'Borussia Dortmund garandeert Vollgasveranstaltungen'

24/08/2009 10:00

Wekelijks geven voetballiefhebbers een vermogen uit voor een bezoek aan AC Milan, Internazionale, Barcelona of Real Madrid.
Die unieke sfeer in de legendarische stadions van die clubs willen veel mensen aan den lijve ondervinden.

Engeland is helemáál aantrekkelijk. Je moet een keer op Old Trafford zijn geweest bij een thuiswedstijd van Manchester United, meeblèren met You’ll never walk alone op Anfield in Liverpool is een belevenis en Londen blijft een populaire voetbalstad. Chelsea, Arsenal, Fulham en West Ham United zijn klassieke bedevaarts-
oorden. Het Duitse topvoetbal spreekt de Nederlander blijkbaar veel minder aan.

Er gaan wel wat mensen uit Twente en de Achterhoek naar
Schalke 04, terwijl Borussia Mönchengladbach een beetje publiek trekt uit de regio Venlo en in Kerkrade woont een groepje supporters van Alemannia Aachen, maar Nederlanders bezoeken de Duitse clubs niet massaal. Dat is vreemd, want als je vanaf Oldenzaal, Enschede, Winterswijk, Arnhem, Nijmegen, Venlo, Roermond en Kerkrade even gas geeft, heb je als voetbalfan de topteams voor het uitkiezen.

Op een steenworp afstand van de Nederlandse grens spelen Schalke 04, VfL Bochum, Borussia Mönchengladbach, 1. FC Köln, Bayer Leverkusen en Borussia Dortmund. Als voetbaljournalist ben ik in een bevoorrechte positie. Ik ben bijna overal wel een keer geweest, maar mijn bezoek aan het imponerende Signal Iduna Park, in de volksmond bekend als het Westfalenstadion, aan de Rheinlanddamm in Dortmund maakte minstens zoveel indruk als de visites aan Giuseppe Meazza, Stamford Bridge of Camp Nou.

Voor de objectieve voetbalbezoeker is Borussia Dortmund de leukste Duitse club. Het stadion zit altijd afgeladen vol met 80.552 toeschouwers, van wie de meesten een kanariegeel shirt dragen. Op de roemruchte Süd Tribune verblijft de harde kern van 25 duizend supporters, op de Nord Tribune staat de aanhang van de tegenpartij. De sfeer is indrukwekkend en het spel is typisch Duits, maar enerverend.

Over exact vier maanden, op 19 december, bestaat Borussia Dortmund honderd jaar. Met een wedstrijd tegen Real Madrid gaan deze week de jubileumactiviteiten van start. Het huidige voetbalbolwerk werd een eeuw geleden opgericht door een groep jonge kerkgangers, die ondanks alle tegenwerking van de kerkelijke autoriteiten de Ballspiel Verein Borussia 1909 in het leven riepen. De naam Borussia kwam van een destijds bekende bierbrouwerij.

Toen de Bundesliga in 1963 van start ging, was Borussia Dortmund van de partij. In 1972 degradeerde de club naar de Tweede Bundesliga, maar in 1976 keerden zij terug op het hoogste niveau. Sindsdien zijn de Borussen niet meer weg te denken uit de Europese top. In 1997 wonnen ze zelfs de Champions League. Nederlanders hebben nauwelijks een rol van betekenis gespeeld in de clubhistorie.

Bert van Marwijk was er trainer, terwijl Harry Decheiver, Cedric van der Gun, Dennis Gentenaar en Alfred Nijhuis door allerlei omstandigheden een marginale rol vertolkten. Ook eenmalig international Willi Lippens stond onder contract bij Borussia Dortmund, maar hij wordt zowel in Duitsland als in Nederland meer als Duitser dan Nederlander gezien.

Toen de club nog in het door tegenstanders gevreesde Rote Erde Stadion speelde, waren Lothar Emmerich, Timo Konietzka, doelman Hans Tilkowski, Sigi Held en Manfred Burgsmüller echte iconen. In een later stadium verschaften de Zwitserse spits Stephan Chapuisat, Andreas Möller, Stefan Reuter en Frank Mill de club status.

