'Wijze mannen, werkgroepen en rapporten'

22/02/2010 09:20

Gedurende al mijn jaren in de voetballerij heb ik al de nodige werkgroepen zien ontstaan, die steeds weer een nieuw rapport toevoegden aan de indrukwekkende stapel in mijn kast. Zogenoemde wijze mannen buigen zich over een ernstig probleem, dat ze zelf hebben veroorzaakt, en schoppen vervolgens op papier wat open deuren in. En bijna iedereen gaat weer over tot de orde van de dag.

Ook het betaalde voetbal wordt geteisterd door de economische crisis. De Eredivisieclubs leden vorig seizoen 31 miljoen euro verlies. Een jaar eerder maakte ze nog 63 miljoen winst, maar toen werd de werkelijke situatie gecamoufleerd door de transfers van Wesley Sneijder, Klaas-Jan Hunterlaar en Royston Drenthe.

Tel je alle bestaande schulden van Feyenoord, Roda JC, Willem II, RKC Waalwijk, Vitesse en ADO Den Haag daarbij op, dan zal iedere boekhouder concluderen dat het profvoetbal zo goed als failliet is. In Oosterbeek kwamen de beleidsbepalers vorige week voor crisisberaad bijeen en besloten ze dat er moet worden gesaneerd. Meer tv-geld zit er vooralsnog niet in, de publieke belangstelling is al optimaal, maar de clubs zijn allemaal afhankelijk van sponsorinkomsten.

Bijna dagelijks worden ze geconfronteerd met sponsors die failliet gaan of niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Opbrengsten uit transfers zijn er niet meer, want ook de Nederlandse topclubs en de gefortuneerde buitenlandse grootmachten houden de hand op de knip. Daarom moeten de personeelskosten worden teruggedrongen.

En dan komen de verantwoordelijke bobo’s automatisch bij de spelers terecht, want zij zijn bij elke club de grootverdieners. Voetballers zullen daarvoor begrip moeten hebben en beleidsbepalers moeten niet meer schermen met de drogreden dat we dan de aansluiting met de Europese top verliezen, want met die clubs kan Nederland al jaren niet meer concurreren.

Iedereen is het er nu wel over eens dat het afgelopen moet zijn met die astronomische salarissen. De reactie van Danny Hesp, de voorzitter van de spelersvakbond VVCS, is daarom naïef, teleurstellend en onrealistisch. Hij is van mening dat de economische crisis geen excuus mag zijn om de lonen van de spelers te verlagen. En hij voegt eraan toe dat bestaande contracten gewoon gerespecteerd dienen te worden.

In principe is dat juist, maar onder de huidige omstandigheden kunnen dergelijke op de begroting drukkende salarissen een faillissement inluiden. En zo hebben al die crediteuren die genoegen namen met dertig procent van de vordering om de club in leven te houden óók niet geredeneerd.

In het verleden werd de VVCS geleid door de zwaargewichten Karel Jansen en Theo van Seggelen, van de lichtgewicht Hesp behoeft de voetballerij geen pragmatische of creatieve oplossingen te verwachten.

De werkgroep gaat nu strengere financiële regels opstellen voor clubs die een licentie willen behouden. Daarbij zal aan de orde komen of een maximaal percentage van de begroting of de omzet mag worden besteed aan salarissen. Het is allemaal een herhaling van zetten, want de KNVB hanteert nu al duidelijke regels.

Noodlijdende clubs worden op het laatste moment gered door crediteurenregelingen en overheidssubsidies. Het licentiesysteem van de bond is het probleem niet, want de druk richting clubs is toegenomen, maar de KNVB durft geen harde en onsympathieke maatregelen te treffen.

In Zeist lieten de heren Haarlem omvallen, ze laten BV Veendam creperen en in alle hoeken van het land wordt betaald voetbal bedreven door clubs die geen publiek trekken, geen sponsorinkomsten genereren en geen overheidssteun genieten.

