'Oranje afhankelijk van vier prima donna's'

08/03/2010 09:15

Het voetbal in de Eredivisie moet van een bedroevend niveau zijn. Bondscoach Bert van Marwijk is geen man van stoere oneliners. Hij beseft dat hij zijn woorden moet wegen, maar zelfs hij maakt zich ernstig zorgen, doordat hij het niveau ziet afglijden.

Onze trotse topclubs Ajax, PSV en FC Twente werden afgelopen donderdag uitgeschakeld in de tweede ronde van de Europa League, waardoor Nederland vanaf het seizoen 2011/12 nog slechts drie in plaats van vier clubs mag inschrijven voor dat toernooi. Het gat met de Europese top is niet meer te overbruggen.

Televisiekijkers die op een willekeurig moment overschakelen van Eredivisie Live naar Sport1, constateren een schrijnend verschil in kwaliteit; technisch, tactisch en fysiek. Dat is snel gegaan en heeft alles te maken met de financiële mogelijkheden in Spanje, Italië, Duitsland en Engeland. Het treurige is dat Nederland die achterstand ook niet meer herstelt.

We zullen creatief moeten zijn, de clubs moeten de jeugdopleiding weer serieus aanpakken. De koopzieke technisch directeur behoort voorgoed tot het verleden. Van Marwijk acteert nog enige verbazing, doordat hij in 2002 als clubtrainer de UEFA Cup nog won met Feyenoord, maar die onverwachte hoofdprijs had hij te danken aan de specialiteit van Pierre van Hooijdonk, die uit bijna elke vrije trap scoorde.

Daarom moeten we vooral hopen dat Onze-Lieve-Heer wat talent in ons land dropt. En tot op heden hebben we niets te klagen, want Oranje beschikt over vier extreme talenten, technisch begaafde voetballers die bij buitenlandse topclubs onder druk hebben leren presteren en stuk voor stuk een wedstrijd kunnen beslissen.

Indien Arjen Robben, Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart en Robin van Persie komende zomer fit en in vorm zijn, kan Oranje tijdens het WK een verrassend resultaat boeken.

De bondscoach valt overigens niet te benijden. Hij reist met een vliegtuig vol sterren naar Zuid-Afrika. Gewone jongens die eerder miljonair waren dan volwassen en daar gaat de een wat verstandiger mee om dan de ander. Ze zijn allemaal verwend, zijn met geld niet meer te motiveren en hebben een groot en gevoelig ego.

Alleen een gelouterde amateurpsycholoog houdt deze kikkers in de kruiwagen, maar dat kwetsbare ego is meteen het ultieme instrument om de heren te inspireren. Ze zijn trots en eerzuchtig, willen allemaal een prijs winnen en status vergaren. Elk WK is het podium om geschiedenis te schrijven.

En die obsessie leeft bij alle potentiële Oranje-kandidaten. De paniek was de afgelopen weken ongekend groot. Khalid Boulahrouz komt bij VfB Stuttgart nauwelijks aan voetballen toe en wilde zelfs gratis voor Ajax uitkomen, als hij zich maar in de kijker kon spelen. Jan Vennegoor of Hesselink hoopt bij Hull City wanhopig een rol als breekijzer in het Nederlands elftal af te dwingen.

Ryan Babel probeerde een breuk met Liverpool te forceren, omdat hij wedstrijdritme nodig had om voor de selectie in aanmerking te komen, Edson Braafheid vluchtte van Bayern München naar Celtic voor een basisplaats en Klaas-Jan Huntelaar was wanhopig op zoek naar een club die zijn salaris wilde overnemen en hem tevens de gelegenheid gaf uit te groeien tot topscorer.

Die club diende zich niet aan, waardoor hij zich bij AC Milan moet bewijzen. Mario Melchiot kijkt voor elke thuiswedstrijd van Wigan Athletic hoopvol naar het ereterras of Van Marwijk er zit, André Ooijer begrijpt niet waarom PSV-trainer Fred Rutten hem een mooi afscheid ontneemt, terwijl Edwin van der Sar voor duidelijkheid zorgde door nogmaals te herhalen dat hij sowieso niet meegaat naar het WK.

