Wesley Sneijder, het nationale jeugdidool

21/06/2010 09:45

We gaan terug in de tijd, naar 1954. Het is lang geleden, maar ik herinner me die periode nog als de dag van gisteren. In die tijd was het streng verboden met kinderen van voormalige NSB'ers om te gaan. Mensen die in de oorlog fout waren geweest, werden in het sociale leven genegeerd.

De ouderen spraken schande van de muziek die overwaaide uit Amerika. Bill Haley and his Comets met Rock around the clock, Elvis Presley met That's all right en Ray Charles met I got a woman. De zwijgende en bijzonder burgerlijke meerderheid van Nederland maakte zich ernstig zorgen. De rock-’n-roll werd gezien als een verderfelijk gif voor de opgroeiende jeugd.

De jongens hadden plotseling een vetkuif, de meisjes droegen pettycoats. De generatiekloof was in één klap onoverbrugbaar; ouders, grootouders, ooms en tantes begrepen er niets van. Maar het kon nog erger.

Tijdens het WK in Zwitserland werd het door iedere oprechte vaderlander gehate West-Duitsland wereldkampioen door op 4 juli in Bern de schier onoverwinnelijke Hongaren, met doelman Grosics, stopper Lorant, de geniale linkspoot Puskás en de technische virtuozen Czibor, Kocsis en Hidegkuti met 3-2 te verslaan.

Als kind ontging mij de oorsprong van de haat jegens Duitsers en ik begreep ook al niet waarom die heerlijke muziek werd beschouwd als een gevaar voor de samenleving. Voor een opgroeiende jongen waren het boeiende tijden. Het maakte allemaal zó'n indruk op me, dat ik alles nog op mijn netvlies heb staan.

Ik ging ’s middags niet naar de bioscoop voor Doris Day, Rock Hudson of John Wayne, maar voor het Polygoon Journaal. Televisie was er nog niet, maar in het Polygoon Journaal zaten beelden van de WK-finale. Rechtsbuiten Rahn, linksbuiten Schäfer en de gebroeders Walter waren weliswaar Duitsers, maar in mijn ogen tevens helden.

Ik realiseer me dat er nu opnieuw een jeugdige generatie voor het eerst kennismaakt met het fenomeen WK. ING peilde de Oranje-koorts onder Nederlandse kinderen tussen acht en twaalf jaar. Bij deze leeftijdsgroep, die gelukkig weer Duitsers aardig mag vinden, blijkt een overweldigende belangstelling voor het evenement te bestaan.

Ruim tachtig procent van de jongens noemt zich voetbalfan, terwijl de helft van de meisjes het WK volgt. De hedendaagse sterspelers blijken wel degelijk een voorbeeldfunctie te hebben, want als het om hun toekomstige beroep gaat, dromen vooral jongens van een carrière als profvoetballer, terwijl de meisjes de voorkeur eraan geven als popster door het leven te gaan.

Wesley Sneijder, Klaas-Jan Huntelaar en Dirk Kuijt zijn de idolen van de hedendaagse jeugd. Zij vormen de absolute topdrie bij zowel de jongens als de meisjes. De overgrote meerderheid van de kinderen volgt de WK-wedstrijden van Oranje thuis op de televisie.

Jongens die dromen van een voetbalcarrière hunkeren vooral naar status en geld. Bijna acht op de tien kinderen denkt dat een beroemde speler meer verdient dan de minister-president. Voor kinderen blijkt het overigens moeilijk in te schatten hoeveel een voetballer daadwerkelijk verdient.

Ze denken dat zijn inkomen 144 duizend euro per jaar bedraagt, terwijl het gemiddelde salaris van spelers in Nederland al 350 duizend euro is en de toppers bij buitenlandse clubs miljoenen verdienen. De Argentijnse ster Lionel Messi verdient, inclusief reclame-inkosten, 33 miljoen euro per jaar, terwijl Oranje-middenvelder Nigel de Jong volgens het ING-onderzoek bij Manchester City acht miljoen opstrijkt.

De jeugd staat positief in het leven, want de helft verwacht dat Nederland wereldkampioen wordt in Zuid-Afrika. Indien de ploeg de finale bereikt, hopen de jongens en meisjes dat Duitsland de tegenstander wordt.

