Oranje-supporter vogelvrij in Zuid-Afrika

29/03/2010 10:45

We hebben als Nederlanders een reputatie opgebouwd. We gedragen ons het hele jaar vrij burgerlijk, maar zodra Oranje aan de weg timmert tijdens een WK komt de verkleedkist van zolder en leven we plotseling in de olé-olé-cultuur.

Gehuld in clowneske outfits lopen we massaal de marathon in polonaise, pleinen veranderen in een uitbundig feestvierende Oranje-zee. Ik heb er niets op aan te merken, want het zijn bijna allemaal abonnees en deze supporters geven altijd het goede voorbeeld door niets te vernielen.

Evenals de Ieren en de Denen hebben de Oranje-supporters een positieve uitstraling en staan ze garant voor Holland-promotion. Normaal gesproken zijn de kaarten en reizen niet aan te slepen, maar de doorsnee supporter blijkt toch wat huiverig om naar Zuid-Afrika af te reizen.

Het is ver en prijzig, maar het heeft vooral te maken met de veiligheid. De reisorganisaties, die massaal reizen inkochten, zijn in paniek en geven forse kortingen en de verantwoordelijke KNVB-official Gijs de Jong – sinds 1 januari 2010 is hij manager competitiezaken, daarvoor had hij veiligheidszaken in zijn portefeuille – speelt met vuur door de situatie ietwat te bagatelliseren.

Tijdens een bijeenkomst van alle deelnemende landen op het FIFA-kantoor in Zürich werd hem verteld, dat de Zuid-Afrikaanse politie verzekerd heeft, dat de veiligheidsmaatregelen naar een nooit eerder vertoond niveau worden opgeschroefd. Veiligheidscoördinator De Jong voegt er nog aan toe, dat er jaarlijks 100.000 toeristen uit Nederland Zuid-Afrika bezoeken.

Volgens hem kunnen ze daar met al die extra veiligheidsmaatregelen die 20.000 supporters dan ook wel aan. En de Zuid-Afrikaanse regering heeft toegezegd dat de veiligheid van de spelers, officials en supporters wordt gegarandeerd, waarvan akte.

Ik hoop dat het allemaal klopt, want het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie publiceerde een rapport van dr. Johan Burger, als senior onderzoeker verbonden aan het Instituut voor Veiligheid Studies in Pretoria. Dr. Burger komt tot een geheel andere conclusie.

Hij is van mening, dat een groot internationaal evenement als het WK de ideale gelegenheid biedt voor het plegen van misdrijven, terwijl Zuid-Afrika tijdens het toernooi ook een aantrekkelijk doelwit is voor terroristische aanslagen. Ondanks een indrukwekkend veiligheidsplan boezemt het onvermogen van de politie in Zuid-Afrika tot het terugdringen van de misdaad, niet veel vertrouwen in dat zij wél in staat zal zijn een effectieve veiligheidssituatie te bieden tijdens het WK.

De supporters lijken dergelijke informatie erg serieus te nemen, want de kaartverkoop verloopt uitermate teleurstellend en er zijn weinig aanmeldingen voor de Oranjecampings. De meeste verkochte kaarten zijn voor sponsors en bobo’s. Tot op heden hebben ruim tweeduizend supporters een kaart besteld.

De Supportersclub Oranje hoopt nu dat de zestigduizend in Zuid-Afrika wonende landgenoten ons nationale elftal zullen steunen en voor de broodnodige Oranje-koorts gaan zorgen. Van massale feesten zal geen sprake zijn, daarom wordt er gedacht aan kleinschalige bijeenkomsten rond de groepswedstrijden tegen Denemarken, Kameroen en Japan.

Er worden nu Oranje-pleintjes ingericht. De KNVB liet weten dat ze in Zeist rekenen op vijfduizend Oranje-fans tijdens de groepswedstrijden.

Alle mooie toezeggingen worden door veel Zuid-Afrikanen met de nodige scepsis bekeken. De mensen hebben dagelijks te maken met de gevolgen van het evidente onvermogen van de politie om het misdaadcijfer terug te dringen, en dan vooral het aantal geweldsdelicten.