Het kunstmatig in stand houden van die verenigingen lijkt op uitstel van executie en elke euro die nu nog in dergelijke zieltogende clubs wordt gestoken is weggegooid geld. Met de reglementen in de hand zou de KNVB best wat harder mogen saneren, om de overblijvende clubs een gezonde bedrijfstak te gunnen.

Tien Eredivisieclubs kunnen hun broek niet ophouden en verkeren in de rode cijfers. In de Jupiler League is de situatie nog schrijnender met dertien teams die verlies lijden. FC Zwolle, AGOVV Apeldoorn, MVV, RBC Roosendaal, FC Eindhoven, BV Veendam, Fortuna Sittard en FC Emmen hebben serieuze financiële problemen.

Excelsior, FC Oss, Telstar en FC Omniworld hebben nauwelijks een functie, terwijl De Graafschap, Go Ahead Eagles, FC Den Bosch en SC Cambuur zich afvragen hoe ze ooit de kloof met de Eredivisie kunnen overbruggen. De clubs gedragen zich toch al ietwat nerveus, doordat er voor het eerst een degradatieregeling van kracht is.

En al die zieltogende verenigingen voelen de hete adem in hun nek van de ambitieuze amateurclubs, die volgend seizoen de Topklasse gaan vormen. Die angst is gerechtvaardigd, want er ontstaat straks een oneerlijke concurrentie tussen de profs en de zogenaamde amateurs. De onderhandelaars van de VVCS streefden hun doel volledig voorbij, toen ze jaren geleden een heuse CAO uit het vuur sleepten.

Die overeenkomst brengt nu bijna alle profclubs in de financiële problemen. Elke club moet achttien professionals onder contract hebben die allemaal volgens de CAO moeten worden gehonoreerd. Dat kunnen veel clubs niet opbrengen en je ziet dat de Jupiler League een veredelde jeugdcompetitie wordt, want wat oudere spelers, met een gezin en een goede baan, gaan niet voor een bescheiden salaris als prof in de Eerste Divisie spelen.

Zij kiezen voor topamateurclubs die vergelijkbare begrotingen hanteren, maar niet de verplichting hebben achttien spelers in dienst te nemen. Daarom zal het niveau van de Topklasse binnen de kortst mogelijke tijd aanmerkelijk hoger zijn dan het voetbal in de Jupiler League.

We wachten nu in spanning af met welke oplossingen de heren komen die het betaalde voetbal in de rode cijfers dompelden. Er kan alleen worden gesneden in spelersalarissen. Een gemiddeld jaarloon van 335 duizend euro voor een modale voetballer is in deze moeilijke tijd sociaal niet meer te verkopen.

De maatschappelijke druk neemt toe en de branche kan het louche imago alleen van zich afschudden door een transparant beleid te voeren. Het voetbal is publiek bezit, daarom moeten de clubs geen beslissingen meer nemen in achterkamertjes, maar elke beleidsbeslissing met de achterban delen, waardoor ook meer begrip ontstaat bij de supporters. Er is geen ruimte meer voor emotiemanagement, opportunisme en boven je stand leven.

Het betaalde voetbal moet de tering naar de nering zetten, de druk van fans negeren, de crediteuren keurig betalen, geen dure spelers op afbetaling kopen en geen krankzinnige salarissen meer uitkeren. Dan beschikt Nederland over een aantrekkelijke en spannende Eredivisie.

Als de clubs in de Jupiler League vervolgens toestemming krijgen weer met semi-profs te gaan werken, kunnen ook díé bestuursleden daadwerkelijk aan de toekomst werken, zonder te worden voorbijgestreefd door de oprukkende amateurs. En de verantwoordelijke mensen bij de clubs moeten vooral niet in paniek raken als ontevreden voetbalmakelaars dreigen dat ze hun spelers onderbrengen in het buitenland. Ook in die sector kan namelijk nog flink worden gesaneerd.

Voetballers leveren nog een prestatie voor hun topsalaris, de meeste spelersmakelaars zijn ordinaire parasieten die een vermogen onttrekken aan de sport. De voetballerij kan die heren missen als kiespijn.

Johan Derksen