Bij kinderen zijn de acties in supermarkten razend populair. Tijdens het WK ontstaat er een levendige ruilhandel in gadgets. Ruim een derde van alle jongens en meisjes dringt er bij hun ouders op aan speciale Oranje-attributen te kopen. De speeltjes en fanartikelen met creatieve namen als Sparky's, Gogo's, Beesies, Bungels, WK-handjes, Juichbandjes en WK-slingers worden inmiddels op Marktplaats voor woekerprijzen verhandeld.

Opvallend is overigens dat Wesley Sneijder enorm geliefd is, onder zowel jongens als meisjes en in alle provincies. In Limburg, Noord-Brabant en Zeeland scoort Ibrahim Afellay goed en zijn Ruud van Nistelrooy, ondanks zijn afwezigheid, en Klaas-Jan Huntelaar populair. Dirk Kuijt scoort vooral in Noord- en Zuid-Holland, terwijl Arjen Robben een tieneridool is in het noorden.

Vrouwen- en meisjesvoetbal is de snelst groeiende sport in Nederland. Op dit moment zijn 107.000 vrouwen en meisjes lid van een voetbalclub. Onder de vlag van de KNVB spelen 535.000 jongens en 69.000 meisjes in competitieverband. Allochtone meisjes zijn nog ondervertegenwoordigd.

Intussen richt de KNVB zich met het project meisjesvoetbal speciaal op het opzetten en promoten van voetbal voor deze categorie. Ouders hebben overigens geen boodschap aan de ambities van hun opgroeiende kroost. Zij geven de voorkeur aan het afronden van een studie en een degelijke baan.

Slechts dertien procent van de vaders en moeders droomt, evenals hun kinderen, van een carrière als profvoetballer.Opvallend is dat dit beroep in Zuid-Amerika wél serieus wordt genomen en hoger staat aangeschreven dan in de rest van de wereld.

Als een jeugdig talent goed genoeg is, dan is het ook oud genoeg. De Deense Ajacied Christian Eriksen was bij de start van het WK achttien jaar en 177 dagen. Ook Vincent Aboubakar en Joel Matip van Kameroen, de Zwitser Xherdan Shakiri en de voor Nieuw-Zeeland uitkomende Chris Wood zijn pas achttien.

De voormalige Manchester United-speler Norman Whiteside was in 1982 in Spanje de jongste WK-debutant, met zeventien jaar en 41 dagen. De beroemde Braziliaan Pelé is nog steeds de jongste doelpuntenmaker tijdens een eindronde. Hij was zeventien jaar en 239 dagen toen hij voor het eerst scoorde tijdens het WK van 1958 in Zweden.

Dromen zijn niet altijd bedrog. Voor jeugdige voetballers zijn er ongekende mogelijkheden in Nederland. De scouts van Eredivisieclubs concentreren zich in toenemende mate op talent van eigen bodem. De teams uit de Jupiler League zoeken voortdurend naar talent en daar komen de clubs uit de nieuwe Topklasse vanaf dit seizoen nog bij.

Doordat een goede instelling minstens zo belangrijk is als aanleg, liggen er ook voor de middelmatig getalenteerden volop kansen. Jonge voetballers die niet goed genoeg zijn voor de vaderlandse top, kunnen via de amateurs hun maatschappelijke carrière positief beïnvloeden en daarnaast veel plezier beleven aan hun hobby.

De meeste amateurverenigingen voeren een ambitieus en prestatief beleid. Meestal wordt daaraan vormgegeven door een goed georganiseerde businessclub. Voor jonge mensen biedt zo’n lokaal netwerk veel mogelijkheden.

Omdat een jonge speler aantrekkelijk is voor een club, zijn veel invloedrijke personen en werkgevers rond zo’n vereniging gaarne bereid hem een baan aan te bieden of een kans te geven die een leeftijdsgenoot, die géén begenadigd voetballer is, niet krijgt. Voetbal is dan ook veel méér dan een leuke vrijetijdsbesteding.

Het is, op welk niveau dan ook, voor jonge mensen een opstap naar een succesvolle maatschappelijke carrière. Bij de amateurs zal er van glamour en veel geld verdienen nauwelijks sprake zijn, maar presteren bij een kleine club kan het leven van een jonge speler ingrijpend veranderen. En iedere voetballer heeft het volste recht daarvan gepast te profiteren.

Johan Derksen