De bevolking maakt zich zorgen, doordat na een gestage daling gedurende vijf achtereenvolgende jaren de criminaliteit in 2009 weer is gestegen. Een specifieke zorg daarbij is de voortdurende stijging van overvallen op woningen, bedrijven en automobilisten. De overvallen op woningen zijn in alle negen provincies gestegen, in zeven provincies nam het aantal overvallen op argeloze automobilisten toe.

Het aantal moorden in Zuid-Afrika is nog steeds onthutsend. De verwachting is dat het nog tien tot twaalf jaar duurt om het gemiddelde mondiale moordcijfer te bereiken. Een belangrijke nuance is wel, dat bij de meeste moorden de moordenaar en het slachtoffer elkaar kennen.

De meest opvallende toenames zijn te zien in de categorie overvallen met geweldpleging. In tegenstelling tot moord, blijft het aantal overvallen met geweldpleging steken tussen de 200 en 300 per 100.000 inwoners. Opvallend is, dat je thuis en op je werk niet veilig bent, maar als automobilist ben je helemaal vogelvrij. Tijdens de nachtelijke uren op stille wegen rijden is vragen om problemen.

In Zuid-Afrika bestaat het grootste deel van de criminaliteit uit straatovervallen met geweldpleging en deze vormen potentieel de grootste misdaadbedreiging voor de bezoekers van het WK. Het is duidelijk, dat een dergelijke evenement onvermijdelijk de aandacht trekt van criminelen, zowel uit Zuid-Afrika als uit andere landen.

Wat betreft straatovervallen is het belangrijk om erop te wijzen, dat er bij ruim de helft van deze overvallen een vuurwapen aan te pas kwam, in andere gevallen werd er met een mes gedreigd. Tijdens die overvallen waren de criminelen uit op mobile telefoons, geld, creditcards en identiteitsbewijzen.

Het Zuid-Afrikaanse publiek maakt zich vooral zorgen dat de aandacht voor het WK nog meer politieagenten van hun gewone werk zal afhouden, waardoor zij nog erger aan misdaad wordt blootgesteld. Dr. Burger adviseert Oranje-supporters zich niet als toeristen te gedragen.

Draag dure spullen en persoonlijke bezittingen niet zichtbaar, tenzij je in een groep bent, zodat het getal van de groep bescherming biedt. Verder adviseert hij om in het hotel, pension of op de camping te vragen welke gebieden je beter kunt vermijden.

De Zuid-Afrikaanse politie neemt de veiligheidsoperatie zeer serieus. De politie wordt tijdens het toernooi in de rug gedekt door het leger, de inlichtingendiensten en de rampenbestrijding. Tijdens de WK zullen er 193.000 politieagenten op de loonlijst staan, terwijl er ook nog 50.000 leden van particuliere beveiligingsdiensten worden ingezet.

Er is geavanceerde apparatuur gekocht, zoals mobiele commandoposten, waterkanonnen, helikopters, apparatuur voor de explosievenopruimingsdienst en beeldsystemen via de satellieten. Tevens wordt er nauw samengewerkt met de politie uit de deelnemende landen.

Intussen heeft Frans Cronje van het Zuid-Afrikaans Instituut voor Rassenverhoudingen ervoor gewaarschuwd, dat er rekening mee moet worden gehouden dat groeperingen als Al-Qaida de WK als platform kunnen gebruiken om een zware slag aan een westers doel in Zuid-Afrika toe te brengen.

Volgens Hussein Solomon van de afdeling Politieke Wetenschappen van de Universiteit van Pretoria, zijn er verontrustende aanwijzingen dat er in Botswana al leden van Al-Qaida voorbereidingen treffen voor aanslagen tijdens de WK.

Misschien kunt u toch beter uw Oranje-feest in Nederland vieren. Ik garandeer u wekelijks een boeiend voetbalblad met relevante achtergrondinformatie en iedere avond bij RTL7 twee uitzendingen van Voetbal International met actueel nieuws.


Johan Derksen