En dan vergeet ik dat peloton spelers dat tegen beter weten in hoopt op een uitnodiging van de bondscoach, maar die hoop schaamteloos dropt in de media. Niet geremd door enige zelfkennis denken opvallend veel voetballers aanspraak te kunnen maken op Oranje.

Het vervelende voor al die ambitieuze voetballers is dat het eigenlijk niet zo veel uitmaakt wie er op het veld staat. Spelers uit grote buitenlandse competities genieten de voorkeur, doordat ze wekelijks met serieuze tegenstand worden geconfronteerd. Het succes van Oranje is volledig afhankelijk van de vier prima donna’s.

De anderen moeten het vuile werk voor de vedetten opknappen, fysieke kracht inbrengen en Robben, Sneijder, Van der Vaart en Van Persie optimaal laten functioneren. Ik hoop niet dat Van Marwijk straks met trendy trainersjargon komt over vier uitstekende voetballers die niet samen in één elftal kunnen spelen. Meestal voegt een coach daar nog aan toe dat hij het sterkste elftal kiest en dat hoeven niet de beste spelers te zijn.

Tja, ik kan al die verhalen intussen dromen. Onze bondscoach zou de rest van zijn leven ongeloofwaardig zijn indien hij geen gebruik zou maken van de vier sterspelers, op wie al zijn collega’s in Zuid-Afrika jaloers zijn. Van Marwijk moet de vier sterspelers het volledige vertrouwen geven en zijn elftal aanvullen met zeven nuttige en functionele figuranten die zichzelf kunnen wegcijferen in het belang van het resultaat.

De doelman is geen probleem. Henk Timmer ziet eindelijk in dat het doek is gevallen, Piet Velthuizen en Michel Vorm zijn er nog niet aan toe, maar Maarten Stekelenburg is een waardig opvolger van Van der Sar.

Voor alle zekerheid moet Sander Boschker mee, want bij een blessure van Stekelenburg is het onverantwoord een beroep te doen op de nerveuze Velthuizen of de onzekere Vorm, die vorig jaar in en tegen Schotland overigens foutloos keepte. Gregory van der Wiel lijkt een vaste keus als rechtsback en de routine van Giovanni van Bronckhorst maakt van hem een bruikbare línksback.

In het centrum dienen John Heitinga en Joris Mathijsen de voorkeur te krijgen. Ron Vlaar heeft zijn selectie afgedwongen met goede prestaties, maar wel in de Eredivisie. Heitinga en Mathijsen duelleren wekelijks met de beste aanvallers ter wereld.

Op het middenveld moeten Mark van Bommel en Nigel de Jong voor het evenwicht zorgen, terwijl Klaas-Jan Huntelaar en Dirk Kuijt betrouwbare spitsen zijn. Huntelaar scoort altijd en op Kuijt kun je als trainer altijd rekenen. Ruiud van Nistelrooy staat voor een onmogelijke opgave. Zijn blessureleed en leeftijd blokkeren een terugkeer in Oranje. Hij probeert zijn comeback te forceren, waardoor hij voortdurend zal worden gekweld door spierblessures.

Voor uitstekende middenvelders als Stijn Schaars, Theo Janssen, Demy de Zeeuw en Orlando Engelaar is de aanwezigheid van de vier sterspelers frustrerend, want zij zullen weinig aan voetballen toekomen. Hetzelfde geldt voor Ibrahim Afellay; een begenadigd talent, maar wel tegen Willem II, RKC Waalwijk en ADO Den Haag. Op topniveau heeft hij nog nooit iets kunnen laten zien.

Hun aanwezigheid is wel een luxeprobleem voor de bondscoach, want als een bepalende speler wegvalt, beschikt Oranje over kwalitatief goede vervangers.

De komende weken zal Van Marwijk de ideale posities moeten zoeken voor Robben, Sneijder, Van der Vaart en Van Persie en de andere plaatsen invullen met spelers die iets toevoegen aan het elftal. Met het clubvoetbal speelt Nederland geen rol van betekenis meer in Europa, maar het nationale elftal kan evenals in 1974 en 1988 een sensatie worden. Ik heb er wel vertrouwen in.

Johan Derksen