Na een catastrofaal verlopen beursgang is Borussia Dortmund, ondanks het structureel uitverkochte stadion, straatarm. De tijden van dure aankopen en sterspelers lijken voorbij. De leiding moet creatief met geld omgaan en de nadruk ligt op een doordacht beleid en passie. Daarom werd heel Dortmund behangen met grote posters met de kreet Vollgasveranstaltungen. Een bezoek aan een thuiswedstrijd moet een garantie zijn voor strijdlust, spektakel en sensatie.

Volgens de beleidsbepalers komen de punten dan vanzelf. Het publiek in het Ruhrgebied is te vergelijken met de Feyenoord-aanhang. De fans waarderen wel degelijk goed voetbal, maar met inzet en een voorbeeldige wedstrijdinstelling neemt het publiek al genoegen.

Dit jaar verkocht Borussia Dortmund opnieuw 51 duizend seizoenkaarten. De enige echte aankoop was de jeugdige Mats Hummels, die voor 4,2 miljoen euro overkwam van Bayern München. Trainer Jürgen Klopp, een oud-speler van Eintracht Frankfurt en FSV Mainz 05 en bij die laatste club van 2001 tot 2008 tevens coach, moest zich verder behelpen met transfervrije spelers en jongens uit de eigen jeugdopleiding.

Klopp beseft dat hij met zijn elftal geen rol van betekenis speelt in de Bundesliga, maar technisch directeur Michael Zorc – hij speelde 463 wedstrijden voor Borussia Dortmund – weigert de club opnieuw in de schulden te steken. Daarom heeft de leiding gekozen voor een jonge coach, ook de tijden van de dure wondertrainers Otto Rehhagel, Udo Lattek, Karlheinz Feldkamp, Erich Ribbeck, Ottmar Hitzfeld en Nevio Scala zijn voorbij. Dortmund zet de tering naar de nering, maar de betrokkenheid van het publiek lijdt er niet onder.

De club die zes landstitels veroverde – de laatste in 2002 – en twee keer de Duitse beker won, wil nu naar een elftal met regionale talenten. Dat is een nobel streven, maar in de directe omgeving van Dortmund vissen nog twintig andere profclubs in dezelfde vijver. Nergens ter wereld is de concurrentie zo groot als in het Ruhrgebied.

De grote aankopen laat Borussia Dortmund over aan de kapitaalkrachtige clubs Schalke 04 en Bayer Leverkusen. Borussia Mönchengladbach, VfL Bochum en 1. FC Köln durven meer risico’s te nemen, maar ook in de Tweede Bundesliga voeren MSV Duisburg, SC Rot-Weiss Oberhausen, Fortuna Düsseldorf, Alemannia Aachen, Arminia Bielefeld en Rot-Weiss Ahlen een ambitieus beleid, terwijl de naburige clubs uit de Derde Bundesliga er alles aan doen geschiedenis te schrijven.

Ik begrijp heel goed dat mensen honderden euro’s betalen voor een bezoek aan een aansprekende Europese topclub. Voor een paar liter benzine is er ook om de hoek, in Dortmund, van alles te beleven.

Ik kwam er ooit bij toeval achter, maar ik beleefde een onvergetelijke avond. Een thuiswedstrijd van Borussia Dortmund is leuker dan een bezoek aan Bayern München, Hamburger SV, Hertha BSC of Werder Bremen en minstens zo aantrekkelijk als een bezoek aan Engeland, Spanje of Italië. Er is in Nederland zelfs een heuse fanclub, onder de bezielende leiding van Richard Thannhauser uit Deventer.

U kunt ook met de trein naar Dortmund. Op het Hauptbahnhof neemt u de U-Bahn, lijn U45 en een kwartier later stapt u voor het stadion uit. Verwacht geen hogeschoolvoetbal, maar de thuiswedstrijden van Borussia Dortmund zijn wel Vollgasveranstaltungen.


Johan Derksen