveerde.

Als enige international nam hij zijn vrouw mee. De andere spelers vonden dat belachelijk en zijn kille ontvangst had het karakter van een demonstratie. De spelers hadden zo’n hekel aan Van der Meulen dat het echtpaar voortdurend werd gepest.

Omdat een speler na een vorige interland geslachtsziekte had opgelopen, schreef teamarts Van Dam tijdens het WK een drankje voor om de seksuele prikkels te temperen. De internationals lieten in aanwezigheid van mevrouw Van der Meulen weten, dat ze dat medicijn alleen zouden innemen indien doelman Van der Meulen het ook innam.

Tot op heden werden alle WK’s waaraan Nederland deelnam ontsierd door incidenten die vaak zinloos waren en de resultaten niet ten goede kwamen. Dankzij bondscoach Bert van Marwijk, zijn assistenten Frank de Boer en Phillip Cocu en een unieke verzameling begenadigde voetballers is het klimaat dusdanig, dat het wel eens een gedenkwaardige zomer kan worden.

Johan Derksen